การพยาบาลผู้ป่วยจิตเภทที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีน : กรณีศึกษา

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยจิตเภทที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีน กรณีศึกษา 2 ราย และเพื่อใช้ผลการศึกษาเป็นแนวทางในการให้การพยาบาลผู้ป่วยจิตเภทที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีนอย่างมีประสิทธิภาพ

วิธีการศึกษา: การศึกษาเปรียบเทียบกรณีศึกษา 2 ราย ของผู้ป่วยจิตเภทที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีน ที่เข้ารักษาในหอผู้ป่วยรวมใจ โรงพยาบาลกระบี่ ระหว่างเดือนตุลาคม 2566 - กันยายน 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยจิตเภท และเปรียบเทียบกรณีศึกษาผ่านการใช้กระบวนการพยาบาล

ผลการศึกษา : กรณีศึกษาที่ 1 เป็นชายไทยอายุ 29 ปี มีประวัติเป็นจิตเภทมา 6 ปี ร่วมกับใช้สารเสพติด เสพยาบ้าและดื่มน้ำกระท่อม หลังเสพยาบ้ามีอาการก้าวร้าว หูแว่ว ประสาทหลอน คลุ้มคลั่งทำร้ายคนข้างบ้านและทำลายข้าวของในบ้าน ได้รับการดูแลตามแนวทางปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเวชที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีน (SMI–V) ไม่เกิดพฤติกรรมรุนแรงซ้ำ ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนจากการใช้ยาเสพติดและยาจิตเวช อาการทางจิตทุเลาลง กรณีศึกษาที่ 2 เป็นชายไทยอายุ 39 ปี มีประวัติเป็นจิตเภทมา 15 ปี ร่วมกับใช้สารเสพติดเสพยาบ้า ดื่มน้ำกระท่อมและสูบกัญชา หลังเสพยาบ้ามีอาการคลุ้มคลั่ง เอะอะโวยวาย ประสาทหลอน ตาขวาง ทำร้ายพี่เขยและทำลายข้าวของในบ้านได้รับการดูแลตามแนวทางปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเวชที่ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีน (SMI–V) ไม่เกิดพฤติกรรมรุนแรงซ้ำ มีอาการข้างเคียงจากการใช้สารเสพติดเป็นระยะเวลานาน คือ มีภาวะกล้ามเนื้อสลายตัว เกิดอาการข้างเคียงจากการรับยาจิตเวชหลายชนิดที่มีฤทธิ์กดประสาทส่วนกลางคือ มีภาวะ Acute Dystonia และมีภาวะถอนพิษสารแอมเฟตามีนจากการเสพยาบ้า ต้องให้การดูแลรักษาพยาบาลทั้งด้านร่างกายและจิตใจอย่างใกล้ชิด ระยะเวลาวันนอนโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น กรณีศึกษาทั้ง 2 ราย มีภาวะวิกฤตฉุกเฉินทางจิตเวช ก่อพฤติกรรมรุนแรงจากการเสพสารเสพติดแอมเฟตามีนเหมือนกัน แต่มีความแตกต่างในเรื่องความรุนแรงของโรค ภาวะแทรกซ้อน และความซับซ้อนของปัญหา ที่ต้องให้การดูแลรักษาพยาบาลที่แตกต่างกัน

สรุป : การรักษาของแพทย์และการพยาบาลแบบองค์รวม ทำให้กรณีศึกษาทั้ง 2 ราย ได้รับการดูแลในภาวะวิกฤติที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ตั้งแต่ระยะแรกรับที่มีอาการก้าวร้าว ระยะอาการสงบ และระยะก่อนจำหน่าย โดยใช้หลักการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเวชที่มีพฤติกรรมรุนแรงจากการใช้สารเสพติดแอมเฟตามีน (SMI-V) ตลอดจนถึงการวางแผนจำหน่ายโดยผู้ดูแลมีส่วนร่วม เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับไปอยู่ร่วมกับครอบครัวและชุมชนได้อย่างปกติสุข การพยาบาลใช้กระบวนการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพตั้งแต่การประเมินความเสี่ยง การจัดการภาวะวิกฤตอย่างทันท่วงทีไปจนถึงการบำบัดฟื้นฟูเพื่อป้องกันการเสพซ้ำ ร่วมกับการทำงานเชิงรุก การเฝ้าระวังสัญญาณชีพและอาการแสดงของภาวะแทรกซ้อน การฟื้นฟูสภาพตามความบกพร่องของผู้ป่วยให้มีความสามารถในการดูแลตนเอง ครอบครัวมีความพร้อมในการรับผู้ป่วยไปดูแลที่บ้าน พยาบาลวางแผนจำหน่ายโดยให้คำปรึกษาครอบครัวที่มุ่งเน้นความเป็นมนุษย์มากกว่าแค่การรักษาโรคทางกาย เน้นการดูแลด้วยความรักและความเมตตา ซึ่งผู้ดูแลมีส่วนสำคัญในการร่วมดูแลผู้ป่วยได้รับการบำบัดรักษาต่อเนื่อง ลดพฤติกรรมก้าวร้าว และลดการกลับมารักษาซ้ำในโรงพยาบาล รวมถึงการทำงานร่วมกันในทีมสหวิชาชีพ และชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วย