การดูแลผู้สูงอายุติดเตียง: การทบทวนอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

การทบทวนวรรณกรรมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสรุปองค์ความรู้การดูแลผู้สูงอายุติดเตียงในประเด็นการดูแลเพื่อเพิ่มระดับ คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุติดเตียงทั้งด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม ในประเทศไทย ระหว่างปี 2554 -2563 ที่ครอบคลุมงานวิจัยเชิงทดลอง และงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีเกณฑ์คัดเข้างานวิจัยตามกรอบแนวคิด PICO สำหรับงานวิจัยเชิงปริมาณ และ PICo สำหรับงานวิจัยเชิงคุณภาพ และนำงานวิจัยมาประเมินคุณภาพ โดยการประเมินระดับข้อมูล ได้งานวิจัยจำนวน 7 เรื่องที่นำมาสกัดข้อมูล

ผลการศึกษาพบว่า การดูแลเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดเตียงแบ่งเป็น 5 ส่วน ประกอบด้วย 1) การดูแลตนเอง ได้แก่ การปฏิบัติกิจกรรมการดูแลด้วยตนเองและการให้ความร่วมมือในการรับการดูแลเพื่อให้ตนเองได้รับการตอบสนองความ ต้องการ 2) การดูแลโดยครอบครัว ได้แก่ สมาชิกในครอบครัวยอมรับเป็นผู้ดูแลหลัก การพัฒนาของผู้ดูแลหลัก ความพร้อม ของบุคคลในครอบครัวผู้ดูแล 3) การดูแลโดยอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) แบ่งเป็น กรณีไม่มีผู้ดูแล กรณีมีผู้ดูแล และมีผู้ดูแลแต่ไม่ดูแล 4) การดูแลโดยระบบบริการสุขภาพ ได้แก่ ให้คำแนะนำ คัดกรอง และส่งต่อตามระดับความต้องการ การดูแล และ 5) การเอื้ออาทรจากชุมชน ได้แก่ เพื่อนบ้าน ผู้นำชุมชน ชมรมผู้สูงอายุ และองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ให้ความ ช่วยเหลือ สนับสนุนเพื่อให้สถาบันครอบครัวมีความเข้มแข็ง และมีคุณภาพในการดูแล จากการศึกษาพบว่า การดูแลโดยระบบบริการสุขภาพ มีความซ้ำซ้อนกับระบบการดูแลต่างหน่วยงานกัน การดูแลของ องค์กรส่วนท้องถิ่น ได้แก่ การให้คำแนะนำ การสอน การส่งเสริมความสามารถของผู้ดูแล ซึ่งควรมีการร่วมมือพัฒนาให้เป็นระบบ และแนวทางเดียวกัน เพื่อให้การดูแลสามารถส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดเตียงให้ดีขึ้นอย่างชัดเจนต่อไป