ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันการเกิดภาวะน้ำเกินในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด

Main Article Content

ณัฐกานต์ สีหาวงศ์
อนุชา ไทยวงษ์
กำทร ดานา
วิไลลักษณ์ แก่นกิจวิบูลย์
ปวันพัศ ทิพย์นัสกุล

บทคัดย่อ

บทนำ : ภาวะน้ำเกินเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญและพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม จึงจำเป็นต้องส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองที่เหมาะสม


วัตถุประสงค์การวิจัย : เพื่อศึกษาโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันการเกิดภาวะน้ำเกินในผู้ป่วย


โรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม


วิธีดำเนินการวิจัย : การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม จำนวน 30 ราย คัดเลือกโดยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันภาวะน้ำเกิน แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปและผลลัพธ์ทางคลินิก แบบวัดความรู้ และแบบวัดพฤติกรรมการจัดการตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติทดสอบทีแบบรายคู่


ผลการวิจัย : ภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้เกี่ยวกับโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายและการป้องกันภาวะน้ำเกิน รวมถึงพฤติกรรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันภาวะน้ำเกิน สูงกว่าก่อนการเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) นอกจากนี้ ค่าเฉลี่ยระดับโปรตีนอัลบูมินของกลุ่มตัวอย่างยังเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ขณะเดียวกัน ค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัวก่อนการฟอกเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) เมื่อเปรียบเทียบกับช่วงก่อนการเข้าร่วมโปรแกรม


สรุปผล : โปรแกรมนี้ช่วยเพิ่มความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิก อย่างไรก็ตามควรติดตามผลในระยะยาว

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สีหาวงศ์ ณ. ., ไทยวงษ์ อ., ดานา ก. ., แก่นกิจวิบูลย์ ว. ., & ทิพย์นัสกุล ป. . (2026). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันการเกิดภาวะน้ำเกินในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 20(1), e283203. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/283203
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

มานะ ปัจจะแก้ว, และขนิษฐา เล็กรุ่งเรืองกิจ. (2567). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อควบคุมภาวะน้้าเกินในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่เข้ารับการบ้าบัดทดแทนไตโดยการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมโรงพยาบาลสิงห์บุรี. วารสารโรงพยาบาลสิงห์บุรี, 33(2), B130–B139.

โรงพยาบาลเกษตรวิสัย. (2566). รายงานผลการดำเนินงานและผลลัพธ์การดูแล หน่วยไตเทียม โรงพยาบาลเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด.

วรรวิษา สำราญเนตร, นิตยา กออิสรานุภาพ, และกชณากาญ ดวงมาตย์พล. (2565). ประสบการณ์การจัดการภาวะน้ำเกินในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 25(2), 41–53.

สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). ข้อมูลการบำบัดทดแทนไตในประเทศไทย พ.ศ. 2563. https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2022/06/Final-TRT-report-2020.pdf

สายสุนีย์ ภิญโญ, และศิริกาญจน์ จินาวิน. (2566). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการเกิดภาวะน้ำเกินในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ที่รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม. Phrae Medical Journal and Clinical Sciences, 31(2), 48–59.

Barra, A. B. L., Roque-da-Silva, A. P., Canziani, M. E. F., Lugon, J. R., & Strogoff-de-Matos, J. P. (2022). Characteristics and predictors of mortality on haemodialysis in Brazil: A cohort of 5,081 incident patients. BMC Nephrology, 23(1), 77. https://doi.org/10.1186/s12882-022-02705-x

Bingol, F. G., Yildiran, H., Erten, Y., & Yasar, E. (2022). Compliance of NKF KDOQI 2020 nutrition guideline recommendations with other guideline recommendations and protein energy wasting criteria in hemodialysis patients. Nephrologie & Therapeutique, 18(4), 217–21. https://doi.org/10.1016/j.nephro.2022.01.002

Canaud, B., Morena-Carrere, M., Leray-Moragues, H., & Cristol, J.-P. (2022). Fluid overload and tissue sodium accumulation as main drivers of protein energy malnutrition in dialysis patients. Nutrients, 14(21), 4489. https://doi.org/10.3390/nu14214489

Fernandes, M. I. d. C. D., Tinôco, J. D. d. S., Fernandes, R. M., Silva, J. B. d., Almeida, A. T. D., Frazão, C. M. F. d. Q., Lopes, M. V. d. O., & Lira, A. L. B. d. C. (2024). Predictors of excess fluid volume in hemodialysis patients: an observational study. Revista Brasileira de Enfermagem, 77, e20220816. https://doi.org/10.1590/0034-7167-2022-0816

Kalantar-Zadeh, K., Ficociello, L. H., Bazzanella, J., Mullon, C., & Anger, M. S. (2021). Slipping through the pores: Hypoalbuminemia and albumin loss during hemodialysis. International Journal of Nephrology and renovascular Disease, 14, 11–21. https://doi.org/10.2147/IJNRD.S291348

Kanfer, F. H., & Gaelick-Buys, L. (1991). Self-management methods. In F. H. Kanfer & A. P. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods (4th ed., pp. 305–60). Pergamon Press.

Lent-Schochet, D., & Jialal, I. (2023). Physiology, edema. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537065/

Thurlow, J. S., Joshi, M., Yan, G., Norris, K. C., Agodoa, L. Y., Yuan, C. M., & Nee, R. (2021). Global epidemiology of end-stage kidney disease and disparities in kidney replacement therapy. American Journal of Nephrology, 52(2), 98–107. https://doi.org/10.1159/000514550

Wahdaniyah, W., Nursanti, I., Irawati, D., Natashia, D., & Resnayati, Y. (2024). Effectiveness of Digital self-management toward fluid restriction on interdialytic weight gain among patients undergoing hemodialysis in Jakarta Islamic Hospital. Jurnal Keperawatan Komprehensif (Comprehensive Nursing Journal), 10(3), 254-62. https://doi.org/10.33755/jkk.v10i3.644

Wouk, N. (2021). End-stage renal disease: Medical management. American Family Physician, 104(5), 493–99.