ผลของโปรแกรมการจัดการอาการต่ออาการคลื่นไส้และอาเจียนในผู้ป่วยโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกที่ได้รับเคมีบำบัด

ชมพูนุท สิงห์แก้ว; ประทุม   สร้อยวงค์; กิตติภัต   เจริญขวัญ; ขนิษฐา   รัตนกัลยา

ผู้แต่ง

ชมพูนุท สิงห์แก้ว คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ประทุม สร้อยวงค์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
กิตติภัต เจริญขวัญ คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ขนิษฐา รัตนกัลยา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

โปรแกรมการจัดการ, อาการคลื่นไส้และอาเจียน, ผู้ป่วยโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก, เคมีบำบัด, การจัดการอาการ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอาการคลื่นไส้และอาเจียนในผู้ป่วยโรคมะเร็ง เยื่อบุโพรงมดลูกที่ได้รับเคมีบำบัดระหว่างกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการจัดการอาการร่วมกับการดูแลตามมาตรฐานของโรงพยาบาลกับกลุ่มควบคุมที่ได้รับการดูแลตามมาตรฐานของโรงพยาบาล กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกที่ได้รับเคมีบำบัดที่เข้ามารับการรักษา ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 56 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองกลุ่มละ 28 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) โปรแกรมการจัดการอาการคลื่นไส้และอาเจียน พัฒนาตามกรอบแนวคิดการจัดการอาการ 2) คู่มือการจัดการอาการคลื่นไส้และอาเจียนสำหรับผู้ป่วย 3) สมุดบันทึกวิธีการจัดการอาการคลื่นไส้และอาเจียน 4) แบบบันทึกการติดตามเยี่ยมผ่านทางโทรศัพท์ และ 5) แบบวัดอาการคลื่นไส้และอาเจียน เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบคุณภาพก่อนนำไปใช้เก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติทดสอบแมน–วิทนีย์ยูและสถิติการทดสอบวิลคอกซัน ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนอาการคลื่นไส้ อาเจียน และอาการคลื่นไส้และอาเจียนโดยรวมน้อยกว่ากลุ่มควบคุมโดยเฉพาะ

วันที่ 5, 6 และ 7 หลังได้รับเคมีบำบัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการจัดการอาการ มีคะแนนอาการคลื่นไส้ อาเจียน ขย้อน และอาการคลื่นไส้และอาเจียนโดยรวมน้อยกว่าก่อนได้รับโปรแกรมการจัดการอาการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ผลการวิจัยครั้งนี้ได้รูปแบบการพยาบาลที่สามารถนำไปใช้ผสมผสานกับการดูแลตามปกติ เพื่อลดอาการคลื่นไส้และอาเจียนสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งกลุ่มนี้ต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Dennis SC, Berchuck A, Dizon DS, & Yashar C. Principles and practice of gynecologic oncology. 7th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2017.

Aapro M, & Tarricone R. Initiatives to Improve Control, Resource Use, and Quality of Life Associated with Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting. Emergency Medicine Journal. 2020; 8(1): 2-13.

Rhodes VA, & McDaniel RW. Nausea, vomiting, and retching: Complex problems in palliative care. A Cancer Journal for Clinicians. 2001; 51(4): 232-48.

Gour S, Kore A, Das A, Dane J, & Maurya RK. A Qualitative Study to Explore Patient’s experiences on Chemotherapy-induced Nausea and Vomiting: Focusing Impact on Daily Life. Asian Pacific Journal of Cancer Care. 2023; 8(1): 21-8.

Mahendra INB, & Setiawan WA. Current management of CINV. European Journal of Medical and Health Sciences. 2023; 5(3): 55-9.

Das S, Banra MP, & Joseph NM. Effect of ginger tea on chemotherapy-induced nausea and vomiting among cancer patients in selected hospitals, Bhubaneswar, Odisha. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences. 2020; 11(1): 1165-71.

Mahdizadeh MJ, Tirgari B, Rashtabadi OR, & Bahaadinbeigy K. Guided imagery: reducing anxiety, depression, and selected side effects associated with chemotherapy. Clinical Journal of Oncology Nursing. 2019; 23(5): E87-E92.

Dadkhah B, Anisi E, Mozaffari N, Amani F, & Pourghasemian M. Effect of music therapy with periorbital massage on chemotherapy-induced nausea and vomiting in gastrointestinal cancer: A randomized controlled trial. Journal of Caring Sciences. 2019; 8(3): 165-71.

Dodd M, Janson SL, Facione NC, Faucett J, Froelicher ES, & Humphreys J, et al. Advancing the science of symptom management. Journal of Advanced Nursing. 2001; 33(5): 668-76.

Gidsrinopdon A. Effects of the symptom management program on fatigue among lung cancer patients receiving chemotherapy. [thesis]. Chiang Mai: Chiang Mai University; 2019. (in Thai)

Pimbung N, Wattana C, & Harnirattisai T. The Effects of a Symptom-management Program on Severity of Symptom and Nutritional Status among Colorectal Cancer Patients Receiving Chemotherapy. Nursing Journal 2015; 42(Supplement): 73-83. (in Thai)

Hawkins R. Chemotherapy-induced nausea and vomiting: challenges and opportunities for improved patient outcomes. Clinical Journal of Oncology Nursing. 2009; 13(1): 55-64.

Department of Medical Services Ministry of Public health. Handbook for Palliative and End of Life Care. Bangkok: WVO Office of Printing Mill; 2020. (in Thai)

Chiangmai Provincial public health Office. Health screening guide for the elderly health promotion. Chiang Mai: Chiangmai Provincial Public Health Office; 2018. (in Thai)

Sroiwong P. Patterns of nausea and vomiting associated factors, and self-care among breast cancer patients receiving chemotherapy. [thesis]. Bangkok: Mahidol University; 1995. (in Thai)

Wongpanarak N. The Therapeutic Relationship: Application in Nursing Process. Journal of The Royal Thai Army Nurses. 2014; 15(2): 84-91. (in Thai)

Jongkhetkit W. The Effects of a Gastrointestinal and Fatigue Symptom Cluster Management Promoting Program on Symptom Experiences in Patients with Breast Cancer Receiving Chemotherapy. [thesis]. Songkhla: Prince of Songkla University; 2017. (in Thai)