การพัฒนารูปแบบการสร้างความรอบรู้ต่อการป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ

Main Article Content

วีระพงษ์ เรียบพร
อารยา ศรีสาพันธ์
เกศรา เชิงค้า
อรอนงค์ คงอาษา
ศรัณยา พันธุ์โยธา

บทคัดย่อ

บทนำ : ปัญหาสุขภาพจิตในวัยรุ่นมีแนวโน้มสูงขึ้นการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตจึงสำคัญต่อการดูแลตนเองอย่างเหมาะสม


วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาสถานการณ์ พัฒนารูปแบบ และประเมินความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบการสร้างความรอบรู้ด้านการป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายไปทดลองใช้ในนักศึกษามหาวิทยาลัย


วิธีการวิจัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ 1) ศึกษาสถานการณ์ความรอบรู้ต่อการป้องกันปัญหาการ
ฆ่าตัวตายในนักศึกษา ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 430 คน 2) นำผลการศึกษาระยะที่ 1 มาพัฒนารูปแบบกิจกรรม 4 แผนการเรียนรู้ และ 3) ประเมินความเป็นไปได้ด้วยการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสังเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา


ผลการวิจัย : พบว่า นักศึกษา มีคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้เกี่ยวกับการป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตาย 10.95 จาก 15 คะแนน โดยผ่านเกณฑ์ร้อยละ 50.93 ด้านการตระหนักรู้ คะแนนเฉลี่ย 3.53 จาก 5 คะแนน และด้านทัศนคติ คะแนนเฉลี่ย 5.30 จาก 7 คะแนน โดยทั้ง 2 ด้าน มีผู้ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 58.37 สะท้อนว่านักศึกษาบางส่วนยังควรได้รับการส่งเสริมความรอบรู้ ผู้วิจัยจึงนำมาพัฒนารูปแบบตามแนวคิด LOSS ร่วมกับการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วยแผนการเรียนรู้ 4 แผน ครอบคลุมลักษณะและสัญญาณ สาเหตุและธรรมชาติ ปัจจัยเสี่ยง ตลอดจนการป้องกันและการรักษา ผลการประเมินความเป็นไปได้โดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า รูปแบบมีความเหมาะสมทั้งด้านเนื้อหา ขั้นตอน กิจกรรม และระยะเวลา


สรุปผล : รูปแบบที่พัฒนาขึ้นจากข้อมูลสถานการณ์และกระบวนการมีส่วนร่วม ได้รับความคิดเห็นเชิงบวกจากผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เกี่ยวข้องด้านเนื้อหา กระบวนการ กิจกรรมการเรียนรู้ และควรนำไปทดลองใช้กับนักศึกษาเพื่อประเมินประสิทธิผลต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เรียบพร ว., ศรีสาพันธ์ อ., เชิงค้า เ., คงอาษา อ., & พันธุ์โยธา ศ. (2026). การพัฒนารูปแบบการสร้างความรอบรู้ต่อการป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายในนักศึกษามหาวิทยาลัย : การวิจัยเชิงปฏิบัติการ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 20(2), e286826. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/286826
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2567ก). รายงานความชุก 12 เดือน ของพฤติกรรมฆ่าตัวตาย: การสำรวจระบาดวิทยาสุขภาพจิตของคนไทยระดับชาติ. กระทรวงสาธารณสุข.

กรมสุขภาพจิต. (2567ข, 28 ธันวาคม). รายงานจำนวนการฆ่าตัวตายของประเทศไทย. https://suicide.dmh.go.th/report/suicide/

เชษฐา งามจรัส. (2564). การคำนวณขนาดตัวอย่างสำหรับงานวิจัยด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ. คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ดาริน ธนปัญญาบูรณ์. (2569). การพัฒนาระบบป้องกันและเฝ้าระวังปัญหาการฆ่าตัวตายระดับอำเภอโดยชุมชนมีส่วนร่วมในจังหวัดสตูล วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 40(1), 128–46.

นงคราญ คชรักษา. (2563). การพัฒนารูปแบบการป้องกันการฆ่าตัวตายโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดลำปาง. วารสารแพทย์นาวี, 47(2), 446–63.

นุสรา นามเดช, พเยาว์ พงษ์ศักดิ์ชาติ และอรทัย สงวนพรรค. (2561). ความรอบรู้ทางสุขภาพจิตของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดสระบุรี. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 11(3), 125–38.

ประภาพร จันทร์นาม. (2568). การพัฒนาระบบเฝ้าระวังและป้องกันการฆ่าตัวตายในผู้ป่วยซึมเศร้าและจิตเภท โดยการสร้างเครือข่ายชุมชนมีส่วนร่วม: กรณีศึกษาอำเภอภูหลวง จังหวัดเลย. วารสารสุขศึกษา, 48(2), 109–28.

ผจงจิต ไกรถถาวร และสุวัจนา น้อยแนม. (2564). ความรอบรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตายและพฤติกรรมการแสวงหาความช่วยเหลือทางสุขภาพพจิตของญาติและผู้ดูแลในชุมชน. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(2), 260–9.

สายฝน สีนอเพีย และ รุจิรา ดวงสงค์. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดและภาวะซึมเศร้าในนักศึกษาระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 14(3), 10–23.

สุรพงษ์ คงสัตย์ และ ธีรชาติ ธรรมวงค์ (25 พฤศจิกายน 2558). การหาค่าความเที่ยงตรงของแบบสอบถาม (IOC) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. https://www.mcu.ac.th/article/detail/14329

อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2556). สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. วิทยพัฒน์.

Calear, A. L., Batterham, P. J., Trias, A., & Christensen, H. (2022). The Literacy of Suicide Scale: Development, validation, and application. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 43(5), 385–90. https://doi.org/10.1027/0227-5910/a000798

Dazzi, T., Gribble, R., Wessely, S., & Fear, N. T. (2014). Does asking about suicide and related behaviours induce suicidal ideation? What is the evidence?. Psychological Medicine, 44(16), 3361–3. https://doi.org/10.1017/S0033291714001299

Flach, R., Fodor, R., Kettel-Fülöp, F., Osváth, P., & Láng, A. (2024). Myths about suicide- validating the Hungarian version of the Literacy of Suicide Scale (H-LOSS) on a community sample. BMC Public Health, 24(1), 2351. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19841-8

Hanlon, C. A., McIlroy, D., Poole, H., Chopra, J., & Saini, P. (2023). Evaluating the role and effectiveness of co-produced community-based mental health interventions that aim to reduce suicide among adults: A systematic review. Health Expectations, 26(1), 64–86. https://doi.org/10.1111/hex.13661

Kemmis, S., & McTaggart, R. (eds) (1988). The Action Research Planner. (3rd ed.). Deakin University Press.

Michel, K. (2021). Suicide Models and Treatment Models Are Separate Entities. What Does It Mean for Clinical Suicide Prevention?. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(10), 5301. https://doi.org/10.3390/ijerph18105301

Nadler, L., & Nadler, Z. (1994). Designing training programs: The critical events model (2nd ed.). Gulf Publishing Company.

Ngamjarus, C., Chongsuvivatwong, V., & McNeil, E. (2016). n4Studies: Sample size calculation for an epidemiological study on a smart device. Siriraj Medical Journal, 68(3), 160–70.

O’Donnell, S., Richardson, N., & McGrath, A. (2025). Suicide literacy, suicide stigma, and help-seeking attitudes among men in a university setting in Ireland. Health Promotion International, 40(1), daae209. https://doi.org/10.1093/heapro/daae209

Pearce, T., Maple, M., Wayland, S., McKay, K., Woodward, A., Brooks, A., & Shakeshaft, A. (2022). A mixed-methods systematic review of suicide prevention interventions involving multisectoral collaborations. Health Research Policy and Systems, 20, Article 40. https://doi.org/10.1186/s12961-022-00835-0

Yöyen, E., & Keleş, M. (2024). First- and Second-Generation Psychological Theories of Suicidal Behaviour. Behavioral Sciences, 14(8), 710. https://doi.org/10.3390/bs14080710