ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • ธันยพร พิมพ์การ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ณัฐนิดา จำรัสแนว คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ทัมมพัชร์ คู่แก้ว คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ธนัชญา แสงตระการ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ธนัญญา บุญสม คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ธนากร หินอ่อน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ธวัลรัตน์ ชมจันทร์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ธัญจิรา จันทะสอน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • สมปอง พะมุลิลา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

บุหรี่ไฟฟ้า, ความรู้, ทัศนคติ, พฤติกรรม

บทคัดย่อ

สถานการณ์ปัจจุบันที่มีการบุหรี่ไฟฟ้าเริ่มแพร่หลายโดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่น ด้วยความเชื่อจากโฆษณา ไม่มีนิโคติน ไม่มีอันตรายต่อตนเองและคนรอบข้าง ทำให้มีนักสูบหน้าใหม่เพิ่มขึ้น ภาพสะท้อนนำมาสู่อัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชน มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างนักศึกษาชั้นปีที่ 1-6 ของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จำนวน 375 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นทั้งหมดเฉลี่ยเท่ากับ 0.85 ด้วยสูตรสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาสหสัมพันธ์แบบเพียรสัน และการทดสอบไคสแควร์

ผลการวิจัย: พบว่า ความรู้เกี่ยวกับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า อยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 5.39, S.D. = 2.92) ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้า อยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 1.83, S.D. = 0.46) และ พฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า อยู่ในระดับต่ำ (Mean = 2.39, S.D. = 1.68) มีความสัมพันธ์ทางบวก ได้แก่ ปัจจัยด้านเพศ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำมากกับความรู้ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ปัจจัยด้านอายุ ปัจจัยด้านรายได้และปัจจัยด้านการมีเพื่อนสูบบุหรี่ มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำกับพฤติกรรม การสูบบุหรี่ไฟฟ้า ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05 ส่วนปัจจัยด้านครอบครัวและสื่อโฆษณา ไม่มีความสัมพันธ์กับความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05 ผลการศึกษานี้สามารถใช้ในการพัฒนาแนวทางการให้ความรู้เกี่ยวกับโทษของบุหรี่ไฟฟ้า การควบคุมการเข้าถึงของเยาวชนรวมถึงการป้องกันและลดการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Report on the global tobacco epidemic 2019 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2019 [cited 2025 Jun 8]. Available from: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/326043/9789241516204-eng.pdf

ฑิตฐิตา ยมนา, ฐิติพงศ์ พันธ์วงศ์, ณัฐวรา พรไพศาลสกุล, นิรัตศัย แสงสุวรรณ, สุทธิวัส ผัดคํา, ศรุดา คุ้มทรัพย์, และคณะ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า และทัศนคติต่อการเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้า กรณีศึกษา : นิสิตนักศึกษา. วารสารเศรษฐศาสตร์และนโยบายสาธารณะ 2566;14:83-100.

นิยม จันทร์นวล, พลากร สืบสำราญ. สถานการณ์การสูบบุหรี่ของบุคลากรและนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี : ภายใต้โครงการมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีปลอดบุหรี่. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 2559;18:1-10.

ยสินทร มีกูล, อรนภา ลำปิยะ, วุฒิฌาน ห้วยทราย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ สูบบุหรี่ของนักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขล้านนา 2566;1:76-85.

ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.). ภัยร้าย ซ่อนเร้น บุหรี่ไฟฟ้า [อินเตอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 5 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.trc.or.th/th/attachments/article/395/ภัยร้าย%20ซ่อนเร่น%20บุหรี่ไฟฟ้า.pdf

ไพทูรย์ สอนทน, นฤมล จันทร์มา, อัมพร สอนทน. ความชุกของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าและความสัมพันธ์กับการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การใช้กัญชา และการสูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดเพชรบูรณ์ [รายงานวิจัย]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.

กิติพงษ์ เรือนเพ็ชร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชายอาชีวศึกษาจังหวัดบุรีรัมย์ [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2564.

สมเด็จ ภิมายกุล, กนกวรรณ คชสีห์. ทัศนคติและพฤติกรรมการบริโภคบุหรีไฟฟ้ากับแนวทางการป้องกันการบริโภคบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2566;3:34-41.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining sample size for research activities. Educ Psychol Meas 1970;30:607–10.

Cronbach LJ. Essentials of Psychological Testing. 5th ed. New York: Harper Collins; 1970.

ณัฐพล รุ่งโรจน์สิทธิชัย. การรับรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมที่มีต่อบุหรี่ไฟฟ้า [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2560. หน้า 17–51.

จิราภรณ์ จำปาจันทร์, สิริวิมล ทะวงศ์นา, นิธิพร ยะคำสี, ภัทรินทร์ เมืองคง, นริศรา ขันตี, ณีรนุช วรไธสง, และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าของ นักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2566;2:631-44.

ปริมประภา ก้อนแก้ว, กู้เกียรติ ก้อนแก้ว. การรับรู้ ทัศนคติ การเข้าถึงบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ และความ ตั้งใจที่จะใช้บุหรีอิเล็กทรอนิกส์ของเยาวชนในระบบการศึกษาภาคเหนือประเทศไทย. วารสารควบคุมโรค 2565;3:552-3.

หนึ่งฤดี นิ่มนุช. ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้บุหรีอิเล็กทรอนิกส์ของนักศึกษาอาชีวศึกษาในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาวิทยาลัยนเรศวร]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2566.

นภาพันธ์ กันทับ. พฤติกรรมการสูบบุหรี่ของนักศึกษาคณะแพทย์ศาสตร์มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคเหนือตอนบน [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตร์]. พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา; 2565.

จุฑามาศ มณีกุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในระยะแรกของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดฉะเชิงเทรา [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2566.

พรรณปพร ลีวิโรจน์, อรวรรณ คุณสนอง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ และผลการพัฒนาโปรแกรมการปรับความคิดและพฤติกรรมเพื่อลดการสูบบุหรี่ในวัยรุ่นนอกระบบการศึกษา [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 5 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.trc.or.th/trcresearch/pdffiles/ART%2012/cat12%20(5).pdf

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ข้อมูลวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 5 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https:// ddc.moph.go.th/uploads/publish/1589020240719032342.pdf

ผ่องศรี ศรีมรกต. บุหรี่ไฟฟ้า ภัยคุกคามเยาวชนทำลายสุขภาพทำร้ายคนรอบข้าง [อินเทอร์เน็ต]. 2565. [เข้าถึงเมื่อ 5 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://dol.thaihealth.or.th/Media/Pdfview/9415b24b-281d-ed11-80fa-00155db45613.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-11

รูปแบบการอ้างอิง

1.
พิมพ์การ ธ, จำรัสแนว ณ, คู่แก้ว ท, แสงตระการ ธ, บุญสม ธ, หินอ่อน ธ, ชมจันทร์ ธ, จันทะสอน ธ, พะมุลิลา ส. ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. J Health Sci BCNSP [อินเทอร์เน็ต]. 11 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 24 มกราคม 2026];9(3):e279704 . available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/279704

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย