การพัฒนาโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะสำหรับผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น โรงพยาบาลนครนายก
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ : การพัฒนาสมรรถนะการบริหารการพยาบาลของผู้บริหารระดับต้นมีความสำคัญต่อคุณภาพบริการ ความปลอดภัยของผู้ป่วย และความสำเร็จขององค์กร
วัตถุประสงค์การวิจัย : เพื่อ 1) ประเมินความต้องการจำเป็น 2) พัฒนาโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะสำหรับผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น และ 3) ประเมินผลโปรแกรมและประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรม
วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา ประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ 1) ประเมินความต้องการจำเป็น 2) การพัฒนาโปรแกรมจากผลการประเมินความต้องการจำเป็น 3) การประเมินผลโปรแกรมที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น 31 คน ประเมินประสิทธิภาพของโปรแกรม เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความต้องการจำเป็น โปรแกรมที่พัฒนาขึ้น แบบประเมินสมรรถนะ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ค่าความตรงตามเนื้อหา .94, .94 และ .93 และค่าความเชื่อมั่น .94, .86 และ .95 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำทางเดียว
ผลการวิจัย : 1) บุคลากรขาดทักษะการเป็นผู้นำและสมรรถนะด้านการบริหาร 2) โปรแกรมที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย การกำหนดจำนวนชั่วโมงและเนื้อหาการอบรม การส่งเสริมการเรียนรู้ และมีส่วนร่วมตามประสบการณ์ และ 3) สมรรถนะการบริหารการพยาบาลของผู้บริหารระดับต้นหลังเข้าร่วมโปรแกรมและระยะติดตามผล 3 เดือนสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม มีค่าเฉลี่ยความแตกต่างเท่ากับ .692 และ 1.075 ตามลำดับ และระยะติดตามผล 3 เดือนสูงกว่าหลังเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 สมรรถนะอยู่ในระดับดีทุกด้าน และมีความพึงพอใจต่อโปรแกรมในระดับมากที่สุด (𝑥̅=4.60, SD=0.50)
สรุปผล : โปรแกรมพัฒนาที่พัฒนาขึ้นตามความต้องการจำเป็นมีประสิทธิผลสอดคล้องกับบริบทการปฏิบัติงานจริงขององค์กรพยาบาล
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี และคณาจารย์ท่านอื่น ในวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
ณธิดาทิพย์ ดาราช และกัญญดา ประจุศิลปะ. (2561). สมรรถนะผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นศูนย์การแพทย์โรงพยาบาลกรุงเทพ. วารสารพยาบาลตำรวจ, 10(2), 244–52.
นันทวัฒน์ พรเลิศกชกร. (2565). การบริหารจัดการตามแนวคิด 7S ของแมคคินซีย์ที่มีอิทธิพลต่อการเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ของธุรกิจโรงแรมในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม]. ฐานข้อมูลงานวิจัย มหาวิทยาลัยสยาม. https://e-research. siam.edu/kb/the-management-of-the-7s/
นิรภัย กันอินทร์, กาญจนา ศรีสวัสดิ์ และสายสมร เฉลยกิต (2567) สมรรถนะผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นในความปกติใหม่ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิ จังหวัดเชียงราย. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 11(2), e267171.
เนตรญา วิโรจวานิช และธงวิไล กันทะสอน. (2565). การพัฒนาแบบประเมินสมรรถนะผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนเรศวร. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 23(1), 67–79.
พิชา คนกาญจน์. (2564). ผู้นำและการจัดการทางการพยาบาลยุคใหม่. Singburi Hospital Journal, 30(1), 15–23.
ภัทรารัตน์ ตันนุกิจ และสุมนา จรรณะสมบูรณ์. (2561). การพัฒนาโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะสำหรับผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้น โรงพยาบาลสังกัดสำนักการแพทย์กรุงเทพมหานคร. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์, 14(1), 57–73.
สภาการพยาบาล. (2568). สมรรถนะผู้บริหารการพยาบาล. สินทวีกิจพริ้นติ้ง.
สหัสพร ยืนบุญ, เพชรน้อย สิงห์ช่างชัย และกรรณิการ์ ฉัตรดอกไม้ไพร. (2562). ผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตำแหน่งผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นที่โรงพยาบาลระดับทุติยภูมิแห่งหนึ่ง. พยาบาลสาร, 46(2), 151–63.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). ราชกิจจานุเบกษา.
สุวิมล ว่องวานิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรณิชชา ทศตา, สิรินาถ จงกลกลาง, และนาตยา ปิลันธนานนท์. (2567). การเรียนรู้ด้วยตนเอง. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 18(3), 376–86.
American Organization for Nursing Leadership. (2026). AONL nurse leader core competencies. AONL. https://www.aonl.org/resources/nurse-leader-competencies
Brockett, R. G., & Hiemstra, R. (2023). Self-direction in adult learning: Perspectives on theory, research, and practice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429457319
Choi, P.-P., Lee, W.-M., Wong, S.-S., & Tiu, M.-H. (2022). Competencies of nurse managers as predictors of staff nurses’ job satisfaction and turnover intention. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(18), 11461. https://doi.org/10.3390/ijerph191811461
Clair, R. S. (2024). Andragogy: Past and present potential. New Directions for Adult and Continuing Education, 2024(184), 7–13. https://doi.org/10.1002/ace.20546
Cui, K., Xie, Q., Liu, J., Xi, Z., & Xiang, C. (2024). Evaluation of the effectiveness of the competency model for nursing managers in the training of newly appointed head nurses. Journal of Clinical and Nursing Research, 8(10), 202–7. https://doi.org/10.26689/jcnr.v8i10.8700
Emam, S. M., Fakhry, S. F., & Abdrabou, H. M. (2024). Leaders development program by 360 degree feedback: Reflection on head nurses’ leadership practices. BMC Nursing, 23, 772. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02395-w
Esquisábel-Soteras, B., Acilu-Fernández, A., Robert, G., Neddermann-Carrillo, S., Vázquez-Calatayud, M., & Pardavila-Belio, M. I. (2026). Developing regulatory readiness: A co-designed transition program and logic model for first-line nurse managers. Journal of Nursing Regulation, 17(1), 68–82. https://doi.org/10.1016/j.jnr.2026.01.001
Goktepe, N., Turkmen, E., Badir, A., Hayta, O., Karabuga, H., Yakar, H. K., & Buyukgonenc, L. A. (2018). Development of managerial competencies for first-level nurse managers in Turkey. International Journal of Caring Sciences, 11(2), 1096–103. https://www.internationaljournalofcaringsciences.org/docs/52_goktepe_original_10_2.pdf
González-García, A., Pinto-Carral, A., González, S. P., & Marqués-Sánchez, P. (2022). A competency model for nurse executives. International Journal of Nursing Practice, 28(2), e13058. https://doi.org/10.1111/ijn.13058
Knowles, M. S., Holton, E. F., III, Robinson, P. A., & Caraccioli, C. (2025). The adult learner: The definitive classic in adult education and human resource development (10th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003387671
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1–14. https://doi.org/10.1037/h0034092
Moskowitz, M. (2008). A practical guide to training and development: Assess, design, deliver, and evaluate. Pfeiffer.
Omer, T. (2024). Leadership development training program’s impact on acquisition of leadership competencies for nurses: A pilot study. Journal of Pioneering Medical Sciences, 13(4), 93–101. https://doi.org/10.61091/jpms202413415
Yu, Q., Liu, L., Tian, Y., Li, X., Yang, J., Liu, Q., Chen, Z., Ning, M., Wang, F., Li, Y., & Huang, C. (2024). Head nurse ethical competence and transformational leadership: A cross-sectional study. BMC Nursing, 23, 821. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02484-w