การศึกษาประสิทธิภาพและความปลอดภัยของอาหารทดแทนที่มีโปรตีนจากพืชเป็นองค์ประกอบหลักต่อการควบคุมน้ำหนักในอาสาสมัครที่มีภาวะน้ำหนักเกินและอ้วน
คำสำคัญ:
Food replacement, plant-based protein, overweight, obesityบทคัดย่อ
ภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกินเป็นปัญหาทางสาธารณสุขทั่วโลก อีกทั้งยังเป็นจุดเริ่มต้นของปัญหาสุขภาพอื่น ๆ การพัฒนาอาหารทดแทนจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมน้ำหนักได้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพและความปลอดภัยของอาหารทดแทนที่มีโปรตีนจากพืชเป็นองค์ประกอบหลักต่อการควบคุมน้ำหนักในอาสาสมัครที่มีภาวะน้ำหนักเกินและอ้วน โดยมีอาสาสมัครที่เข้าร่วมการวิจัยจนครบแผนการวิจัยทั้งสิ้น 48 คน อาสาสมัครถูกแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ได้รับผลิตภัณฑ์อาหารทดแทน โดยให้รับประทานครั้งละ 1 ซอง ผสมน้ำ 250 มิลลิลิตร วันละ 1 ครั้ง แทนมื้ออาหารเย็น ติดต่อกันเป็นเวลา 8 สัปดาห์ หรือกลุ่มที่รับประทานอาหารเดิมตามปกติ (กลุ่มควบคุม) ผลการศึกษาพบว่า การรับประทานผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนนานอย่างน้อย 2 สัปดาห์ส่งผลให้อาสาสมัครมีการลดลงของน้ำหนักและดัชนีมวลกาย มากกว่ากลุ่มที่รับประทานอาหารปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) และการรับประทานผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนนานอย่างน้อย 4 สัปดาห์ส่งผลให้มีการลดลงของเส้นรอบสะโพกมากกว่ากลุ่มที่รับประทานอาหารปกติ (p < 0.05) และยังช่วยในการชะลอความชราของเซลล์ได้ โดยผลิตภัณฑ์อาหารทดแทนที่มีโปรตีนจากพืชเป็นองค์ประกอบในโครงการนี้มีความปลอดภัย ไม่ก่อให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ แต่อาจก่อให้เกิดอาการท้องอืดและแน่นท้องได้บ้าง
เอกสารอ้างอิง
Clinical Guidelines on the Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults--The Evidence Report. National Institutes of Health. Obes Res. 1998;6 Suppl 2:51s-209s.
Yumuk V, Tsigos C, Fried M, Schindler K, Busetto L, Micic D, et al. European Guidelines for Obesity Management in Adults. Obes Facts. 2015;8(6):402-24.
WHOExpertConsultation. Appropriate body-mass index for Asian populations and its implications for policy and intervention strategies. Lancet. 2004;363(9403):157-63.
WorldHealthOrganization. Obesity and overweight [Internet]. [cited. March, 29, 2025. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
Hoffman JR, Falvo MJ. Protein - Which is Best? J Sports Sci Med. 2004;3(3):118-30.
Tiekou Lorinczova H, Deb S, Begum G, Renshaw D, Zariwala MG. Comparative Assessment of the Acute Effects of Whey, Rice and Potato Protein Isolate Intake on Markers of Glycaemic Regulation and Appetite in Healthy Males Using a Randomised Study Design. Nutrients. 2021;13(7).
Babault N, Païzis C, Deley G, Guérin-Deremaux L, Saniez M-H, Lefranc-Millot C, et al. Pea proteins oral supplementation promotes muscle thickness gains during resistance training: a double-blind, randomized, Placebo-controlled clinical trial vs. Whey protein. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2015;12(1):3.
Tharrey M, Mariotti F, Mashchak A, Barbillon P, Delattre M, Fraser GE. Patterns of plant and animal protein intake are strongly associated with cardiovascular mortality: the Adventist Health Study-2 cohort. Int J Epidemiol. 2018;47(5):1603-12.
Kahleova H, Fleeman R, Hlozkova A, Holubkov R, Barnard ND. A plant-based diet in overweight individuals in a 16-week randomized clinical trial: metabolic benefits of plant protein. Nutr Diabetes. 2018;8(1):58.
Mudgil D, Barak S, Khatkar BS. Guar gum: processing, properties and food applications-A Review. J Food Sci Technol. 2014;51(3):409-18.
Keskin SO, Sumnu G, Sahin S. A study on the effects of different gums on dielectric properties and quality of breads baked in infrared-microwave combination oven. Eur Food Res Technol. 2007;224(3):329-34.
Zambrano F, Despinoy P, Ormenese RCSC, Faria EV. The use of guar and xanthan gums in the production of ‘light’ low fat cakes. Int J Food Sci Technol. 2004;39(9):959-66.
Gujral HS, Sharma A, Singh N. Effect of hydrocolloids, storage temperature, and duration on the consistency of tomato ketchup. Int J Food Prop. 2002;5(1):179-91.
Andrès S, Zaritzky N, Califano A. The effect of whey protein concentrates and hydrocolloids on the texture and colour characteristics of chicken sausages. Int J Food Sci Technol. 2006;41(8):954-61.
Yasukawa Z, Inoue R, Ozeki M, Okubo T, Takagi T, Honda A, et al. Effect of Repeated Consumption of Partially Hydrolyzed Guar Gum on Fecal Characteristics and Gut Microbiota: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, and Parallel-Group Clinical Trial. Nutrients. 2019;11(9).
Okubo T, Ishihara N, Takahashi H, Fujisawa T, Kim M, Yamamoto T, et al. Effects of Partially Hydrolyzed Guar Gum Intake on Human Intestinal Microflora and Its Metabolism. Biosci Biotechnol Biochem. 1994;58(8):1364-9.
Kapoor MP, Sugita M, Fukuzawa Y, Okubo T. Impact of partially hydrolyzed guar gum (PHGG) on constipation prevention: A systematic review and meta-analysis. J Funct Foods. 2017;33:52-66.
Homann HH, Kemen M, Fuessenich C, Senkal M, Zumtobel V. Reduction in diarrhea incidence by soluble fiber in patients receiving total or supplemental enteral nutrition. JPEN J Parenter Enteral Nutr. 1994;18(6):486-90.
Todd PA, Benfield P, Goa KL. Guar gum. A review of its pharmacological properties, and use as a dietary adjunct in hypercholesterolaemia. Drugs. 1990;39(6):917-28.
Nimbkar S, Leena MM, Moses JA, Anandharamakrishnan C. Medium chain triglycerides (MCT): State-of-the-art on chemistry, synthesis, health benefits and applications in food industry. Compr Rev Food Sci Food Saf. 2022;21(2):843-67.
St-Onge MP, Bosarge A. Weight-loss diet that includes consumption of medium-chain triacylglycerol oil leads to a greater rate of weight and fat mass loss than does olive oil. Am J Clin Nutr. 2008;87(3):621-6.
Han JR, Deng B, Sun J, Chen CG, Corkey BE, Kirkland JL, et al. Effects of dietary medium-chain triglyceride on weight loss and insulin sensitivity in a group of moderately overweight free-living type 2 diabetic Chinese subjects. Metabolism. 2007;56(7):985-91.
St-Onge M-P, Bosarge A. Weight-loss diet that includes consumption of medium-chain triacylglycerol oil leads to a greater rate of weight and fat mass loss than does olive oil2. Am J Clin Nutr 2008;87(3):621-6.
Chong PW, Beah ZM, Grube B, Riede L. IQP-GC-101 reduces body weight and body fat mass: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Phytother Res. 2014;28(10):1520-6.
Bays HE, Fitch A, Christensen S, Burridge K, Tondt J. Anti-Obesity Medications and Investigational Agents: An Obesity Medicine Association (OMA) Clinical Practice Statement (CPS) 2022. Obes Pillars. 2022;2:100018.
Volek JS, Gómez AL, Love DM, Weyers AM, Hesslink R, Jr., Wise JA, et al. Effects of an 8-week weight-loss program on cardiovascular disease risk factors and regional body composition. Eur J Clin Nutr. 2002;56(7):585-92.
Porter KN, Johnson MA. Obesity is more strongly associated with inappropriate eating behaviors than with mental health in older adults receiving congregate meals. J Nutr Gerontol Geriatr. 2011;30(4):403-15.
Micha R, Peñalvo JL, Cudhea F, Imamura F, Rehm CD, Mozaffarian D. Association Between Dietary Factors and Mortality From Heart Disease, Stroke, and Type 2 Diabetes in the United States. JAMA. 2017;317(9):912-24.
Rizzo NS, Jaceldo-Siegl K, Sabate J, Fraser GE. Nutrient profiles of vegetarian and nonvegetarian dietary patterns. J Acad Nutr Diet. 2013;113(12):1610-9.
Fraser GE. Vegetarian diets: what do we know of their effects on common chronic diseases? Am J Clin Nutr. 2009;89(5):1607s-12s.
Dong Z, Sinha R, Richie JP, Jr. Disease prevention and delayed aging by dietary sulfur amino acid restriction: translational implications. Ann N Y Acad Sci. 2018;1418(1):44-55.
Jenkins DJ, Kendall CW, Marchie A, Faulkner D, Vidgen E, Lapsley KG, et al. The effect of combining plant sterols, soy protein, viscous fibers, and almonds in treating hypercholesterolemia. Metabolism. 2003;52(11):1478-83.
Lin Y, Bolca S, Vandevijvere S, De Vriese S, Mouratidou T, De Neve M, et al. Plant and animal protein intake and its association with overweight and obesity among the Belgian population. Br J Nutr. 2011;105(7):1106-16.
Tahavorgar A, Vafa M, Shidfar F, Gohari M, Heydari I. Whey protein preloads are more beneficial than soy protein preloads in regulating appetite, calorie intake, anthropometry, and body composition of overweight and obese men. Nutr Res. 2014;34(10):856-61.
Krotkiewski M. Effect of guar gum on body-weight, hunger ratings and metabolism in obese subjects. Br J Nutr. 1984;52(1):97-105.
Dall'Alba V, Silva FM, Antonio JP, Steemburgo T, Royer CP, Almeida JC, et al. Improvement of the metabolic syndrome profile by soluble fibre – guar gum – in patients with type 2 diabetes: a randomised clinical trial. Br J Nutr. 2013;110(9):1601-10.
Rego Costa AC, Rosado EL, Soares-Mota M. Influence of the dietary intake of medium chain triglycerides on body composition, energy expenditure and satiety: a systematic review. Nutr Hosp. 2012;27(1):103-8.
St-Onge MP, Bosarge A, Goree LL, Darnell B. Medium chain triglyceride oil consumption as part of a weight loss diet does not lead to an adverse metabolic profile when compared to olive oil. J Am Coll Nutr. 2008;27(5):547-52.
Han JR, Deng B, Sun J, Chen CG, Corkey BE, Kirkland JL, et al. Effects of dietary medium-chain triglyceride on weight loss and insulin sensitivity in a group of moderately overweight free-living type 2 diabetic Chinese subjects. Metabolism. 2007;56(7):985-91.
Sawicki T, Jabłońska M, Danielewicz A, Przybyłowicz KE. Phenolic Compounds Profile and Antioxidant Capacity of Plant-Based Protein Supplements. Molecules. 2024;29(9).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่เผยแพร่ในวารสารโภชนาการ เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทยฯ
