ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเอง จากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนของผู้สูงอายุในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่

ปรารถนา พลากำแหง; ปรเมษฐ์ อินทร์สุข; ขนิษฐา วิศิษฏ์เจริญ

ผู้แต่ง

ปรารถนา พลากำแหง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองห้า
ปรเมษฐ์ อินทร์สุข คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ https://orcid.org/0000-0002-9481-0404
ขนิษฐา วิศิษฏ์เจริญ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

คำสำคัญ:

โปรแกรมเสริมสร้างพลังอำนาจ, พฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน, ผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อน-หลังและติดตามต่อเนื่อง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนของผู้สูงอายุจังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่าง 68 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 34 คน และกลุ่มควบคุม 34 คน เครื่องมือในการวิจัย 1) เครื่องมือในการทดลอง คือ โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจ 2) เครื่องมือรวบรวมข้อมูล คือแบบวัดพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่น PM_2.5 มีค่าความเชื่อมั่น 0.89 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ
ผลวิจัยพบว่าพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่น PM_2.5 ของผู้สูงอายุในกลุ่มทดลองหลังการเข้าร่วมโปรแกรมทันทีและสัปดาห์ที่ 12 สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) และเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมพบว่า กลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่นสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (p<.001) ทั้งสองช่วงเวลาแสดงว่าโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจนี้ช่วยเพิ่มพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการสัมผัสฝุ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและคงผลต่อเนื่อง จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในพื้นที่ที่มีปัญหามลพิษทางอากาศ เพื่อลดความเสี่ยงต่อผลกระทบสุขภาพจากฝุ่น PM_2.5ได้อย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Inttarakamhang U. Health impacts from particulate matter less than 2.5 microns in size (PM 2.5 ) among village health volunteers in an ecoindustrial city area. 2020. (in Thai)

Hassan A, Ilyas SZ, Agathopoulos S, Hussain SM, Jalil A, Ahmed S, et al. Evaluation of adverse effects of particulate matter on human life. Heliyon. 2021;7(2):e05968.

Bae HR, Chandy M, Aguilera J, Smith EM, Nadeau KC, Wu JC, et al. Adverse effects of air pollution-derived fine particulate matter on cardiovascular homeostasis and disease. Trends Cardiovasc Med. 2022;32(8):487-98.

Calvo AI, Alves C, Castro A, Pont V, Vicente AM, & Fraile R. Research on aerosol sources and chemical composition: Past, current and emerging issues. Atmos Res. 2013;120:1-28.

Environmental and Pollution Control Office 1. Air pollution haze situation. Chiang Mai: Environmental and Pollution Control Office 1, 2024. (in Thai)

Research Institute for Health Sciences Chiang Mai University. Daily historical air quality data (24-hour average PM 2.5 ). Chiang Mai: Research Institute for Health Sciences Chiang Mai University, 2024. (in Thai)

Department of Pollution Control, Ministry of Public Health. Manual for surveillance, prevention, and control of diseases and health threats from particulate matter less than 2.5 microns (PM 2.5 ). Bangkok: Aksorn Graphic and Design Publishing; 2021. (in Thai)

Hassanvand MS, Naddafi K, Malek M, Valojerdi AE, Mirzadeh M, Samavat T, et al. Effect of long-term exposure to ambient particulate matter on prevalence of type 2 diabetes and hypertension in Iranian adults: an ecologic study. Environmental science and pollution research. 2018; 25(2):1713-18.

Department of Health Service Support. Report on health screening results of the elderly in the community 2024.

Amnuaylojaroen T, & Parasin N. Pathogenesis of PM 2.5 -Related Disorders in Different Age Groups: Children, Adults, and the Elderly. Epigenomes. 2024;8(2):1-13.

Kachai S, Kawai C, & Chuji W. The study of health effects from fine particulate matter (PM 2.5 ) in Lampang province, Thailand. Lanna Journal of Health Promotion and Environmental Health. 2024; 14(1), 314–330. (in Thai)

Wiwattanapaisarn P. Knowledge, Attitude and PM 2.5 Preventive Behavior among People aged 18-60 in Bangkok. Academic Journal of Community Public Health. 2024; 10(2): 161-76. (in Thai)

Gibson CH. The process of empowerment in mothers of chronically ill children. Journal of advanced nursing. 1995;21(6):1201-10.

Jaemtim N, Yuenyong S, & Srisodsaluk P. Effect of the Empowerment Program on the Prevention of Hypertension Disease in the Population at Risk of Hypertension Disease of Tombon Chokchram, Umphor Bangplama, Suphanburi province. The Journal of Baromarajonani College of Nursing, Nakhonratchasima. 2016; 22(1), 65-75. (in Thai)

Ucharattana P, Pansakd W, & Posre C. The effectiveness of the empowerment program on development of self-care competency in community dwelling elders. Journal Royal Thai Army Nurses. 2014;15(2): 216-24. (in Thai)

Tato R. Nursing research: concepts to application. 7thed. Bangkok: Chulalongkorn University Press; 2023. (in Thai)

Pfeiffer E. A short portable mental status questionnaire for the assessment of organic brain deficit in elderly patients. Journal of the American Geriatrics Society. 1975;23(10): 433-41.

Chiangmai Provincial Public Health Office. Health screening guide for the elderly health promotion. Chiang Mai: Chiangmai Provincial Public Health Office; 2018. (in Thai)

Department of Health, Ministry of Public Health. Health impact assessment, People’s guide on how to keep PM 2.5 safe. 2020. (in Thai)

Makatuek N. The effects of an empowerment program on knowledge, prevention behaviorsfor peritoneal infection, and peritoneal infection in patients undergoing continuous ambulatory peritoneal dialysis, Fang hospital, Chiang Mai Province. Journal of Nursing and Public Health Research. 2023;3(3): 32-47. (in Thai)

Robrujen S, Thongkwan W, & Vutiso P. The effects of community participation empowerment program on the self-care abilities in fall prevention among the elderly in Na Fai sub-district, Muang district, Chaiyaphum province. Journal Royal Thai Army Nurses. 2023;23(3):99-109. (in Thai)