การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมวิถีชีวิตตามแนวเวชศาสตร์วิถีชีวิตเพื่อป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของกำลังพลนายทหาร สังกัดกองทัพภาคที่ 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ภาวะสุขภาพและพฤติกรรมของกำลังพลนายทหารในสังกัดกองทัพภาคที่ 1 2) พัฒนารูปแบบการส่งเสริมวิถีชีวิตตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิตเพื่อป้องกันการเกิดโรคความดันโลหิตสูง และ 3) ทดลองใช้และประเมินผลรูปแบบฯ ดังกล่าว การวิจัยเป็นแบบการวิจัยและพัฒนา (R&D) ประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1: การศึกษาสถานการณ์ โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างกำลังพล 241 คน และข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 12 คน ระยะ ที่ 2: การพัฒนารูปแบบฯ โดยอาศัยผลการวิเคราะห์จากระยะที่ 1 และผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ ระยะที่ 3: การทดลองใช้รูปแบบฯ กับกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 30 คน เป็นเวลา 8 สัปดาห์ การวิเคราะห์ข้อมูลในระยะทดลองใช้มุ่งประเมินการเปลี่ยนแปลงของผลลัพธ์ระดับต้นและระดับกลางของการป้องกันโรค โดยใช้การเปรียบเทียบก่อนและหลังการทดลองภายในกลุ่ม และการเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ
ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีการรับรู้ความรุนแรงของโรคความดันโลหิตสูง การรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ประสิทธิผลของการตอบสนอง และพฤติกรรมวิถีชีวิตในการดูแลสุขภาพสูงขึ้นกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.01) นอกจากนี้ดัชนีมวลกาย เส้นรอบเอว และค่าความดันโลหิตตัวบน (Systolic) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.01) แสดงให้เห็นว่ารูปแบบเวชศาสตร์วิถีชีวิตที่พัฒนาขึ้นสามารถสะท้อนให้เห็นถึงการลดปัจจัยเสี่ยงและการเปลี่ยนแปลงของการป้องกันโรค ซึ่งเป็นกลไกสำคัญของการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ