ผลของโปรแกรมการฝึกตระหนักรู้การรับประทานอาหารตามอารมณ์โดยใช้สติเป็นฐานสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลในเลือดไม่ได้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ : ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ มักเกิดจากพฤติกรรมการรับประทานอาหารตามอารมณ์ การรับประทานอาหารอย่างมีสติ อาจช่วยส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารอย่างยั่งยืนและช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
วัตถุประสงค์การวิจัย : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการฝึกตระหนักรู้การรับประทานอาหารตามอารมณ์โดยใช้สติเป็นฐาน สำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลในเลือดไม่ได้
วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มมีการวัดซ้ำ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้และรับประทานอาหารตามอารมณ์ จำนวน 56 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการฝึกตระหนักรู้การรับประทานอาหารตามอารมณ์โดยใช้สติเป็นฐาน ระยะเวลา 12 สััปดาห์์ และกลุ่มควบคุมได้รับคำแนะนำการรับประทานอาหารตามปกติ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามการรับประทานอาหารอย่างมีสติ และการรับประทานอาหารตามอารมณ์ มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.95 และ 0.88 ตามลำดับ และการตรวจน้ำตาลสะสมในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติการทดสอบทีแบบเป็นอิสระต่อกัน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ
ผลการวิจัย : กลุ่มทดลองที่ได้รับการดูแลตามโปรแกรม มีการรับประทานอาหารอย่างมีสติเพิ่มขึ้น และการรับประทานอาหารตามอารมณ์ลดลง ในสัปดาห์ที่ 6 และ 12 รวมทั้งมีระดับน้ำตาลสะสมในสัปดาห์ที่ 12 ต่ำกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05
สรุปผล : พยาบาลและบุคลากรสุขภาพในคลินิกเบาหวาน นำไปประยุกต์ใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหาร เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลสะสม และเข้าสู่เบาหวานในระยะสงบ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี และคณาจารย์ท่านอื่น ในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
จักรกฤษณ์ วังราษฎร์, สุวินัย แสงโย, และ กัญญาณัฐ อุ่มมี. (2561). อุปสรรคในการดำเนินพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่ส่งผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวาน. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 6(2), 351–61.
บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2566). ขนาดอิทธิพล การวิเคราะห์อำนาจ การคำนวณขนาดตัวอย่างที่เหมาะสมโดยโปรแกรม G*Power. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภาสุร จึงแย้มปิ่น. (2559). ผลของกลุ่มการปรึกษาเชิงจิตวิทยาแนวปรัชญาพฤติกรรมนิยมต่อการรับประทานอาหารด้วยอารมณ์และการรับรู้ความสามารถของตนในการลดน้ำหนักของนิสิตนักศึกษาหญิง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula DigiVerse. https://digiverse.chula.ac.th/Info/item/dc:20807
ระบบคลังข้อมูลด้านสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2568). ตัวชี้วัด NCD ClinicPlus. https://hdc.moph.go.th/center/public/kpi/9
สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. ศรีเมืองการพิมพ์.
Andriani, R., Kamila, A., Putri, R. A., Fadhillah, A., Helmi, S., & Septiani, D. (2024). The effect of mindful eating on dietary behaviour and fasting blood glucose in type 2 diabetes mellitus patients. Healthcare in Low-Resource Settings, 12(3), 11896. https://doi.org/10.4081/hls.2024.11896
Dakanalis, A., Mentzelou, M., Papadopoulou, S. K., Papandreou, D., Spanoudaki, M., Vasios, G. K., Pavlidou, E., Mantzorou, M., & Giaginis, C. (2023). The association of emotional eating with overweight/obesity, depression, anxiety/stress, and dietary patterns: A review of the current clinical evidence. Nutrients, 15(5), 1173. https://doi.org/10.3390/nu15051173
Kristeller, J. L. (2019). Mindfulness-based eating awareness training (MB-EAT). In I. Ivtzan (Ed.), Handbook of mindfulness-based programmes: Mindfulness interventions from education to health and therapy (pp. 252–265). Routledge.
Lattimore, P. (2020). Mindfulness-based emotional eating awareness training: Taking the emotional out of eating. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 25(3), 649–57. https://doi.org/10.1007/s40519-019-00667-y
Miller, C. K., Kristeller, J. L., Headings, A., Nagaraja, H., & Miser, W. F. (2012). Comparative effectiveness of a mindful eating intervention to a diabetes self-management intervention among adults with type 2 diabetes: A pilot study. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 112(11), 1835–42. https://doi.org/10.1016/j.jand.2012.07.036
Morillo-Sarto, H., López-del-Hoyo, Y., Pérez-Aranda, A., Modrego-Alarcón, M., Barceló-Soler, A., Borao, L., Puebla-Guedea, M., Demarzo, M., García-Campayo, J., & Montero-Marin, J. (2023). ‘Mindful eating’ for reducing emotional eating in patients with overweight or obesity in primary care settings: A randomized controlled trial. European Eating Disorders Review, 31(2), 303–19. https://doi.org/10.1002/erv.2958
Pamungkas, R. A., Mayasari, A., & Nusdin, N. (2017). Factors associated with poor glycemic control among type 2 diabetes mellitus in Indonesia. Belitung Nursing Journal, 3(3), 272–80. https://doi.org/10.33546/bnj.61
Pearson, S., Wills, K., Woods, M., & Warnecke, E. (2018). Effects of mindfulness on psychological distress and HbA1c in people with diabetes. Mindfulness, 9(5), 1615–26. https://doi.org/10.1007/s12671-018-0908-1
Rajput, S. A., Ashraff, S., & Siddiqui, M. (2022). Diet and management of type II diabetes mellitus in the United Kingdom: A narrative review. Diabetology, 3(1), 72–8. https://doi.org/10.3390/diabetology3010006
Schnepper, R., Blechert, J., Arend, A. K., Yanagida, T., & Reichenberger, J. (2023). Emotional eating: elusive or evident? Integrating laboratory, psychometric and daily life measures. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 28(1), 74. https://doi.org/10.1007/s40519-023-01606-8
Serban, D. M., Serban, C. L., Ursoniu, S., Putnoky, S., Moleriu, R. D., & Putnoky, S. (2022). Mindful eating questionnaire: validation and reliability in Romanian adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10517. https://doi.org/10.3390/ijerph191710517
Tapper, K. (2022). Mindful eating: What we know so far. Nutrition Bulletin, 47(2), 168–85. https://doi.org/10.1111/nbu.12559
van Son, J., Nyklíček, I., Pop, V. J., Blonk, M. C., Erdtsieck, R. J., & Pouwer, F. (2014). Mindfulness-based cognitive therapy for people with diabetes and emotional problems: Long-term follow-up findings from the DiaMind randomized controlled trial. Journal of Psychosomatic Research, 77(1), 81–4. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2014.03.013
