ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพพยาบาลในการเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่ระยะวิกฤติ ในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบ หอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรคปอดอักเสบจากชุมชนเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยและเสียชีวิต โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคเรื้อรังจะมีความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนที่คุกคามชีวิต การเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่ระยะวิกฤติเป็นปัจจัยสำคัญในการป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง แต่ยังพบว่ายังมีช่องว่างด้านความรู้และการปฏิบัติของพยาบาล

วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพพยาบาลในการเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่ภาวะวิกฤติในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยชายและหญิง จำนวน 16 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย  โปรแกรมพัฒนาศักยภาพพยาบาลในการเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลง  ก่อนเข้าสู่ระยะวิกฤติในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบ  แบบวัดความรู้และทักษะพยาบาลวิชาชีพในการเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่ระยะวิกฤติในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบ และแบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วยโรคปอดอักเสบชุมชน การตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ โดยค่าดัชนีความสอดคล้องของข้อคำถามทั้งฉบับ เท่ากับ .92 และ .96 ตามลำดับ ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.80 และ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติ Friedman Test และ Wilcoxon Signed-Rank Test

ผลการวิจัย: ระดับความรู้ของกลุ่มตัวอย่างเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 12.5 เป็นร้อยละ 100 โดยมีคะแนนความรู้ หลังการใช้โปรแกรมสูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01  นอกจากนี้ ระดับการปฏิบัติทางการพยาบาลเพิ่มจากร้อยละ 6.25 เป็นร้อยละ 81.25 และคะแนนการปฏิบัติทางการพยาบาลหลังการใช้โปรแกรมสูงกว่าก่อนใช้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เช่นเดียวกัน  สำหรับผลลัพธ์ทางคลินิก พบว่า หลังใช้โปรแกรม ไม่พบอุบัติการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ทางคลินิก

สรุป: โปรแกรมพัฒนาศักยภาพพยาบาลในการเฝ้าระวังอาการเปลี่ยนแปลงก่อนเข้าสู่ระยะวิกฤติในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับความปลอดภัยของผู้ป่วยในโรงพยาบาลชุมชนได้