ผลของโภชนบำบัดต่อภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุ: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia) เป็นปัญหาสำคัญในผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล มีลักษณะเด่นคือการลดลงของมวลกล้ามเนื้อ ความแข็งแรง และสมรรถภาพทางกาย ส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้ม ภาวะแทรกซ้อน ระยะเวลานอนโรงพยาบาลที่ยาวขึ้น และการสูญเสียความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน แต่ผลลัพธ์จากงานวิจัยยังมีความหลากหลาย การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนหลักฐานเชิงประจักษ์และสังเคราะห์เกี่ยวกับผลของโภชนบำบัดต่อภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อยในผู้สูงอายุ โดยใช้ระเบียบวิธีการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบตามแนวทาง PRISMA ทำการสืบค้นฐานข้อมูลวิชาการทั้งระดับนานาชาติและระดับประเทศ

การทบทวนงานวิจัยแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมและกึ่งทดลอง จำนวน 21 การศึกษาในผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุเปราะบาง ผู้ป่วยที่มีภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย และผู้ป่วยในโรงพยาบาล การให้โภชนบำบัดประกอบด้วยการเสริมเวย์โปรตีน โปรตีนร่วมลิวซีน โปรตีนร่วมวิตามินดี อาหารโปรตีนสูง สูตรเปปไทด์ โปรตีนร่วมการออกกำลังกายแบบแรงต้าน และโปรตีนร่วมกิจกรรมทางกาย ระยะเวลาอยู่ในช่วงประมาณ

4–24 สัปดาห์ ตัวชี้วัดผลลัพธ์ได้แก่ มวลกล้ามเนื้อส่วนปลาย มวลกายไร้ไขมัน ความหนากล้ามเนื้อ แรงบีบมือ ความแข็งแรง และคะแนนสมรรถภาพทางกาย

ผลการสังเคราะห์พบว่า งานวิจัยส่วนใหญ่รายงานผลเชิงบวกต่อมวลกล้ามเนื้อหรือการทำงานของกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะการเสริมโปรตีนคุณภาพสูงและสูตรที่มีลิวซีน รวมถึงการเสริมโปรตีนร่วมกับการออกกำลังกายแบบแรงต้าน ซึ่งให้ผลลัพธ์ในการเพิ่มมวลกล้ามเนื้อ ความแข็งแรง หรือสมรรถภาพทางกาย บางการศึกษาพบผลคงสภาพกล้ามเนื้อในผู้ป่วยวิกฤต ขณะที่บางการศึกษาไม่พบการเปลี่ยนแปลงของมวลกล้ามเนื้อแม้ความแข็งแรงดีขึ้น สรุปได้ว่า โภชนบำบัดโดยเน้นโปรตีน โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับการออกกำลังกาย มีแนวโน้มให้ประโยชน์ต่อผลลัพธ์ด้านกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบาง