การเสริมพลังครอบครัวเพื่อลดความเสี่ยงไตวายเรื้อรัง: การศึกษากึ่งทดลอง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านผือ จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การเสริมพลังครอบครัวเพื่อลดความเสี่ยงไตวายเรื้อรังมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการชะลอการเสื่อมของไตในระดับครอบครัว โดยประเมินความรู้พฤติกรรมการดูแลตนเอง ความพึงพอใจ และค่าการทำงานของไต (eGFR) ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3–4 และผู้ดูแลที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านผือ จังหวัดขอนแก่น การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลองสองกลุ่มวัดก่อน–หลัง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 60 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์คัดเข้า และจัดเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมด้วยวิธีการจับคู่ตามคุณลักษณะพื้นฐานที่ใกล้เคียงกัน กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย คู่มืออาสาสมัครครอบครัว แบบประเมินความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และความพึงพอใจ ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่า IOC ระหว่าง 0.67–1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.82, 0.85 และ 0.88 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังการใช้โปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้ พฤติกรรม การดูแลตนเอง และความพึงพอใจสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และมีการลดลงของค่า eGFR ช้ากว่ากลุ่มควบคุมโปรแกรมการเสริมพลังครอบครัวช่วยเพิ่มความรู้ ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ และชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะ 3–4 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสำหรับขยายผลในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ