ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด จำนวน 50 ราย โดยสุ่มคัดเลือกอย่างง่ายจาก 2 ตำบล ตำบลละ 25 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตน และกลุ่มควบคุมที่ได้รับความรู้ด้านสุขภาพตามปกติ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ ซึ่งมีค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหาเท่ากับ 1 และค่าความเชื่อมั่นแอลฟาครอนบาค เท่ากับ 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาและสถิติทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรมกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -7.417, p < .001 และ t = 5.517, p < .001 ตามลำดับ) ชี้ให้เห็นว่าโปรแกรมที่เน้นการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ความสำเร็จจากตัวแบบบุคคลจริงและวีดิทัศน์ ร่วมกับการฝึกทักษะ และการชักจูงด้วยคำพูดเสริมแรงอย่างต่อเนื่อง เป็นแนวทางที่พยาบาลอนามัยชุมชนสามารถประยุกต์ใช้ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุพัฒนาพฤติกรรม สุขภาพที่เหมาะสมกับบริบทของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ