การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนสำหรับการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ในชุมชนบ้านออกเขา ตำบลเขาชัยสน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง

บทคัดย่อ

การดูแลสุขภาพระยะยาว เป็นนโยบายของเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอเขาชัยสน และจำเป็นต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุอย่างต่อเนื่อง ซึ่งดำเนินการครั้งนี้ป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมของแกนนำชุมชนในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ประเมินระบบการจัดการเพื่อการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุของแกนนำชุมชน และประเมินพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ ได้แก่ พฤติกรรมการบริโภคอาหาร และการออกกำลังกาย ในชุมชนบ้านออกเขา ตำบลเขาชัยสน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง การวิจัยครั้งนี้ ดำเนินการกับกลุ่มแกนนำชุมชนจำนวน 25 คน และกลุ่มผู้สูงอายุ จำนวน 44 คน ซึ่งคัดเลือกแบบสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย การดำเนินการใช้ระยะเวลา 3 เดือน ตั้งแต่เดือนธันวาคม 2567 ถึงมกราคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Wilcoxon Signed-Rank Test และ Paired Sample T-Test

ผลการวิจัย พบว่า หลังดำเนินการการมีส่วนร่วมของแกนนำชุมชนในการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.025) และการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโดยแกนนำชุมชนก็ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.001) สำหรับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่า พฤติกรรมการบริโภคอาหารและการออกกำลังกายดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ข้อค้นพบสำคัญคือ การมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดีของผู้สูงอายุ ทั้งนี้ ทีมสุขภาพของโรงพยาบาล ควรเสริมพลังและสร้างกระบวนการติดตาม และประเมินผล อย่างต่อเนื่อง และควรสร้างกระบวนการสะท้อนการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุเกิดความต่อเนื่อง และเกิดคุณภาพชีวิตที่ดีแก่ผู้สูงอายุ