กรณีศึกษาโรคนอนไม่หลับกลุ่มอาการชี่ตับติดขัดแปรสภาพเปลี่ยนเป็นไฟ 1 ราย และการสำรวจกลไกการรักษาด้วยการฝังเข็มจุดซวงเสินเหมินร่วมกับตำรับตันจือเซียวเหยาส่าน

บทคัดย่อ

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จากการแข่งขันทางสังคมที่ทวีความรุนแรงขึ้น ภายใต้ความตึงเครียดทางจิตใจเป็นเวลานาน จึงทำให้ผู้คนเกิดภาวะชี่ตับติดขัดแปรสภาพเป็นไฟส่งผลให้เกิดโรคนอนไม่หลับได้บ่อยขึ้น อาการแสดงหลัก คือ ไม่สามารถนอนหลับได้ตามปกติ และมักมีอาการร่วม เช่น หงุดหงิด โมโหง่าย ปากแห้งและรู้สึกขมในปาก เป็นต้น สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากความแปรปรวนทางอารมณ์เป็นตัวกระตุ้น กลไกการเกิดโรค คือ การระบายและกระจายชี่ของตับผิดปกติ (肝失疏泄) ทำให้ชี่ตับติดขัดแปรสภาพเป็นไฟ (气郁化火) ขึ้นไปรบกวนเสินหัวใจ (心神) ซึ่งจัดอยู่ในภาวะหยางมากอินน้อย (阳盛阴衰) และอินหยางไม่ประสานกัน (阴阳失交) ในทางคลินิกการรักษาโรคนอนไม่หลับในกลุ่มอาการชี่ตับติดขัดแปรสภาพเป็นไฟ (肝郁化火) มักใช้หลักการ “ระบายชี่ตับ ปรับเสิน (疏肝调神)” เป็นหลัก เลือกใช้ “จุดเสินเหมินบริเวณมือ (手神门, HT7)” และ “จุดเสินเหมินบริเวณหู (耳神门, TF4)” เป็นจุดสำคัญในการสงบเสิน บทความนี้ เป็นการสรุปประสบการณ์ทางคลินิกโดยยกกรณีศึกษาผู้ป่วย 1 ราย เพื่อสำรวจและวิเคราะห์กลไกการรักษา เพื่อใช้ข้อมูลอ้างอิงสำหรับการนำไปประยุกต์ใช้ในการรักษาทางคลินิกต่อไป