Butsaya Poonkerd การพัฒนาแนวทางการอบอุ่นร่างกายเพื่อป้องกันการเกิดภาวะอุณหภูมิกายต่ำและอาการหนาวสั่นสำหรับหญิงผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องแบบไม่เร่งด่วนและได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชา เข้าช่องน้ำไขสันหลัง

Main Article Content

Butsaya Poonkerd
นภชา สิงห์วีรธรรม
กิตติพร เนาว์สุวรรณ

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


การวิจัยและพัฒนานี้เพื่อศึกษาสภาพการณ์ พัฒนาแนวทางและประสิทธิผลของแนวทางการอบอุ่นร่างกายเพื่อป้องกันการเกิดภาวะอุณหภูมิกายต่ำและอาการหนาวสั่นสำหรับหญิงผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องแบบไม่เร่งด่วนและได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง ดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพการณ์ ปัญหาและความต้องการของวิสัญญีพยาบาล ใช้วิธีวิเคราะห์จากเอกสารและวิธีเชิงคุณภาพจากวิสัญญีพยาบาล 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 พัฒนาแนวทางการอบอุ่นร่างกายโดยการยกร่างก่อนนำไปผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ 3 ท่าน ปรับปรุงและจัดทำคู่มือ ขั้นตอนที่ 3 ศึกษาประสิทธิผลของแนวทางใช้ระเบียบวิจัยวิจัยแบบกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่าง คือ หญิงที่มารับการผ่าตัดคลอดบุตรแบบไม่เร่งด่วนทางหน้าท้อง 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา สถิติ Independent t-test สถิติ Mann-Whitney U-test สถิติ Linear Mixed Effects Model สถิติ Chi-square test และ สถิติ One-sample t-test ผลวิจัยพบว่า


  1. สภาพการณ์การเกิดภาวะหนาวสั่นปี 2564 – 2567 มีแนวโน้มสูงขึ้นคิดเป็น 36.29% 40.74% และ 45.18 % ตามลำดับ ปัญหาของวิสัญญีพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้คือไม่มีแนวทางการดูแลที่ชัดเจน อุปกรณ์ให้ความอบอุ่นไม่เพียงพอ ระยะเวลาในการดูแลที่ห้องพักฟื้นนานขึ้น เกิดความแออัดและดูแลไม่ทั่วถึง

  2. แนวทางการปฏิบัติทางคลินิกในการอุ่นร่างกายเพื่อป้องกันการเกิดภาวะอุณหภูมิกายต่ำและอาการหนาวสั่น ประกอบด้วย 3 ระยะ คือ ระยะก่อน ระหว่างผ่าตัดและหลังผ่าตัด โดยให้ความอบอุ่นร่างกายในทุกระยะและรักษาอาการหนาวสั่นพร้อมติดตามภาวะแทรกซ้อน

  3.  เปรียบเทียบอุณหภูมิกายในขณะที่ผู้ป่วยเข้าห้องผ่าตัด หลังฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง 15 นาที ผู้ป่วยมาถึงห้องพักฟื้นและก่อนจำหน่ายจากห้องพักฟื้นมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) ส่วนผลการเปรียบเทียบความหนาวสั่นผู้ป่วยเข้าห้องผ่าตัด หลังฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง 15 นาที ผู้ป่วยมาถึงห้องพักฟื้น และก่อนจำหน่ายจากห้องพักฟื้น พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) ความพึงพอใจของวิสัญญีพยาบาลต่อแนวปฏิบัติสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001)         

คำสำคัญ : แนวทางการอบอุ่นร่างกาย การระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง  การผ่าตัดคลอด ภาวะหนาวสั่น ภาวะอุณหภูมิกายต่ำ


 


 


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
Poonkerd B, สิงห์วีรธรรม น, เนาว์สุวรรณ ก. Butsaya Poonkerd การพัฒนาแนวทางการอบอุ่นร่างกายเพื่อป้องกันการเกิดภาวะอุณหภูมิกายต่ำและอาการหนาวสั่นสำหรับหญิงผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องแบบไม่เร่งด่วนและได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชา เข้าช่องน้ำไขสันหลัง . Kb. Med. J. [อินเทอร์เน็ต]. 25 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 13 มกราคม 2026];8(2). available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/KBJ/article/view/282529
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Statement on Caesarean Section Rates. (online). 2021[cited 2024 Jan 10].Available from:URL: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-RHR-15.02

Health Intervention and Technology Assessment Program (online).2021[cited 2024

Jan 15].Available from:URL: https://www.hitap.net/documents/184063

Lopez MB. The effectiveness of warming methods in preventing shivering and hypothermia during cesarean section with spinal anesthesia. Int J Obstet Anesth. 2018;36:20–26.

Sheng X, Ding Y, Zhang R, Lu Z. Strategies for prevention of perioperative hypothermia. 2024 ;10:e31479

Richard H Swartz, et al. Perioperative stroke in obstetric patients: incidence and associated risk factors. J Neurol Sci. 2017;376:50–54.

นฐธิกานตร์ เจริญรัตนเดชะกูล , วริยา สุขุประการ.ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิกสําหรับการป้องกันภาวะอุณหภูมิกายต่ำในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องและการระงับความรู้สึก.เชียงใหม่เวชสาร ภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม. 2558;2:64-68.

Madrid E, et al. Active body surface warming systems to prevent perioperative hypothermia in adults undergoing surgery. Cochrane Database Syst Rev. 2018;5:CD009016

พจนา ศรีคำจักร์. ผลของการอบอุ่นร่างกายโดยใช้ผ้าห่มเป่าลมร้อนต่ออุณหภูมิกายและภาวะหนาวสั่นหลังผ่าตัดในผู้ป่วยผ่าตัดคลอดแบบไม่เร่งด่วน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.2566; 31:101–112.

ปรเมศวร์ จิตถนอม , นรลักษณื เอื้อกิจ. ผลของโปรแกรมการให้สารน้ำอุ่น และการให้ความอบอุ่นร่างกายร่วมกับการให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผนต่ออาการหนาวสั่นในหญิงที่มารับการผ่าตัดทางนรีเวชที่ได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง.วารสารการแพทย์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ 2561;13:784-797.

ราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย.แนวทางเวชปฏิบัติเพื่อการป้องกันและรักษาภาวะอุณหภูมิกายต่ำในระยะ ก่อน ระหว่างและหลังผ่าตัด. 11.สาธร หมื่นสกุล. ผลของการให้โปรแกรมอบอุ่นร่างกายต่ออุณหภูมิแกนและอาการหนาวสั่นในหญิงที่มารับการผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องที่ได้รับการระงับความรู้สึกด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2556; 24:63–72.566;1:11-19.

ปรีดารา ปรุงชัยภูมิ .การเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างการใช้ผ้าห่มประดิษฐ์และผ้าห่มสำเร็จรูปกับการใช้เครื่องเป่าลมอุ่นในผู้ป่วยผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องด้วยวิธีฉีดยาชาเข้าช่องน้ำไขสันหลัง.วารสารชัยภูมิเวชสาร.2560;37:43-51

ทัศนีย์ พิทักษ์. การพัฒนาแบบสอบถามความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อบริการพยาบาลผู้ป่วยใน โรงพยาบาลพระปกเกล้า. วารสารโรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2566;40(3), 89–102.

Temperature monitoring and perioperative thermoregulation. Anesthesiology. 2016;125:275–286

Becerra M, et al. The effect of preoperative warming using forced-air warming blankets on core body temperature in bladder and prostate surgery patients: a randomized controlled trial .Sci. Rep. 9 2021;11:1-7.

สุภาภรณ์ รัตนสิมากร ,อัจฉรา คำมะทิตย์ ,วิชิตา วิชาชัย. ผลของโปรแกรมการให้ความรู้ร่วมกับการใช้ผ้าห่มแบบเป่าลมร้อนต่อความรู้ในการปฏิบัติตัวและผลข้างเคียงภายหลังการได้รับยาระงับความรู้สึกแบบทั่วไปในผู้สูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้าจังหวัดเพชรบุรี.2022; 5:133–148.

Lee J, et al. Effects of prewarming on hypothermia and shivering in laparoscopic gynecologic surgery: a randomized controlled trial. 2020;15:3.

Shin YH. Effects of 10-min of pre-warming on inadvertent perioperative hypothermia in intraoperative warming patients: a randomized controlled trialolume .2014;28: 880–885.

ชูศรี วงศ์รัตนะ. เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย.พิมพ์ครั้งที่ 12. กรุงเทพมหานคร : คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 2553.

วิภาพรรณ วาทยจินดา, มีนา เสาวคนธ์, กิตติพร เนาว์สุวรรณ, นภชา สิงห์วีรธรรม, อัจฉรา คำมะทิตย์. ผลการใช้ผ้าห่มชนิดเป่าลมอุ่นร่วมกับการอุ่นสายน้ำเกลือต่ออุณหภูมิแกนและอาการหนาวสั่นในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดโดยใช้กล้องส่องผ่านท่อปัสสาวะ.วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2565;4 :91-101.

กระทรวงสาธารณสุข (online).2023: https://www.cmi.moph.go.th

ปนัดดา สถิตวัฒน์,นงลักษณ์ สุภักดิ์.การลดภาวะหนาวสั่นโดยใช้ผ้าคลุมศีรษะ สวมปลอกแขนและขาผู้ป่วยผ่าตัดคลอดที่ได้รับยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง โรงพยาบาลนครพนม.วารสารมหาราชนครเวชสาร.2563;4:43-53

NICE guideline.Prevention hypothermia and management in adults having surgery.2016: https://www.nice org.uk/guidance/cg65.

Bernard, R. (2000). Fundamentals of biostatics (5th ed.). Duxbery: Thomson learning