การพัฒนารูปแบบการพยาบาลที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการความปวด ในผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้อง

ผู้แต่ง

  • โสมสุดากรณ์ เสตะวัน โรงพยาบาลทองผาภูมิ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาญจนบุรี

คำสำคัญ:

รูปแบบทางการพยาบาล, การจัดการความปวด , การผ่าตัดช่องท้อง

บทคัดย่อ

การจัดการความปวดหลังผ่าตัดช่องท้องเป็นสิ่งสำคัญต่อการฟื้นตัวและป้องกันภาวะแทรกซ้อนแต่ยังขาดแนวปฏิบัติที่เป็นระบบสำหรับโรงพยาบาลชุมชนในประเทศไทย การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาลเพื่อจัดการความปวดในบริบทดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้อง 30 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม (n = 15) และกลุ่มทดลอง (n = 15) และบุคลากรทางการแพทย์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 18 คน ณ โรงพยาบาลทองผาภูมิ เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยรูปแบบการพยาบาล แบบประเมินความปวด (VAS) และแนวทางการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ Independent t-test

ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่ารูปแบบที่พัฒนาขึ้นมี 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การประเมินความปวด 2) การใช้วิธีที่ไม่ใช้ยา 3) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยและครอบครัว และ 4) การติดตามและประเมินซ้ำ กลุ่มทดลองมีคะแนนความปวดเฉลี่ย (Mean = 3.82, S.D. = 2.66) อยู่ในระดับเล็กน้อย ซึ่งต่ำกว่ากลุ่มควบคุมที่มีคะแนนความปวดระดับปานกลาง (Mean = 5.55, S.D. = 1.43) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการพยาบาลที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการลดระดับ ความปวดหลังผ่าตัด และเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับบริบทโรงพยาบาลชุมชนจากการเน้นวิธีที่ไม่ใช้ยาเป็นหลัก ดังนั้น รูปแบบนี้จึงสามารถใช้เป็นแนวปฏิบัติเพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลและส่งเสริมการฟื้นตัวของผู้ป่วยได้

เอกสารอ้างอิง

Weiser TG, Haynes AB, Molina G, Lipsitz SR, Esquivel MM, Uribe-Leitz T, et al. Estimate of the global volume of surgery in 2012: an assessment supporting improved health outcomes. Lancet 2015;385:1085-92.

Brennan TJ. Pathophysiology of postoperative pain. Pain 2011;152(3 Suppl):S33-40. doi: 10.1016/j.pain.2010.11.005.

World Health Organization. WHO surgical safety checklist and implementation manual. Geneva: World Health Organization; 2021.

Kehlet H, Dahl JB. Anaesthesia, surgery, and challenges in postoperative recovery. Lancet. 2003;362:1921-8. doi: 10.1016/S0140-6736(03)14966-5.

Kehlet H, Dahl JB. Postoperative pain management and patient outcomes: time to return to the basics?. Anesth Analg 2022;135:45-52.

Gan TJ, Habib AS, Miller TE, White W, Apfelbaum JL. Incidence, patient satisfaction, and perceptions of post-surgical pain: results from a US national survey. Curr Med Res Opin 2014;30:149-60. doi: 10.1185/03007995.2013.860019

Schwartz SI, editor. Schwartz's principles of surgery. 11th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2019.

Melzack R, Wall PD. Pain mechanisms: a new theory. Science 1965;150:971-9.

World Health Organization. WHO guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults in primary and community care settings [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2025 Dec 17]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240081789

Kemmis S, McTaggart R. Participatory action research. In: Denzin NK, Lincoln YS, editors. Handbook of qualitative research. 2nd ed. Thousand Oaks (CA): Sage Publications; 2000. p. 567-605.

Jünger S, Payne SA, Brearley SG, Ploenes V, Radbruch L. Reporting on stakeholder engagement in a multi-stakeholder Delphi study in palliative care: adherence to reporting guidance and its impact. Patient Educ Couns 2024;117:107948.

Huskisson EC. Measurement of pain. Lancet 1974;2:1127-31.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 9th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2012.

Jensen MP, Chen C, Brugger AM. Interpretation of visual analog scale ratings and change scores: a reanalysis of two clinical trials of postoperative pain. J Pain 2003;4:407-14.

ณภัทร ไวปุรินทะ. กระบวนการและผลลัพธ์การจัดการความปวดหลังผ่าตัดในสถาบันบำราศนราดูร. นนทบุรี: สถาบันบำราศนราดูร กรมควบคุมโรค; 2560.

อุศณี เอมอิ่มอนันต์, พรพิมล คำประเสริฐ, นฤมล วทัญญูคุณากร, สุวิมล ชิยางคะบุตร, พรวิภา ขจรนาม. การพัฒนาระบบการจัดการความปวดเฉียบพลันหลังการผ่าตัด แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลเลย. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ 2564;36:227-37.

Fan M, Chen Z. A systematic review of non-pharmacological interventions used for pain relief after orthopedic surgical procedures. Exp Ther Med 2020;20:36. doi: 10.3892/etm.2020.9163.

ทวีศักดิ์ แก้วเปี้ย. ผลของโปรแกรมการจัดการความปวดอย่างมีแบบแผนต่อความปวดและการปฏิบัติตนหลังผ่าตัดช่องท้องในผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บช่องท้อง [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2565.

กิตติ์รวี ประเสริฐจิตสรร, ดวงกมล ภิมาลย์. ประสิทธิผลของการจัดการทางการพยาบาลในการจัดการความปวด ผู้ป่วยหลังผ่าตัด กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี [รายงานการวิจัย]. อุดรธานี: กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลอุดรธานี; 2566.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-18

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เสตะวัน โ. การพัฒนารูปแบบการพยาบาลที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดการความปวด ในผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้อง. J Health Sci BCNSP [อินเทอร์เน็ต]. 18 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 25 มกราคม 2026];9(3):e278476. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/278476

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย