การพัฒนากิจกรรมทดสอบความจำขณะคิดประเภทกิจกรรมขณะคำนวณ สำหรับผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัด: การศึกษานำร่อง

รังสันต์ ไชยคำ; สิริกรานต์ จันทเปรมจิตต์; ยุทธนา จันทะขิน

ผู้แต่ง

รังสันต์ ไชยคำ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0000-0003-4082-9203
สิริกรานต์ จันทเปรมจิตต์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
ยุทธนา จันทะขิน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

ความจำขณะคิด, มะเร็งเต้านม, เคมีบำบัด, กิจกรรมทดสอบความจำ, ภาวะบกพร่องการรู้คิดจากเคมีบำบัด

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพของกิจกรรมทดสอบความจำขณะคิดประเภท กิจกรรมขณะคำนวณ ในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัด จำนวน 15 ราย กระบวนการพัฒนาประกอบด้วย (1) สำรวจปัญหาและทบทวนวรรณกรรม (2) การออกแบบชุดโจทย์คำนวณ (3) การกำหนดโครงสร้างและเงื่อนไขการทดสอบ และ (4) การทดสอบนำร่อง โดยตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน วิเคราะห์ความเที่ยงด้วยการทดสอบซ้ำห่าง 2 สัปดาห์ และค่าสัมประสิทธิ์ความสอดคล้องภายในชั้น (interclass correlation coefficient: ICC)
ผลการวิจัยพบว่า กิจกรรมทดสอบมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00 ความเที่ยงเชิงเวลาจากคะแนนการทดสอบ ครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 มีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลาง (r = .672) โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 62.13 และ 62.60 ตามลำดับ ค่าสัมประสิทธิ์ความสอดคล้องภายในชั้น (ICC) เท่ากับ .678 ระยะเวลาเฉลี่ยในการทำแบบทดสอบเท่ากับ 14.15 และ 13.31 นาที ความถูกต้องของการคำนวณคิดเป็นร้อยละ 82.84 และ 83.46 ส่วนความถูกต้องของการจดจำตัวอักษรคิดเป็นร้อยละ 81.68 และ 79.91 ตามลำดับ สรุปได้ว่ากิจกรรมทดสอบที่พัฒนาขึ้นมีความตรงและความเที่ยงในระดับเบื้องต้นอยู่ในเกณฑ์น่าเชื่อถือ สามารถนำไปใช้ประเมินความจำขณะคิดในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมี

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Rojanamatin J, Ukranun W, Supaattagorn P, Chiawiriyabunya I, Wongsena M, Chaiwerawattana A, et al., editors. Cancer in Thailand. Vol X, 2016–2018. Bangkok: Medical Record and Database Cancer; 2021. (in Thai)

Nguyen LD, & Ehrlich BE. Cellular mechanisms and treatments for chemobrain: insight from aging and neurodegenerative diseases. EMBO molecular medicine. 2020;12(6):e12075.

Oh PJ. Predictors of cognitive decline in people with cancer undergoing chemotherapy. European Journal of Oncology Nursing. 2017;27:53-9.

Miyashita M. Chemotherapy-related cognitive impairment:

what we need to know and what we can do. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing. 2023;11(1):e100334.

Kinton W, & Subindee S. The effects of cognitive stimulation program on cognition and activities of daily living for older persons with chronic disease and mild cognitive impairment in the communi-ty. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2025;26(3):238–46. (in Thai)

Poonsamer O, Wirojratana V, Jiramontee N, & Thosingha O. The Relationships between Knowledge of Chemotherapy Treatment, Skills of Self-Care, Social Support, and Well-Being during Transition Among Older Patients with Cancer Receiving Chemotherapy. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2014;15(2):368-76. (in Thai)

Baddeley AD, & Hitch GJ. Developments in the concept of working memory. Journal of Neuropsy-chology. 1994;8(4):485–93.

Von Ah D, Habermann B, Carpenter JS, & Schneider BL. Impact of perceived cognitive impairment in breast cancer survivors. European journal of oncology nursing. 2013;17(2):236–41.

Munluan K, Juntapremjit S, & Janthakhin Y. Enhancing Episodic Memory and Reducing Cortisol Levels in Older Adults with Mild Cognitive Impairment by Using Finger Fitness Combined with Mu-sic Therapy Program. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2022;23(3):285–95. (in Thai)

Mathy F, Chekaf M, & Cowan N. Simple and complex working memory tasks allow similar benefits of information compression. Journal of Cognition. 2018;1(1):1-12.

Turner ML, & Engle RW. Is working memory capacity task dependent. Journal of Memory and Lan-guage. 1989;28(2):127–54.

Unsworth N, Heitz RP, Schrock JC, & Engle RW. An automated version of the operation span task. Behavior research methods. 2005; 37(3):498–505.

McHaney JR, Tessmer R, Roark CL, & Chandrasekaran B. Working memory relates to individual dif-ferences in speech category learning: insights from computational modeling and pupillometry. Brain and language. 2021;222:e105010.

Burgoyne AP, Mashburn CA, Tsukahara JS, & Engle RW. Attention control and process overlap the-ory: Searching for cognitive processes underpinning the positive manifold. Intelligence. 2022;91:e101629.

Chapman B, Louis CC, Moser J, Grunfeld EA, & Derakshan N. Benefits of adaptive cognitive training on cognitive abilities in women treated for primary breast cancer: findings from a 1-year random-ised controlled trial. Psycho-Oncology. 2023;32(2):1848-57.

Baddeley AD, & Hitch G. Working memory. In: Psychology of learning and motivation. New York: Elsevier;1974.

Hertzog MA. Considerations in determining sample size for pilot studies. Research in nursing & health. 2008;31(2):180–91.

Đokić R, Koso-Drljević M, & Đapo N. Working memory span tasks: group administration and omitting accuracy criterion do not change metric characteristics. PLoS one. 2018;13(10) :e0205169.

Siriwittayakorn T, & Srikanerat T. Development of an online operation span task for Thai speakers. Journal of Research Methodology. 2024;37(3):167–92. (in Thai).

Cicchetti DV. Guidelines, criteria, and rules of thumb for evaluating normed and standardized as-sessment instruments in psychology. Psychological Assessment. 1994;6(4):284–90.

Wefel JS, Kesler SR, Noll KR, & Schagen SB. Clinical characteristics, pathophysiology, and manage-ment of noncentral nervous system cancer-related cognitive impairment in adults. CA: a cancer journal for clinicians. 2015; 65(2):123–38.

Whittaker AL, George RP, & O’Malley L. Prevalence of cognitive impairment following chemothera-py treatment for breast cancer: a systematic review and meta-analysis. Scientific reports. 2022;12(1):1-22.

Kim HG, Rashid MA, Poleschuk M, Ullah F, Lee SH, Kim SH, et al. Cognitive dysfunction in che-mobrain: Molecular mechanisms and therapeutic implications. Biomedicine & pharmacotherapy. 2025;192:e118581.

Oberauer K. Working memory and attention: a conceptual analysis and review. Journal of Cogni-tion. 2019;2(1):1–23.

Sripankaew K, Kaikaew A, & Thepsatitporn S. Study of Episodic Memory by Using FNAME Test in Postmenopausal Women Working at Professional Daytime in Hospital: Pilot Study. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2022;23(1):428–36. (in Thai)

Richmond LL, Burnett LK, Morrison AB, & Ball BH. Performance on the processing portion of com-plex working memory span tasks is related to working memory capacity estimates. Behavior re-search methods. 2022;54(2): 780–94.