รูปแบบการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดในพื้นที่อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่
Main Article Content
บทคัดย่อ
ยาและสารเสพติดเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญระดับโลก มีการแพร่ระบาดอย่างรุนแรงและรวดเร็ว การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดของมินิธัญญารักษ์ โรงพยาบาลเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ (2) ศึกษาระดับความเครียดและคุณภาพชีวิต (3) ประเมินความเสี่ยงการก่อความรุนแรงของผู้ป่วยยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดรักษา เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา กลุ่มตัวอย่าง 80 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ (1) ผู้ป่วยยาเสพติดที่เข้ารับการบำบัดในมินิธัญญารักษ์ 30 คน (2) ผู้ดูแลผู้ป่วยยาเสพติด 50 คน ได้แก่ ญาติหรือผู้ดูแลผู้ป่วย อสม. แกนนำชุมชน เจ้าหน้าที่รพ.สต. และผู้รับผิดชอบงานยาเสพติดโรงพยาบาลเกาะลันตา คัดเลือกตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2567 ถึงมกราคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินความเครียด (SPST-20) เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย (WHOQOL–BREF–THAI) และแบบประเมินระดับความรุนแรงของความเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงในผู้ป่วยจิตเวช (PVSS) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า (1) รูปแบบการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดของมินิธัญญารักษ์ เป็นรูปแบบการบำบัดรักษา ฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ใช้ยาและสารเสพติดในแบบแยกหอผู้ป่วยเฉพาะในระดับโรงพยาบาลชุมชน ที่มีความเหมาสมกับบริบทและสภาพปัญหาของพื้นที่ (2) ผู้ป่วยทั้งหมดเป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 33.17 ปี (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 10.32) อาศัยร่วมกับบิดาและมารดา ร้อยละ 50.00 มีความเครียดในระดับปานกลาง สูง และรุนแรง ร้อยละ 43.33, 46.67 และ 10.00 ตามลำดับ คุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ระดับปานกลางและระดับดี ร้อยละ 60.00 และ 40.00 (3) ด้านความเสี่ยงการก่อความรุนแรงที่ประเมินโดยผู้ดูแลผู้ป่วยยาเสพติดพบว่ามีความเสี่ยงระดับน้อย โดยความเสี่ยงก่อความรุนแรงต่อตนเองร้อยละ 100 และต่อผู้อื่นร้อยละ 76.00 ผลจากการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการดูแลผู้ป่วยยาเสพติดต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนิพนธ์ต้นฉบับจะต้องผ่านการพิจารณาโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญอย่างน้อย 2 ท่าน แบบผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แต่งไม่ทราบชื่อกันและกัน (double-blind review) และการตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
ลิขสิทธิ์
ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ เว้นว่าได้รับอนุญาตจากโรงพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ
เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report 2023 [Internet]. 2023 [cited 2025 Mar 15]. Available from: https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/world-drug-report-2023
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สบยช.), โรงพยาบาลธัญญารักษ์ภูมิภาค กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ใช้ยาและสารเสพติดรูปแบบ "มินิธัญญารักษ์". นนทบุรี: บริษัท เดอะกราฟิโก ซิสเต็มส์ จำกัด; 2566.
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. รายงานผลการดำเนินงานตามแบบบำบัดรักษาปี พ.ศ. 2565 [อินเตอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 31 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://antidrugnew.moph.go.th/ONCBReports/ViewerPage
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. คนคลั่ง หลอนยา ป่วยจิตเวชพุ่ง ต้นเหตุก่อปัญหารุนแรง [อินเตอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 24 พ.ค.2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thairath.co.th/scoop/theissue/2573006
ศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์ด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติด ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 – 2566 [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 1 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ncmc.moph.go.th/home/upload/web_download/rptk5fmp8q8sk0soko.pdf
Phannapa Ruangkit, Sonthaya Maneerat, Yaowaluck Meebunmak. A Study of The Relationships between Mental Health Status and Stress of Nursing Student of Boromarajonani College of Nursing Nopparat Vajira ). Veridian E-Journal,Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and arts). 2019 Apr 3;12(1):1208–25.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย [อินเตอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 1 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/test/whoqol/-dmh.go.th-
หวาน ศรีเรือนทอง, ธรณินทร์ กองสุข, สุพัตรา สุขาวห, ทรงพล โลดทนงค์, จินตนา ลี้จงเพิ่มพูน. การพัฒนาแบบประเมินระดับความรุนแรงของพฤติกรรมก่อความรุนแรงในผู้ป่วยจิตเวชที่มีอาการรุนแรง. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2559;61(3):253-66.
เครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอเกาะลันตา. แผนปฏิบัติราชการสาธารณสุขเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอเกาะลันตา ประจำปีงบประมาณ 2568 [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 1 มี.ค.2568]. เข้าถึงได้จาก: https://kohlantahospital.moph.go.th/media/ita_2568/
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด (ฉบับปรับปรุง). นนทบุรี: สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข; 2567.
เกรียงศักดิ์ เชื่อมงาม, ธีรธรรม วุฑฒิวัตรชัยแก้ว, บุญสิตา ศิริสรรพ์, พาทิศ, ดามาพงศ์, อรรถฤทธิ กฤษดาธานนท์. แนวทางการลดความเครียดของผู้ต้องขังกรณีศึกษานักโทษหญิง คดียาเสพติดในเรือนจำกลางนครปฐม. Journal of Roi Kaensarn Academi 2024 Aug 30;9(8):958–73.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แบบประเมินความเครียด กรมสุขภาพจิต (SPST-20) [อินเตอร์เน็ต]. 2550 [เข้าถึงเมื่อ 11 ก.ย.2568]. เข้าถึงได้จาก: https://dmhpd.dmh.go.th/wp-content/uploads/2024/10/แบบประเมินความเครียด-SPST-20-โรงพยาบาลสวนปรุง.pdf
วสวัตติ์ ธงชัย, เกษราวัลณ์ นิลวรางกูร. คุณภาพชีวิตผู้ผ่านการบำบัดยาเสพติดแบบกาย จิต สังคมบำบัด จังหวัดยโสธร. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2559;13(2):57–61.