Factors affecting Compliance with Law-Enforced Good Manufacturing Practice (GMP 420) of Drinking Water in Sealed Containers Production: A Study in Nakhon Si Thammarat Province
Main Article Content
Abstract
This cross-sectional analytical study aimed to investigate factors influencing compliance with law-enforced Good Manufacturing Practices (GMP 420) among entrepreneurs of drinking water in sealed containers production facilities in Nakhon Si Thammarat Province. A total of 138 facilities were selected through simple random sampling. Data were collected using a questionnaire and on-site GMP 420 assessment between December 2024 and February 2025. Descriptive statistics, Chi-square test and binary logistic regression were used for data analysis. The results showed that 94.2% of the facilities were non-factory operations, with an average business duration of 10.8 years (S.D. = 7.5). About 34.1% had an average monthly income of 30,000–70,000 baht. Most facilities (91.3%) had a certified production supervisor. Entrepreneurs have an overall agreement with GMP 420 (average = 3.7, S.D. = 0.4). Knowledge of GMP 420 is at the level of Fair (mean = 13.9, S.D. = 2.4 full score 20). Compliance with GMP 420 was observed in 58.0% of the facilities, with higher adherence to general requirements (73.2%) than specific ones (59.4%). Statistically significant factors associated with GMP 420 compliance included age 31–60 years (OR = 5.4, 95% CI = 1.5–19.5, p = 0.010), working more than 8 hours per day (OR = 6.5, 95% CI = 1.7–23.9, p = 0.005), monthly income of 50,001–90,000 baht (OR = 5.8, 95% CI = 1.6–20.8, p = 0.007), income over 90,000 baht (OR = 2.7, 95% CI = 1.1–6.7, p = 0.037), and a positive attitude toward GMP 420 (OR = 2.8, 95% CI = 1.1–7.4, p = 0.037). The findings indicate that entrepreneurs still face challenges in fully complying with GMP 420. Government agencies should provide targeted support and develop incentive mechanisms to promote sustainable compliance with the regulations.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนิพนธ์ต้นฉบับจะต้องผ่านการพิจารณาโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่เชี่ยวชาญอย่างน้อย 2 ท่าน แบบผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แต่งไม่ทราบชื่อกันและกัน (double-blind review) และการตีพิมพ์บทความซ้ำต้องได้รับการอนุญาตจากกองบรรณาธิการเป็นลายลักษณ์อักษร
ลิขสิทธิ์
ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ เว้นว่าได้รับอนุญาตจากโรงพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ
เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
References
องค์การอนามัยโลก. Drinking-water 2565 [Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/drinking-water.
พระราชบัญญัติอาหาร 2522.ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 284 พ.ศ.2547,ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 122, ตอนพิเศษ 9 ง. (ลงวันที่ 31 มกราคม 2548). (2547).
พระราชบัญญัติอาหาร 2522. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 220 พ.ศ.2544, ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 118, ตอนพิเศษ 70ง. (ลงวันที่ 26 กรกฎาคม 2544). (2544).
พระราชบัญญัติอาหาร 2522. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 420 พ.ศ.2563, ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 138 ตอนพิเศษ 31ง. (ลงวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2564). (2564).
กองอาหาร สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา. คู่มือการตรวจสถานที่ผลิตอาหารตามหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตที่บังคับใช้เป็นกฎหมาย (GMP 420)ฉบับปรับปรุง 3.พิมพ์ครั้งที่ 1.กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2566.
กองอาหาร สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา. คู่มือสำหรับผู้ควบคุมการผลิตน้ำบริโภคภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท น้ำแร่ธรรมชาติและน้ำแข็งบริโภค ฉบับปรับปรุง 2. 2568.
สุอาภา กลั่นประเสริฐ, สาโรจน์ นาคจู. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการผลิตที่ดี (จีเอ็มพี) ของผู้ผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (Online). 2023;3(2):110-21.
กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. ผลการดำเนินงานเฝ้าระวังสถานที่ผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท จังหวัดนครศรีธรรมราช ประจำปีงบประมาณ 2567. 2567.
กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. สถิติข้อมูลสถานที่ผลิตอาหารที่ได้รับอนุญาตของจังหวัดนครศรีธรรมราช. 2565.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang A-G. Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods. 2009;41(4):1149-60.
ภาสกร อ่อนนิ่ม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทของผู้ประกอบการสถานที่ผลิตไม่เข้าข่ายโรงงานในเขตจังหวัดภาคเหนือ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2553.
บุญชม ศรีสะอาด. การแปลผลเมื่อใช้เครื่องมือรวบรวมข้อมูลแบบมาตรส่วนประมาณค่า. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2561;2(1):64-70.
ศศิกานต์ กลึงโรจนพงษ์.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการได้รับเลขสารบบอาหารของผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชนในจังหวัดกาญจนบุรี(ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต). สาขาวิชาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุข คณะเภสัชศาสตร์.นครปฐม:มหาวิทยาลัยศิลปากร;2564.
พระราชบัญญัติอาหาร 2522. ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 420 พ.ศ.2563, ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 138, ตอนพิเศษ 76ง.(ลงวันที่ 2 เมษายน 2564). (2564).
ศิราภรณ์ ประสพชัยชนะ. การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการมีผู้ควบคุมการผลิตอาหารของสถานที่ผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท จังหวัดชลบุรี. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ. 2022;4(2):27-43.
ภาสกร อ่อนนิ่ม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทของผู้ประกอบการสถานที่ผลิตไม่เข้าข่ายโรงงานในเขตจังหวัดภาคเหนือ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2553.
บุญชม ศรีสะอาด. การแปลผลเมื่อใช้เครื่องมือรวบรวมข้อมูลแบบมาตรส่วนประมาณค่า. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 2561;2(1):64-70.
ศศิกานต์ กลึงโรจนพงษ์.ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการได้รับเลขสารบบอาหารของผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์ชุมชนในจังหวัดกาญจนบุรี(ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต). สาขาวิชาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุข คณะเภสัชศาสตร์.นครปฐม:มหาวิทยาลัยศิลปากร;2564.
พระราชบัญญัติอาหาร 2522. ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง การตรวจประเมินสถานที่ผลิตอาหารตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 420 พ.ศ.2563, ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 138, ตอนพิเศษ 76ง.ลงวันที่ 2 เมษายน 2564.
ธงชัย ซึงถาวร และ พรพรรณ เกิดในมงคล. ผลการใช้หลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิต (GMP) น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทของผู้ประกอบการ จังหวัดระยอง. วารสารวิชาการสาธารณสุข 17(ฉบับเพิ่มเติม7) 2551; SVII2141-SVII2150.21.
Rosenstock IM. The health belief model and preventive health behavior. Health Educ Monogr. 1974;2:329-86.
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179-211.
ศิราภรณ์ ประสพชัยชนะ. การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการมีผู้ควบคุมการผลิตอาหารของสถานที่ผลิตน้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท จังหวัดชลบุรี. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ. 2022;4(2):27-43.