ผลของการใช้ 2M1EF Application บนแอปพลิเคชันไลน์ต่อระดับความเครียด ในนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 3 วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า  จังหวัดเพชรบุรี

อติญาณ์   ศรเกษตริน; สุทธานันท์ กัลกะ; ชลธิดา  ชื่นเจริญ

ผู้แต่ง

อติญาณ์ ศรเกษตริน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
สุทธานันท์ กัลกะ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
ชลธิดา ชื่นเจริญ โรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์

คำสำคัญ:

ความเครียด, การจัดการความเครียด, นักศึกษาพยาบาล, แอพลิเคชันไลน์, ระบบการดูแลสุขภาพผ่านอุปกรณ์เคลื่อนที่

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การเรียนการสอนทางการพยาบาลอาจส่งผลให้นักศึกษาพยาบาลเกิดความเครียดได้ ปัจจุบัน มีการนำเทคโนโลยีแอปพลิเคชันมาใช้ส่งเสริมสุขภาพจิต แต่ยังมีข้อจำกัดในการประยุกต์ใช้ให้สอดคล้องกับบริบทสถานศึกษา การศึกษาครั้งนี้มุ่งเน้นศึกษาผลการใช้ 2M1EF Application บนแอปพลิเคชันไลน์ต่อระดับความเครียดในนักศึกษาพยาบาลศาสตร์

วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 3 วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน กลุ่มทดลองใช้ 2M1EF Application บนไลน์เป็นเวลา 3 สัปดาห์ ๆ ละ 2 ครั้ง ประกอบด้วย 4 กิจกรรม ได้แก่ Mindfulness Meditation (M1) Music Therapy (M2) Exercise (E) และ Feeling Reflection (F) เครื่องมือ ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความเครียดด้วยตนเองสวนปรุง และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Paired t-test และ Independent t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ ที่ 0.05

ผลการวิจัย: ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจาก 47.33 ± 2.40 เป็น 29.60 ± 6.87 (t = 13.34, p < .001) ในขณะที่กลุ่มควบคุมไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ(t = 0.33, p = .744) และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่าภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีความเครียดต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (t = -13.15, p < .001) ด้านความพึงพอใจพบว่าในภาพรวมกลุ่มทดลอง มีความพึงพอใจระดับมากที่สุด (M = 4.44, SD = 0.27) โดยด้านการนำไปใช้ประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด (M = 4.47, SD = 0.70)

สรุป: การใช้ 2M1EF Application บนแอปพลิเคชันไลน์ช่วยลดระดับความเครียดของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 3 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และควรนำไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการความเครียดของนักศึกษาในสถาบันการศึกษาพยาบาลต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. ยูนิเซฟ-กรมสุขภาพจิต ชี้โควิด-19 ทำสุขภาพจิตเด็กไทยแย่ต่อเนื่อง [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 14 มี.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=31160

Lazarus R, Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. New York: Springer; 1984.

ชมพูนุท กาบคำ, เนตรชนก แก้วจันทรา, สมพร จึงรุ่งเรืองกิจ. ความชุกและปัจจัยเสี่ยงต่อพฤติกรรมทำร้ายตนเองแบบไม่เจตนาให้เสียชีวิตในกลุ่มนักศึกษาพยาบาลในรอบ 12 เดือน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2564;29:297-311.

กฤษดา ทองทับ. ผลของโปรแกรมดนตรีบำบัดต่อระดับความเครียดของนักศึกษาพยาบาล[วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2566.

Lertsakornsiri M. The stress, stress management of nursing students during practice in the labor room. Kuakarun Journal of Nursing 2015;22:45-55.

กรมสุขภาพจิต. รายงานนวัตกรรมเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อสุขภาพจิต. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

ณิชาภัทร วงค์อินทร์. การพัฒนาแอปพลิเคชันเจ๋งแจ๋วเพื่อนรู้ใจเพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตในวัยรุ่นตอนปลาย. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2565;30:55–66.

สำนักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพ. เด็กไทยเจ๋ง!! พัฒนาแอปฯ Safe Zone ดูแลใจ-ให้คำปรึกษา ผ่อนคลายเครียด [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 14 มี.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dol.thaihealth.or.th/Media/Index/e50166b3-f553-ed11-80fa-00155db45626

Davis FD. Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly 1989;13:319-40.

Kabat-Zinn, J. Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice 2003;10:144–56. doi: 10.1093/clipsy.bpg016.

Antony A, Prasad CV. Effectiveness of mindfulness meditation on depression, anxiety, and stress among undergraduate nursing students: a quasi-experimental study. J Clin Diagn Res 2023;17:VC01–VC05. doi: 10.7860/JCDR/2023/62873.1854.

สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, พิมพ์มาศ ตาปัญญา. แบบวัดความเครียดสวนปรุง (Suanprung Stress Test-20: SPST-20). เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข; 2545.

Torné-Ruiz A, Reguant M, Roca J. Mindfulness for stress and anxiety management in nursing students in a clinical simulation: a quasi-experimental study. Nurse Educ Pract 2023;66:103533. doi: 10.1016/j.nepr.2022.103533.

Zeller M, Bailey E, Cumming C. The effectiveness of mindfulness-based interventions on stress among healthcare students: a meta-analysis. BMC Nurs 2022;21:1-15. doi: 10.1186/s12912-022-00863-y.

Galante J, Dufour G, Vainre M, Wagner AP, Stochl J, Benton A, et al. A mindfulness-based intervention to increase resilience to stress in university students (the mindful student study): a pragmatic randomised controlled trial. Lancet Public Health 2018;3:e72–81. doi: 10.1016/S2468-2667(17)30231-1.

da Silva CCG, Bolognani CV, Amorim FF, et al. Effectiveness of training programs based on mindfulness in reducing psychological distress and promoting well-being in medical students: a systematic review and meta-analysis. Syst Rev 2023;12:79. doi: 10.1186/s13643-023-02244-y.

Chanda ML, Levitin DJ. The neurochemistry of music. Trends Cogn Sci 2013;17:179–93. doi: 10.1016/j.tics.2013.02.007.

เรียงสอน สุวรรณ, ศุภาพิชญ์ มณีสาคร โฟน โบร์แมนน์, พัชรินทร์ คำนวล. ประสิทธิผลของการปฏิบัติสมาธิบำบัด SKT ต่อระดับความดันโลหิต ความเครียด ความวิตกกังวลและคุณภาพการนอนหลับของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ตำบลห้างฉัตร อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2568;41:194-204.

รุจา แก้วเมืองฝาง, อัญญา ปลดเปลื้อง. ผลของโปรแกรมโยคะต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ที่ฝึกปฏิบัติทำคลอดเป็นครั้งแรก. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ 2562;6:643-57.

สิรชัช จันทรรัศมี, จิตนา สรายุทธพิทักษ์. ผลของโปรแกรมออกกำลังกายตามทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคที่มีต่อการลดความเครียดของนิสิตนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา. วารสารครุศาสตร์ 2560;45:207-23.

ปุณณภา ศรีสมบูรณ์, ภัทรียา ดำรงสัตย์, ณัฐปัณฑ์ เพียรธัญญกรรม, วริณญา อาจธรรม. ผลของการใช้โปรแกรมเตรียมความพร้อมด้วย Flipped classroom ก่อนฝึกปฏิบัติงานต่อความเครียดและพฤติกรรมกล้าแสดงออกตามคุณลักษณะวิชาชีพพยาบาลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ 2562;2:197-207.

พรพรรณ สุดใจ, ภรภัทร เฮงอุดมทรัพย์. การศึกษานำร่องของแอปพลิเคชัน“รู้เท่าทันความเครียด”โดยใช้แนวคิดการบำบัดด้วยการยอมรับและพันธสัญญาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงบวกและลดการรับรู้ความเครียดในวัยรุ่นกลุ่มเสี่ยง. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ 2567;19:323-34.

Priyadarsini A, Sangavi H, Jagadeeswari J, Cecyli C, Dayana B. Impact of mindfulness through smartphone applications on the anxiety among B.Sc. nursing students. J Pharm Bioallied Sci. 2024;16(Suppl.3):S2904-S2906. doi: 10.4103/jpbs.jpbs_540_24.