ผลของการให้คำปรึกษาโดยการใช้การสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง

-

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลการให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลอุดรธานี โดยเป็นรูปแบบการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไตเรื้อรังที่ยังไม่ได้รับการบำบัดทดแทนไต ที่คลินิกอายุรกรรมโรคไต แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลอุดรธานี อายุระหว่าง 40-80 ปี จำนวน 253 ราย โดยการเลือกตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่แบบสอบถาม โดยแบ่งเป็น 4  ส่วนคือ ข้อมูลทั่วไป ความรู้เรื่องการบริโภคอาหารสำหรับผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรัง  พฤติกรรมการบริโภคอาหาร และผลการตรวจทางคลินิก ซึ่งเนื้อหาผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญและทดสอบความเชื่อมั่นโดยวิธีอัลฟาของครอนบาค มีค่าเท่ากับ 0.832 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อการดูแลตนเองด้านโภชนาการ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารของกลุ่มตัวอย่าง ระหว่างเดือน กรกฎาคม–พฤศจิกายน 2561  วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติวิเคราะห์ด้วย Paired  t–test  ผลการวิจัยพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 61.30)  โดยมีอายุเฉลี่ยเท่ากับ 60.55 ปี ร้อยละ 52.20 ของผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไตเรื้อรังมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 7.53 ปี และพบว่าเป็นโรคเบาหวานมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 68.4  โดยมีผู้ป่วยร้อยละ 50.20 มีระดับคะแนนความรู้เรื่องการบริโภคอาหารสำหรับผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังอยู่ในระดับสูง (6.82 คะแนน) และผู้ป่วยร้อยละ 64.40 มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารอยู่ในระดับปฏิบัติตัวถูกต้องปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ยของระดับคะแนนเท่ากับ 12.73 เมื่อเปรียบเทียบน้ำหนักตัวและผลการตรวจทางคลินิกก่อนและหลังก่อนการได้รับคำปรึกษาโดยการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของกลุ่มตัวอย่าง พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยพบว่าน้ำหนักตัวและค่าน้ำตาลหลังอดอาหารในเลือด(FBS,194.57 mg/dl) และค่าเฉลี่ยน้ำตาลสะสม (HbA1c, 6.47%) หลังได้รับคำปรึกษามีค่าเฉลี่ยน้อยกว่าก่อนได้รับคำปรึกษา (178.79 mg/dl และ 5.73%) ค่าอัตราการกรองของไต (eGFR, 60.77 mL/min/1.73m²) หลังให้คำปรึกษามีค่าเฉลี่ยสูงกว่าก่อนได้รับคำปรึกษา (56.10 mL/min/1.73m²) สรุปการศึกษาครั้งนี้พบว่าการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจเป็นเทคนิคที่มีประสิทธิภาพในการให้คำปรึกษาในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ทำให้ผู้ป่วยเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม ส่งผลให้ผู้ป่วยมีสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดี