การงดอาหารเช้าของเด็กนักเรียน: กรณีศึกษาโรงเรียนที่ตั้งอยู่ในและนอกเขตเทศบาล อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี
คำสำคัญ:
การอดอาหารเช้า, วัยเรียน, จังหวัดปัตตานีบทคัดย่อ
อาหารเช้าเป็นอาหารมื้อสำคัญสำหรับนักเรียน เป็นอาหารมื้อแรกของวันที่ให้พลังงานและสารอาหารหลังจากที่ร่างกายอยู่ในภาวะอดอาหาร (Fasting) มาตลอดคืน การงดอาหารเช้าเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับโภชนาการในหลายประเทศรวมทั้งประเทศไทย การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาการงดอาหารเช้าระหว่างโรงเรียนที่ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลและนอกเขตเทศบาล ใน อ.เมือง จ.ปัตตานี ความรู้และทัศนคติทางโภชนการและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง การงดอาหารเช้ากับภาวะโภชนาการและผลการเรียนรู้ ในนักเรียนระดับประถมศึกษา วิธีการศึกษาโดยการสำรวจแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนระดับชั้น ป. 3-6 จากโรงเรียนในเขตเทศบาล 1 โรง และโรงเรียนนอกเขตเทศบาล 2 โรง จำนวน 298 คน เก็บข้อมูลคุณลักษณะของนักเรียนและครอบครัว ความรู้และทัศนคติต่ออาหารเช้าโดยใช้แบบสอบถาม ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูงและประเมินภาวะโภชนาการด้วยโปรแกรม INMU-ThaiGrowth program และผลการเรียนย้อนหลัง 3 ปี ผลการศึกษา พบว่า นักเรียนที่ไม่ได้รับประทานอาหารเช้าตั้งแต่ 1 วันขึ้นไปใน 5 วันทำการ คิดเป็นร้อยละ 37.3 ของนักเรียนในโรงเรียนในเขตเทศบาล และเป็นร้อยละ 39.3 ของนักเรียนในโรงเรียนนอกเขตเทศบาลซึ่งไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05) นักเรียนในกลุ่มที่งดอาหารเช้ามีคะแนนความรู้ทางโภชนาการ (6.4+2.3) น้อยกว่ากลุ่มที่ไม่งดอาหารเช้า (7.1+2.5) (p = 0.014) และระดับคะแนนทัศนคติต่อการรับประทานอาหารเช้าของนักเรียนที่งดอาหารเช้า (10.2+2.9) น้อยกว่าของนักเรียนที่ไม่งดอาหารเช้า (12.1+2.9) (p < 0.001) แต่ปัจจัยอื่น ๆ ได้แก่ รายได้ อาชีพ การศึกษาของผู้ดูแลเด็ก ขนาดครอบครัว เพศ อายุ การรับรู้ต่อรูปร่างของนักเรียน ภาวะโภชนาการ และผลการเรียนรู้ ไม่พบความแตกต่างระหว่างนักเรียนที่มีการงดและไม่งดอาหารเช้า แต่พบความชุกของทุพโภชนาการ คือ ภาวะเตี้ยร้อยละ 13.8 ผอมร้อยละ 7.8 และท้วม/อ้วนร้อยละ 12.2 โดยสรุป นักเรียนในโรงเรียนที่ศึกษาประมาณ 1 ใน 3 มีการงดอาหารเช้าก่อนมาโรงเรียน พบความแตกต่างในความรู้ทางโภชนาการและทัศนคติต่ออาหารเช้าของนักเรียน และภาวะทุพโภชนาการทั้งด้านขาดและเกิน การส่งเสริมความรู้ความเข้าใจให้นักเรียนและครอบครัวเรื่องหลักโภชนาการรวมถึงความสำคัญของอาหารเช้าน่าจะเป็นแนวทางหนึ่งในการส่งเสริมการรับประทานอาหารเช้า ควรมีมาตรการในการเฝ้าระวังและมาตรการอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมโภชนาการของนักเรียนอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
Kobayashi F, Ogata H, Omi N, Nagasaka S, Yamaguchi S, Hibi M and Tokuyama K. Effect of for ex. breakfast skipping on diurnal variation of energy metabolism and blood glucose. Obes Res Clin Pract 2014; 8:e249-e257.
Gail CR, Mark AP, Beverly LG, Judi A, and Jordan DM. Breakfast habits, nutritional status, body weight, and academic performance in children and adolescents. J Am Diet Assoc 2005; 105(5):744-751.
Mahoney CR, Taylor HA, Kanarek RB and Samuel P. Effect of breakfast composition on cognitive processes in elementary school children. Physiol Behav 2005; 85:635-645.
Allirot X, Seyssel K, Saulais L, Roth H, Charrie A, Drai J, et al. Effects of a breakfast spread out over time on the food intake at lunch and the hormonal responses in obese men. Physiol Behav 2014; 127:37-44.
Horikawa C, Kodama S, Yachi Y, Heianza Y, Hirasawa R, Ibe Y, et al. Skipping breakfast and prevalence of overweight and obesity in Asian and Pacific regions: A meta-analysis. Prev Med 2011; 53:260-267.
Shafiee G, Kelishadi R, Qorbani M, Motlagh ME, Taheri M, Ardalan G, et al. Association of breakfast intake with cardiometabolic risk factors. J Pediatr (Rio J) 2013; 89(6):575-582.
Liu J, Hwang WT, Dickerman B and Compher C. Regular breakfast consumption is associated with Increased IQ in kindergarten children. Early Hum Dev 2013; 89:257-262.
กรมอนามัย. ข่าวแจก “เด็กหญิงร้อยละ 50 พลาดอาหารเช้า ย้ำพ่อแม่เตรียมมื้อสำคัญ” [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 19 พฤษภาคม 2557 [เข้าถึงเมื่อ 28 สิงหาคม 2564]. เข้าถึงได้จาก: https://wwwold.anamai.moph.go.th/ewt_news.php?nid=6610&filename=index
Pearson N, Biddle SH; Gerely T. Family correlates of breakfast consumption among children and adolescents. Appetite 2009; 52:1-7.
Hallstrom L, Vereecken CA, Ruiz JR, Ptterson E, Gilbert CC, Catasta G, et al. Breakfast habits and factors influencing food choices at breakfast in relation to socio-demographic and family factors among European adolescent. The HELENA Study. Appetite 2011; 56:649-657.
Melby MK and Takeda W. Lifestyle constraints, not inadequate nutrition education, cause gap between breakfast ideals and realities among Japanese in Tokyo. Appetite 2014: 72:37-49.
Dejong CS, Lenthe FJ, Horst K; Oenema A. Environmental and cognitive correlates of adolescent breakfast consumption. Prev Med 2009; 48:372-377.
Affenito SG. Breakfast: a missed opportunity. J Am Diet Assoc 2007;107(4): 565-569.
กรวิกา สุขกระจ่าง. ความรู้ เจตคติและพฤติกรรมการบริโภคอาหารเช้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษา ตอนปลาย อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนามนุษย์และสังคม]. สงขลา:มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2551.
สถาบันโภชนาการ.โปรแกรมคำนวณภาวะโภชนาการ INMU-ThaiGrowth. นครปฐม: สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล. 2552.
Monzani A, Ricotti R, Caputo M, Solito A, Archero F, Bellone S, et al. A systematic review of the association of skipping breakfast with weight and cardiometabolic risk factors in children and adolescents. What should we better investigate in the future? Nutrients 2019:11,387.
Moore GF, Tapper K, Murphy S, Lynch R, Raisanen L, Pimm C, et al. Associations between deprivation, attitudes towards eating breakfast and breakfast eating behaviours in 9-11 year-olds. Public Health Nutr 2007; 10(6):582-589.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่เผยแพร่ในวารสารโภชนาการ เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทยฯ
