ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยแบบเป็นศูนย์กลาง เพื่อลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง หน่วยบริการปฐมภูมิ ศูนย์แพทย์ชุมชน โรงพยาบาลกระบี่

บทคัดย่อ

การศึกษากึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยแบบเป็นศูนย์กลางในการลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง หน่วยบริการปฐมภูมิ ศูนย์แพทย์ชุมชน โรงพยาบาลกระบี่ เลือกกลุ่มตัวอย่างโดยการสุ่มแบบง่าย จำนวน 33 คน ดำเนินการระหว่างเดือนมิถุนายน ถึง พฤษจิกายน 2564 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย  ประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินโอกาสเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด แบบสอบถามความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจและหลอดเลือด และแบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพ การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามก่อนและหลังได้รับโปรแกรม 6 เดือน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ความถี่ ร้อยละ ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยควอไทล์ และใช้สถิติเปรียบเทียบก่อนหลังด้วย Wilcoxon Signed Ranks Test และ McNemar Chi-squared

ผลการศึกษาพบว่าหลังได้รับโปรแกรมคะแนนความรู้เรื่องโรคหัวใจและหลอดเลือดและพฤติกรรมสุขภาพด้านการบริโภคอาหาร และการออกกำลังกายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)  และลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด (CVD risk score) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)  ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับน้ำตาลสะสม ระดับความดันโลหิต ไขมันคลอเลสเตอรอล และไขมันตัวร้าย หลังศึกษาลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)

ผลการวิจัยสามารถนำโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยแบบเป็นศูนย์กลางไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ให้มีความรู้และพฤติกรรมสุขภาพที่ดีขึ้น สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ลดความดันโลหิตและระดับไขมันในเลือดได้ รวมทั้งควรมีการติดตามและประเมินภาวะสุขภาพอย่างต่อเนื่อง