ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้

Saowalak  Siengnan; Parawee Manfak; Sureerat Onsara

Authors

Saowalak Siengnan Boromarajonani College of Nursing, Chainat
Parawee Manfak Boromarajonani College of Nursing, Chainat
Sureerat Onsara Ban Rai Suan Lao of Tambon Health Promoting Hospital, Hankha District, Chainat Province

Keywords:

self-management program, health behaviors, uncontrolled hypertension

Abstract

Objective: This study aimed to evaluate the effects of a self-management program on health behaviors and blood pressure levels among patients with uncontrolled hypertension who were receiving healthcare services at a Subdistrict Health Promoting Hospital in Chai Nat Province, Thailand. Methods: This quasi-experimental study was conducted using Kanfer and Gaelick-Buys' self-management conceptual framework to develop a comprehensive self-management program. The sample was selected using simple random sampling, and participants were assigned into an experimental group and a control group, with 28 participants in each group. The intervention group received an 8 week self-management program focusing on health behaviors and blood pressure control, while the control group received routine nursing care in accordance with the standard practice of Subdistrict Health Promoting Hospitals. Data were collected using a validated health behavior questionnaire for patients with uncontrolled hypertension (Cronbach's alpha = 0.86). Statistical analyses included descriptive statistics, chi-square tests, and t-tests for mean comparisons. Results: The intervention group demonstrated significantly higher mean health behavior scores compared to the control group post-intervention (p < 0.01). Both systolic and diastolic blood pressure levels showed significant improvements in the intervention group compared to the control group after the program implementation (p < 0.01). Conclusion: The self-management program effectively improved health behaviors and blood pressure control among patients with uncontrolled hypertension. This intervention demonstrates potential for implementation in primary healthcare settings to enhance hypertension management outcomes.

References

Sun H, Saeedi P, Karuranga S, Pinkepank M, Ogurtsova K, Duncan BB, et al. IDF diabetes atlas: global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Res Clin Pract 2022;183:109119.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566.

กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC): ร้อยละผู้ป่วยโรคเบาหวานแยกตาม พื้นที่และปีงบประมาณ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 22 มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. สรุปรายงานข้อมูลอัตราป่วยโรคเบาหวานปี 2563-2566. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2566.

Suksatan W, Prabsangob K, Choompunuch B. Association between health literacy, self-care behavior, and blood sugar level among older patients with type 2 diabetes in rural Thai communities. Anns Geriatr Med Res 2021;25(4):318-23.

Alor SK, Kretchy IMA, Glozah FN, Adongo PB. Factors associated with glycaemic control among patients with type 2 diabetes mellitus in Ho, Ghana: a cross-sectional study. Metabol Open 2023;20:100265.

นาตยา พีระวรรณกุล. พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น 2565;3(3):39-55.

ศศิวรรณ ขันทะชา, เบญจา มุกตพันธุ์. ความสัมพันธ์ของพฤติกรรมการดูแลตนเองและความเชื่อเกี่ยวกับโรคเบาหวานกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในพื้นที่ที่มีความหลากหลายเชื้อชาติ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม. ศรีนครินทร์เวชสาร 2564;36(1):97-104.

เพชรรัตน์ พิบาลวงศ์, วรจรรฑญาร์ มงคลดิษฐ์, สกลสุภา สิงคิบุตร, พรทิพย์ แก้วสิงห์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เขตบริการสุขภาพปทุมวิทยากร อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2567;42(4):1-14.

Bloom BS. Human characteristics and school learning. New York: McGraw-Hill Book; 1982.

Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 7th ed. United States of America: Pearson Education; 2015.

ณปาล ศรีตระการ. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานในพื้นที่ศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาบาลบึงโขงหลง จังหวัดบึงกาฬ. บึงกาฬ: โรงพยาบาลบึงโขงหลง; 2567.

Polit DF, Hungler BF. Nursing research principles and methods. 6th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 1999.

Schlesselman JJ. Case control studies: design, control, analysis. New York: Oxford University Press; 1982.

Alzaheb RA, Altemani AH. The prevalence and determinants of poor glycemic control among adults with type 2 diabetes mellitus in Saudi Arabia. Diabetes Metab Syndr Obes 2018;11:15-21.

กัลยา กุระนาม, ดลชย เลิศวิจิตรอนันต์, กิตติธัช ยูระทัย. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าช้าง ตำบลช้างซ้าย อำเภอพระพรหม จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา2565;9(1):92-104.

อภิวันท์ เจริญวัฒน์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับการรักษา ในสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา นวมินทราชินี คลองมะสง อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2561;8(3):441-9.

Arya P. Risk factors of diabetes. J Dia Med Care 2023;6(3):61-6.

มนศภรณ์ สมหมาย, ชนัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลสะสมไม่ได้ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เป็นผู้สูงอายุ จังหวัดยโสธร: การศึกษาแบบจับคู่ย้อนหลัง. วารสารควบคุมโรค 2564;47(2):289-99.

ฤทธิรงค์ บูรพันธ์, นิรมล เมืองโสม. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลสร้างคอม จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2556;6(3):102-9.