การศึกษาแบบย้อนหลังเพื่อศึกษาความชุก การรักษา และอัตราการเกิดซ้ำของถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์ ที่คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อศึกษาความชุก การกระจาย การรักษา และการกลับเป็นซ้ำของถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์ ระหว่างปี ค.ศ.2008 ถึง ค.ศ.2019 ที่คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยเป็นการศึกษาย้อนกลับเชิงพรรณนา ที่ทำการสืบค้นข้อมูลจากฐานข้อมูลพยาธิวิทยาช่องปาก ในช่วงปี ค.ศ.2008 ถึง ค.ศ.2019 ของผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยขั้นสุดท้ายว่าเป็นถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์ เพื่อหาความชุก และการกระจายของถุงน้ำ จากนั้นจึงทำการเก็บรวบรวมข้อมูลการรักษา และการกลับเป็นซ้ำของถุงน้ำ จากเวชระเบียนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์ ที่คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผลการศึกษา พบว่า มีผู้ป่วยถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์ทั้งหมด 169 ราย หรือ 187 ถุงน้ำ คิดเป็นอัตราความชุก ร้อยละ 15.4 ของถุงน้ำเหตุกำเนิดฟันในขากรรไกรทั้งหมด การกระจายของถุงน้ำพบมากในเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 54.4 ช่วงอายุที่พบถุงน้ำมากที่สุด คือ 11-20 ปี คิดเป็นร้อยละ 36.4 ตำแหน่งที่พบมากที่สุด คือ ด้านท้ายของขากรรไกรล่าง คิดเป็นร้อยละ 49.7 ลักษณะทางภาพรังสีที่พบส่วนใหญ่เป็นเงาโปร่งรังสีวงเดี่ยว คิดเป็นร้อยละ 64.1 และจากการติดตามผลหลังการรักษาเป็นระยะเวลาเฉลี่ย 53 เดือน พบการกลับเป็นซ้ำโดยรวม ร้อยละ 12.3 โดยส่วนใหญ่การกลับเป็นซ้ำพบในถุงน้ำที่มีลักษณะทางภาพรังสีเป็นเงาโปร่งรังสีหลายวง ร้อยละ16.7 และพบการกลับเป็นซ้ำมากที่สุดในวิธีควักออกร่วมกับการใช้สารละลายคาร์นอย ร้อยละ 18.2 และพบการกลับเป็นซ้ำน้อยที่สุดในวิธีการตัดและวิธีการควักออกตามด้วยการใช้วิธีเสริมอื่น ๆ ที่ไม่ใช่สารละลายคาร์นอย ตำแหน่งในขากรรไกรที่เกิดการกลับเป็นซ้ำมากที่สุด คือ ด้านท้ายของขากรรไกรล่าง คิดเป็นร้อยละ 66.7 ของถุงน้ำที่กลับเป็นซ้ำทั้งหมด ลักษณะภาพถ่ายรังสีที่พบการกลับเป็นซ้ำมากที่สุด คือ ภาพโปร่งรังสีหลายวง พบการกลับเป็นซ้ำร้อยละ 16.7 ของภาพโปร่งรังสีหลายวงทั้งหมด ซึ่งการศึกษานี้พบอัตราการกลับเป็นซ้ำโดยรวม ค่อนข้างต่ำกว่าการศึกษาอื่นๆ จึงแนะนำให้เลือกวิธีการรักษาถุงน้ำโอดอนโตเจนิก เคอราโตซีสต์แบบอนุรักษ์เท่าที่จะเป็นไปได้ก่อน เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าของผู้ป่วย อย่างไรก็ตามการตัดรอยโรคออกทั้งหมดยังเป็นวิธีที่แนะนำให้ทำในรายที่สัมพันธ์กับกลุ่มอาการ หรือรายที่มีการกลับเป็นซ้ำหลายครั้ง ซึ่งการกลับเป็นซ้ำของถุงน้ำทั้งหมดในการศึกษานี้เกิดขึ้นภายใน 5 ปีหลังการรักษา ดังนั้นจึงแนะนำให้เลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย และมีการติดตามผลหลังการรักษาผู้ป่วยถุงน้ำโอดอนโตเจนิกส์ เคอราโตซีสต์ ในระยะยาวอย่างน้อย 5 ปีหลังการรักษา
Article Details
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ทีได้รับการลงตีพิมพ์ในวิทยาสารทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นถือเป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร จากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Singh M, Gupta KC. Surgical treatment of odontogenic keratocyst by enucleation. Contemp Clin Dent 2010; 1(4):263-7.
Kaczmarzyk T, Mojsa I, Stypulkowska J. A systematic review of the recurrence rate for keratocystic odontogenic tumour in relation to treatment modalities. Int J Oral Maxillofac Surg 2012;41(6):756-67
Maurette PE, Jorge J, de Moraes M. Conservative treatment protocol of odontogenic keratocyst: a preliminary study. J Oral Maxillofac Surg 2006; 64(3):379-83.
Barnes L, Eveson JW, Sidransky D, Reichart P, editors. Pathology and genetics of head and neck tumours.9th ed. Lyon: IARC press; 2005.
Madras J, Lapointe H. Keratocystic odontogenic tumour: reclassification of the odontogenic keratocyst from cyst to tumour. J of the Canadian Dent Assoc 2008;74(2): 165.
Wright JM, Vered M. Update from the 4th edition of the World Health Organization classification of head and neck tumours: odontogenic and maxillofacial bone tumors. Head and neck pathology 2017;11(1):68-77.
Cottom H, Bshena FI, Speight PM, Craig GT, Jones AV. Histopathological features that predict the recurrence of odontogenic keratocysts. J of Oral Pathol & Med 2012; 41(5)408-14.
Lam KY, Chan AC. Odontogenic keratocysts: a clinicopathological study in Hong Kong Chinese. Laryngoscope 2000;110:1328-32.
Simiyu BN, Butt F, Dimba EA, Wagaiyu EG, Awange DO, Guthua SW, et al. Keratocystic odontogenic tumours of the jaws and associated pathologies: a 10-year clinicopathologic audit in a referral teaching hospital in Kenya. J of Cranio-Maxillofac Surg 2013; 41(3):230-4.
Li TJ. The odontogenic keratocyst: a cyst, or a cystic neoplasm? J of dent res 2011;90(2):133-42.
Zecha JA, Mendes RA, Lindeboom VB, van der Waal I. Recurrence rate of keratocystic odontogenic tumor after conservative surgical treatment without adjunctive therapies–A 35-year single institution experience. Oral oncol 2010;46(10):740-2.
Cunha JF, Gomes CC, de Mesquita RA, Goulart EM, de Castro WH, Gomez RS. Clinicopathologic features associated with recurrence of the odontogenic keratocyst: a cohort retrospective analysis. Oral surg, oral med, oral pathol and oral radiol 2016;121(6):629-35.
Mohammad S, Khan M, Mansoor N. Histopathological Types of odontogenic keratocyst: a study. Pakistan Oral & Dent J 2017;37(2):242-4.
Zhao Y, Liu B, Han Q, Wang Y, Wang S. Changes in bone density and cyst volume after marsupialization of mandibular odontogenic keratocysts (keratocystic odontogenic tumors). J of Oral and Maxillofac Surg 2011;69(5):1361-66.
Zhao YF, Wei JX, Wang SP. Treatment of odontogenic keratocysts: a follow-up of 255 Chinese patients. Oral Surg, Oral Med, Oral Pathol, Oral Radiol, and Endod 2002;94(2):151-6.
Nakamura N, Mitsuyasu T, Mitsuyasu Y, Taketomi T, Higuchi Y, Ohishi M. Marsupialization for odontogenic keratocysts: long-term follow-up analysis of the effects and changes in growth characteristics. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol and Endod 2002;94(5):543-53.
August M, Faquin WC, Troulis MJ, Kaban LB. Dedifferentiation of odontogenic keratocyst epithelium after cyst decompression. J of oral and maxillofac surg 2003;61(6):678-83.
Chirapathomsakul D, Sastravaha P, Jansisyanont P. A review of odontogenic keratocysts and the behavior of recurrences. Oral surg Oral med Oral pathol Oral radiol and Endod 2006;101(1):5-9.
Berge TI, Helland SB, Sælen A, Øren M, Johannessen AC, et al. Pattern of recurrence of nonsyndromic keratocystic odontogenic tumors. Oral surg Oral med Oral pathol and Oral radiol 2016; 122(1):10-6.
Pitak-Arnnop P, Chaine A, Oprean N, Dhanuthai K, Bertrand JC, Bertolus C. Management of odontogenic keratocysts of the jaws: a ten-year experience with 120 consecutive lesions. J of Cranio-Maxillofac Surg 2010; 38(5):358-64.
Stoelinga PJ. The treatment of odontogenic keratocysts by excision of the overlying, attached mucosa, enucleation, and treatment of the bony defect with Carnoy solution. J of oral and maxillofac surg 2005; 63(11):1662-6.
Tolstunov L, Treasure T. Surgical treatment algorithm for odontogenic keratocyst: combined treatment of odontogenic keratocyst and mandibular defect with marsupialization, enucleation, iliac crest bone graft, and dental implants. J of oral and maxillofac surg 2008; 66(5): 1025-36.
Blanas N, Freund B, Schwartz M, Furst IM. Systematic review of the treatment and prognosis of the odontogenic keratocyst. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol and Endod 2000;90(5):553-8.
Raucharernporn S, Kriangcherdsak Y, Chaiyasamut T, Prachyamuneewong J, Wongsirichat N. A 10-year study on the incidence of oral maxillofacial lesions in the department of Oral Maxillofacial Surgery, Mahidol University: Keratocystic Odontogenic Tumor. M Dent J 2015;35:137-46.
Chow HT. Odontogenic keratocyst: a clinical experience in Singapore. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1998;86:573-77.
Myoung H, Hong SP, Hong SD, Lee JI, Lim CY, Choung PH, Lee JH, Choi JY, Seo BM, Kim MJ. Odontogenic keratocyst: review of 256 cases for recurrence and clinicopathologic parameters. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol and Endod 2001;91(3):328-33.
Stoelinga PJ. Long-term follow-up on keratocysts treated according to a defined protocol. Int J of oral and maxillofac surg 2001;30(1):14-25.
Morgan TA, Burton CC, Qian F. A retrospective review of treatment of the odontogenic keratocyst. J of oral and maxillofac surg 2005;63(5):635-9.
Brannon RB. The odontogenic keratocyst. A clinicopathologic study of 312 cases. Part I. Clinical features. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1976;42:54-72.
Crowley TE, Kaugars GE, Gunsolley JC. Odontogenic keratocysts: a clinical and histologic comparison of the parakeratin and orthokeratin variants. J Oral Maxillofac Surg 1992;50:22-6.
Partridge M, Towers JF. The primordial cyst (odontogenic keratocyst): its tumour-like characteristics and behaviour. British J of Oral and Maxillofac Surg 1987;25(4):271-9.
Madras J, Lapointe H: Keratocystic odontogenic tumour: reclassification of the odontogenic keratocyst from cyst to tumour. J Can Dent Assoc 2008;74(2):165.
Al-Moraissi EA, Dahan AA, Alwadeai MS, Oginni FO, Al-Jamali JM, Alkhutari AS, et al. What surgical treatment has the lowest recurrence rate following the management of keratocystic odontogenic tumor?: A large systematic review and meta-analysis. J of Cranio-Maxillofac Surg 2017;45(1):131-44.
Ecker J, Horst RT, Koslovsky D. Current role of carnoy's solution in treating keratocystic odontogenic tumors. Journal of oral and maxillofacial surgery: official J of the American Assoc of Oral and Maxillofac Surg 2016; 74(2):278-82.
Belenguer AD, Torres AS, Gay-Escoda C. Role of carnoy's solution in the treatment of keratocystic odontogenic tumor: A systematic review. Medicina Oral Patologia Oral y Cirugia Bucal 2016;21(6)689-95.
Tabrizi R, Omidi M, Dehbozorgi M, Hekmat M. Correlation of radiographic features and treatments with the frequency of recurrence in odontogenic keratocysts of the mandible. J of Craniofac Surg 2014;25(5):e413-7.
Berge TI, Helland SB, Sælen A, Øren M, Johannessen AC, Skartveit L, et al. Pattern of recurrence of nonsyndromic keratocystic odontogenic tumors. Oral surg oral med oral pathol and oral radiol 2016;122(1): 10-6.
