ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่

ผู้แต่ง

  • จันจิรา คณาวุฒิกร* คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • เดชา ทำดี คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • ศิวพร อึ้งวัฒนา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ, พฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิต, โรคความดันโลหิตสูง, ผู้สูงอายุชาวไทใหญ่ (กลุ่มชาติพันธุ์)

บทคัดย่อ

ความเชื่อด้านสุขภาพส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิต การศึกษาเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตและศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน 175 คน คัดเลือกจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล ความเชื่อด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิต มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ .97 และ .99 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติสหสัมพันธ์แบบพอยท์ไบซีเรียล สถิติทดสอบหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อีต้า และสถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการศึกษา พบว่า พฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่โดยรวมอยู่ในระดับดี (\bar{x}=45.79, SD=7.36) และ ปัจจัยด้านเพศหญิงและการมีญาติสายตรงป่วยด้วยโรคความดันโลหิต มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (rpb=.417, p<.01 และ rpb=.514, p<.01) ตามลำดับ และการรับรู้ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพโดยรวม พบว่า มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (rpb=.443, p<.001) ผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับบุคลากรทางด้านสุขภาพเพื่อใช้ในการวางแผนส่งเสริมการรับรู้ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่

เอกสารอ้างอิง

Siripaiboon, C., Duangchinda, A., Srimaksuk, K., Kahanak, S., & Bunkhong, A. (2021). Health belief towards health promotion behaviors among Thai elderly in Mueang District, Samut Songkhram Province. KKU Journal for Public Health Research, 14(2), 94–107. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/245490 (in Thai)

Sithiyodying, C. (2022). Prevention of stroke among patients with uncontrolled hypertension: the correlations between health beliefs and self-care behaviors. Journal of Health Sciences and Pedagogy, 2(2), 46–60. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JHSP/article/view/257469/46-60 (in Thai)

Srieubon, S. (2022). Ethnic group database: Settlement and distribution of Taiyai. https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/184/ (in Thai)

Srisangwan Hospital. (2023). Medical records summary: Annual report 2023. Srisangwan Hospital. (in Thai)

Thorndike, R. L., & Hagen, E. (1966). Measurement and evaluation in psychology and education (3rd ed.). John Wiley and Sons.

World Health Organization. (2023). Thailand: Improving hypertension care cascade with more than 60% control rate through innovation. World Health Organization. https://www.who.int/southeastasia/news/detail/31-05-2023-thailand-improving-hypertension-care-cascade-with-more-than-60-control-rate-through-innovation

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

16.04.2026

รูปแบบการอ้างอิง

คณาวุฒิกร* จ., ทำดี เ., & อึ้งวัฒนา ศ. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพในการควบคุมความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงชาวไทใหญ่. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 27(1), e279336. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/279366

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย(Research Articles)