ความรอบรู้การป้องกันอันตรายจากสารเคมีทางการเกษตรด้วยกระบวนการสนับสนุนทางสังคมในชุมชนจังหวัดอุบลราชธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้ ใช้กระบวนการสนับสนุนทางสังคมเพื่อศึกษาความรอบรู้การป้องกันอันตรายจากสารเคมีทางการเกษตรด้วยกระบวนการสนับสนุนทางสังคมในชุมชนจังหวัดอุบลราชธานี มีประชากรจำนวน 782 คน สุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงในชุมชนที่ใช้สารเคมีทางการเกษตรมากที่สุดในจังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 213 คน โดยดำเนินการวิจัยใช้กระบวนการสนับสนุนทางสังคมตามทฤษฎีความปลอดภัย 3E คือ Engineering Educationและ Enforcement ติดต่อกันจำนวน 8 ครั้งเป็นเวลา 3 เดือน รวบรวมข้อมูลจากเครื่องมือแบบสอบถามที่ผ่านการทดสอบคุณภาพเครื่องมือวิเคราะห์หาความตรงของเนื้อหาและค่าความเชื่อมั่นของเนื้อหา เท่ากับ 0.76 และ 0.82 ตามลำดับ วิเคราะห์ผลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่าเฉลี่ย ความถี่ ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติ paired t – test
ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนส่วนใหญ่มีความรอบรู้ทางสุขภาพ และพฤติกรรมความปลอดภัยอยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 93.9 และร้อยละ 92.0 ตามลำดับ) เมื่อเปรียบเทียบกับก่อนหลังการให้การให้แรงสนับสนุนทางสังคมตามทฤษฎีความปลอดภัย 3E ค่าเฉลี่ยความรอบรู้ทางสุขภาพและพฤติกรรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value < 0.001
สรุปผล กระบวนการสนับสนุนทางสังคมในชุมชนโดยใช้หลักการบริหารความปลอดภัย 3E สามารถสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพในการป้องกันอันตรายจากสารเคมีทางการเกษตรส่งผลให้พฤติกรรมความปลอดภัยในการใช้สารเคมีในชุมชนในทิศทางที่ดีขึ้นสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดการความปลอดภัยในชุมชนอื่นได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Journal of Safety and Health is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค, กองระบาดวิทยา. (2563). รายงานสถานการณ์เจ็บป่วยจากพิษสารเคมีกำจัดศัตรูพืช นนทบุรี. https://ddc.moph.go.th/doe/journal_detail.php?publish=3594.
กรมควบคุมโรค, สำนักงานโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. (2563). รายงานการเฝ้าระวังสถานการณ์อุบติภัยสารเคมี.
กระทรวงสาธารณสุข. (2562). รายงานสถานการณ์การเจ็บป่วยจากสารเคมีทางการเกษตรในประเทศไทย. https://www.moph.go.th/.
กิติศักดิ์ ทองมีทิพย์. (2564). พัฒนาการเกษตรกรรมของประเทศไทย:ในมิติด้านการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต. วารสารพัฒนศาสตร์, 4(1), 132-162.
จุฑามาส ศรีมานนท์. (2564). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรที่มีผลเลือดอยู่ในระดับเสี่ยงและไม่ปลอดภัย โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ. วารสารสหวิชาการเพื่อสุขภาพ, 3(2), 32-48.
ชัยกฤต ยกพลชนชัย, ญาณิฐา แพงประโคน, จารุพร ดวงศรี และกรวิกา หาระสาร. (2566). ผลของโปรแกรมความปลอดภัยในพระภิกษุสามเณร จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุข มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(2), 5-14.
ชัยกฤต ยกพลชนชัย, ญาณิฐา แพงประโคน และจารุพร ดวงศรี. (2565). ผลของโปรแกรมความปลอดภัยในการป้องกันการเกิดเพลิงไหม้ครัวเรือน บ้านบก อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 5(2), 1-17.
นาตยา ดวงประทุม, เฟื่องฟ้า รัตนา คณหุตานนท์, ชัยวัช มะลิไทย, ศุภาพิชญ์ ชาวปลายนา. (2565). ผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมที่ปลอดภัยจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 9(1), 13-25.
เนตรชนก เจริญสุข. (2559). ประสิทธิผลของโปรแกรมความปลอดภัยในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของชาวนา ในอำเภอดอนเจดีย์ จังหวัดสุพรรณบุรี. Naresuan University Journal: Science and technology, 24(1), 91-101.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2563). สถิติเหตุฉุกเฉินจากการใช้สารเคมีในภาคการเกษตร. https://www.niems.go.th/1/?redirect=True&lang=TH.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2562, 7 สิงหาคม). คนไทยเจ็บป่วยเพราะสารเคมีเกษตรนับพันรายต่อปี. https://www.thaihealth.or.th/?p=235989.
สำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร. (2566). สรุปการนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตรปี 2566. https://www.doa.go.th/ard/?page_id=386.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2567, 8 สิงหาคม). สถานการณ์การเกษตรไทย. https://www.oae.go.th.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. John Wiley & Sons.
Motalifu, M., Tian, Y., Liu, Y., Zhao, D., Bai, M., Kan, Y., Qi, M., Reniers, G., & Roy, N. (2022). Chemical process safety education in China: An overview and the way forward. Safety Science, 148, 105643.
Von Bertalanffy, L. (1968). General system theory: Foundations, development, applications. George Braziller.
