ผลของการพัฒนาระบบความสอดคล้องต่อเนื่องทางยาแบบอิเล็กทรอนิกส์ แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลกระบี่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาระบบความสอดคล้องต่อเนื่องทางยาแบบอิเล็กทรอนิกส์ต่อความคลาดเคลื่อนทางยา และศึกษาความพึงพอใจของบุคลากรผู้ปฏิบัติงานในระบบความสอดคล้องต่อเนื่องทางยา แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลกระบี่
วิธีศึกษา: เป็นการศึกษาวิจัยเชิงพรรณนา เปรียบเทียบข้อมูลการรายงานความคลาดเคลื่อนทางยา (Medication Error: ME) จากการเปรียบเทียบประสานรายการยาในช่วง 1 ปี ก่อนและหลังใช้ระบบความสอดคล้องต่อเนื่องทางยาแบบอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Medication Reconciliation; EMR) ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2565-เมษายน 2567 ส่วนการประเมินความพึงพอใจเก็บข้อมูลด้วยแบบประเมินความพึงพอใจในการสำรวจข้อมูลจากบุคลากรที่เกี่ยวข้องในกระบวนการ MR ได้แก่แพทย์ เภสัชกร พยาบาลหอผู้ป่วย วิเคราะห์ผลโดยใช้สถิติเชิงอนุมาน (Chi-square , Fisher’s Exact test, Mann-Whtiney U test และ independence t-test)
ผลการศึกษา: อัตราการรายงานความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาประเภทความสอดคล้องต่อเนื่องทางยาของระบบแบบฟอร์มและระบบ EMR ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 (4.93 และ 2.43 ครั้งต่อ 1000 วันนอน ตามลำดับ) ส่วนระดับ C-D ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (0.35 และ 0.08 ครั้งต่อ 1000 วันนอน ตามลำดับ) เมื่อพิจารณาตามประเด็นปัญหาจากการใช้ยาพบว่าจำนวนรายงานการเลือกใช้ยาไม่เหมาะสม (Wrong drug and substitute) ของระบบแบบฟอร์มและระบบ EMR แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value 0.005) เช่นเดียวกับการสั่งใช้ยาที่ซ้ำซ้อน (Duplication) (p-value 0.01) ในส่วนของความพึงพอใจที่มีต่อระบบ EMR ในภาพรวมอยู่ในระดับพึงพอใจอย่างยิ่ง (=4.20, SD=0.75) ประเด็นที่มีความพึงพอใจสูงที่สุดคือ“ระบบ Med-reconcile ในปัจจุบันมีประโยชน์ต่อความปลอดภัยด้านยาของผู้ป่วย” (=4.33, SD=0.64)
สรุปผลการศึกษา: การพัฒนาระบบความสอดคล้องต่อเนื่องทางยาแบบอิเล็กทรอนิกส์ แผนกผู้ป่วยใน รพ.กระบี่ สามารถป้องกันความคลาดเคลื่อนทางยาได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ บุคลากรผู้ปฏิบัติงานมีความพึงพอใจในประโยชน์ต่อความปลอดภัยด้านยาของผู้ป่วยและการปฏิบัติงานด้าน MR สะดวกมากขึ้น และมีข้อเสนอต่อระบบยาให้เชื่อมโยงประวัติการใช้ยาระหว่างโรงพยาบาล และเพิ่มความรวดเร็วของการบันทึกการประสานรายการยาในขั้นตอนรับเข้า (Admit) ให้มากขึ้น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนิพนธ์ต้นฉบับจะต้องผ่านการพิจารณาโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญอย่างน้อย 2 ท่าน แบบผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แต่งไม่ทราบชื่อกันและกัน (double-blind review) และการตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
ลิขสิทธิ์
ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ เว้นว่าได้รับอนุญาตจากโรงพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ
เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
จันทนี ฉัตรวิริยาวงศ์, และสุรพงษ์ ตุลาพันธุ์. ผลของกระบวนการประสานรายการยาในหอผู้ป่วยอายุรกรรม โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร 2561;15(3): 95-102.
Laura J. Anderson, Jeff L. Schnipper, Teryl K. Nuckols, et al. Effect of medication reconciliation interventions on outcomes: A systematic overview of systematic reviews. American Society of Health-System Pharmacists 2019; 76(24): 2028-2040. https//doi:10.1093/ajhp/zxz236.
จันทร์จารึก รัตนเดชสกุล, และภาสกร รัตนเดชสกุล. Medication Reconciliation ผ่านแนวคิด 3P (Purpose-Process-Performance). [อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/showfile.php ?file=469.
สิรินรัตน์ พรรณ์แผ้ว. ผลของกระบวนการ Medication Reconciliation ที่มีต่อความคลาดเคลื่อนทางยาของใบสั่งยาผู้ป่วย สถาบันราชานุกูล. สถาบันราชานุกูล. [อินเทอร์เน็ต] 2554 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://th.rajanukul.go.th/_admin/file-research/215-0-1611722649.pdf.
อภิรดี เหมะจุฑา. การประสานรายการยา MEDICATION RECONCILIATION อีกหนึ่งมาตรการเพิ่ม ความ ปลอดภัยในระบบยา. [อินเทอร์เน็ต] 2559 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จากhttps://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option=article_detail&subpage=article_detail&id=174.
ดรุณี วุฒิปรีดี. การพัฒนารูปแบบ Medication Reconciliation เพื่อลดความคลาดเคลื่อนทางยาด้วยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ หอผู้ป่วยอายุรกรรม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. ศรีนครินทร์เวชสาร 2566; 38(6): 619-929.
Tshedimoso Makhene. (26 January 2024). The risk of medication errors using EHR. PAUBOX. [อินเทอร์เน็ต] 2559 [เข้าถึงเมื่อ 19 กรกฏาคม 2024] เข้าถึงได้จากhttps://www.paubox.com/blog/the-risk-of-medication-errors-using-ehr.
นิพนธ์ต้นฉบับ (Original Article)
กระบี่เวชสาร Krabi Medical Journal Vol.8 No.2 July - December 2025 113
รัชพิณ ชินวณิชัย, เหมราช สุขพันธุ์, ชญานันทน์ นนท์เต็ม, และคณะ. การพัฒนาระบบสร้างความต่อเนื่องสอดคล้องทางยาของโรงพยาบาลลำปาง โดยใช้โปรแกรม E-Medication Reconciliation. วารสารเภสัชกรรมคลินิก 2567; 30(3): 278-291.
Alessan Ceschi, Roberta Noseda, Michela Pironi, et al. (2021). Effect of Medication Reconciliation at Hospital Admission on 30-Day Returns to Hospital: A Randomized Clinical Trial. JAMA Network Open 2021; 4(9). https//doi:10.1001/jamanetworkopen/2021.24672.
Deonni P. Stolldorf, Sheila H. Ridner, Timothy J. Vogus, et al. Implementation strategies in the context of medication reconciliation: a qualitative study. Implementation Science communications 2021; 2(63). https://doi.org/10.1186/s43058-021-00162-5.
Pablo Ciudad-Gutierrez, Paula del Valle-Moreno, Ana Belen Guisado-Gil, et al. Electronic Medication Reconciliation Tools Aimed at Healthcare Professionals to Support Medication Reconciliatiom: a Systemic Review. Journal of Medical Systems 2024;48(2). https://doi.org/10.1007 /s10916-023-02008-0.
รจเรศ หาญรินทร์. การจัดประเภทของปัญหาเกี่ยวกับยา. วารสารเภสัชกรรมไทย 2552; 1(1): 84-96.
นพพงศ์ เกิดเงิน, สุทธาทิพย์ กำธรพิพัฒนกุล, และ นรินทร สมทอง. ปัจจัยการยอมรับนวัตกรรมที่ส่งผลต่อความตั้งใจในการซื้ออาหารแบบออนไลน์เดลิเวอรีของผู้ใช้บริการในประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ 2564;3(2): 1-19.
Rogers Everett M. Diffusion of innovations. 3rd ed. London: Collier Macmillan Publishers; 1983.
Franz Faul , Edgar Erdfelder, Albert-Georg Lang, Axel Buchner. G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods. 2007;39(2):175-91. doi: 10.3758/bf03193146.
Fatemeh Izadpanah, Mandana Moradi, Mina Amini, & Amirsia Rahimpour. Evaluating the effects of medication reconciliation by pharmacists on patient safety in hospitalized patients. Romanian Journal of Military Medicine. CXXIV 2021;(3): 239-237.
นงนภัส ขันแก้ว, และพีระพัฒน์ สิงห์ขันธ์. ผลลัพธ์ของการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในการประสานรายการยากลับบ้านที่ดำเนินการโดยเภสัชกร. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล 2564; 31(3): 209-220.
ศตนันทน์ มณีอ่อน. การประเมินความคลาดเคลื่อนทางยาจากการให้บริการทางเภสัชกรรม ของโรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. วารสารเภสัชกรรมไทย 2567; 15(2): 460-467.
ชมพูนุช พัฒนจักร, และเพชรรัตน์ดา ราชดา. ผลของการประสานรายการยาในหอผู้ป่วยอายุรกรรมหญิง โรงพยาบาลทั่วไปแห่งหนึ่ง. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล 2566; 33(3): 298-307.
กิตติพนธ์ เครือวังค์. ความคลาดเคลื่อนทางยา. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข 2561; 4(2): 251-265.
Hamad MME, Bah S. Impact of Implementing Electronic Health Records on Medication Safety at an HIMSS Stage 6 Hospital: The Pharmacist's Perspective. The Canadian Journal of Hospital Pharmacy 2022; 75(4):267-275. doi: 10.4212/cjhp.3223.
Abdullah AI Anazi. Medication reconciliation process: Assessing value, adoption, and the potential of information technology from pharmacists’ perspective. Health Informatics Journal, 2021: 17. Https//doi10.1177/1460458220987276.
นิพนธ์ต้นฉบับ (Original Article)
กระบี่เวชสาร Krabi Medical Journal Vol.8 No.2 July - December 2025
กรองหทัย มะยะเฉี่ยว, และโพยม วงศ์ภูวรักษ์. ผลของกระบวนการสร้างความสอดคล้องต่อเนื่องทางยา ณ หอผู้ป่วยศัลยกรรมของโรงพยาบาลศูนย์แห่งหนี่ง. วารสารเภสัชกรรมไทย 2558;8(1): 35-47.
จรวย สุวรรณบำรุง. กระบวนการวิจัย: การประยุกต์ใช้ทางสุขภาพและการพยาบาล (พิมพ์ครั้งที่ 4). ก.พลการพิมพ์ นครศรีธรรมราช; 2561.
จันทร์จารึก รัตนเดชสกุล, และภาสกร รัตนเดชสกุล. ความคลาดเคลื่อนทางยา (Medication error) กับการใช้ประโยชน์ในระบบจัดการด้านยา.[อินเทอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 20กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option =article_detail&subpage=article_detail&id=303.
จันทิมา ศิริคัณทวานนท์, และนันทยา ประคองสาย. ผลของการพัฒนา Medication Reconciliation ต่อความคลาดเคลื่อนทางยาในผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลพระปกเปล้า. วารสารศูนย์การศึกษาแพทย์สาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเปล้า 2557; 31(4): 232-247.
จุราพร พงศ์เวชรักษ์. การเทียบประสานรายการยาและความคลาดเคลื่อนเหตุใช้ยา (Medication Reconciliation and Medicaion Errors). [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/index. php?option =article_detail& subpage=article_detail&id=298.
เหมือนฝัน ติรวรรณรัตน์, อาวาติฟ ดือเระ, และนัทธมน เฉลยแพร. ผลลัพธ์ของกระบวนการเทียบประสานรายการยา (Medication Reconciliation) ของผู้ป่วยที่เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในภาคตะวันออก (โครงงานวิจัยทางเภสัชศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา). [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก. https://opac1.lib.buu.ac.th/medias3/ b00332032 /59210077.pdf
อภิรดี เหมะจุฑา. การประสานรายการยา MEDICATION RECONCILIATION อีกหนึ่งมาตรการเพิ่มความ ปลอดภัยในระบบยา.[อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 16 กรกฏาคม 2567] เข้าถึงได้จาก https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?option =article_detail&subpage= article_detail&id=174.
Cohen Jacob. Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd edition). Lawrence Erlbaum Associates;1988.
Jonathan H. Deantonio, Sarah Hobgood, Michel Aboutanos, et al. Medication Reconciliation and Patient Safety in Trauma: Applicability of Existing Strategies. Journal of surgical research, 2019; 1-8. https://doi.org/10.1016/j.jss.2019.09.041.
Nardone P, Nicolay S, Pouget AM, Civade E, Strumia M, Rouzaud CL. Feasibility study of the digital tool Max for the patient-provided medication list in the medication reconciliation process prior to hospitalisation: patient willingness and usability, time saved and reliability. European Journal of Hospital Pharmacy 2025;32(2):132-136. https://doi.org/10.1136/ejhpharm-2024-004293. PMID: 39870507.
National Coordinating Council for Medication Error Report and Prevention (NCC MERP). [cited 19 Jan 2020]. Available from: https://www.nccmerp.org/about-medication-errors.
Ratchawat Promraj, Teerada Susomboon, Chutwichai Tovikkai, et al. Improving Patient Safety in Medication Management by Medication Reconciliation and Pharmaceutical Care Process in Post-Liver Transplant Clinic. Transplant Proceeding;2024:56, 620-624. https://doi.org/10.1016/j.transproceed .2024.01.002.
นิพนธ์ต้นฉบับ (Original Article)
กระบี่เวชสาร Krabi Medical Journal Vol.8 No.2 July - December 2025 115
World Health Organization. The High 5s Project Standard Operating Protocol Assuring Medication Accuracy at Transitions in care: Medication Reconciliation. [Internet] 2013 [cited 5 March 2025, Avaible from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/patient-safety/high5s/h5s-sop.pdf?sfvrsn =594d8e49_4.
