ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเครียดและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 421 คน คัดเลือกตัวอย่างด้วยวิธีการเจาะจง ตามเกณฑ์ที่กำหนด ได้แก่ เป็นนักเรียนที่กำลังศึกษาอยู่ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ของโรงเรียนที่ศึกษา ได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองและสมัครใจเข้าร่วมการวิจัย รวมถึงสามารถตอบแบบสอบถามได้ครบถ้วนสมบูรณ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบวัดความเครียดของกรมสุขภาพจิต (ST-20) ผ่านทดสอบความเชื่อมั่นของเครื่องมือมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ 0.70 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์ถดถอยพหุโลจิสติก กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีความเครียดอยู่ในระดับปกติ ร้อยละ 91.40 แต่มีกลุ่มเสี่ยงที่มีความเครียดในระดับสูงร้อยละ 8.60 ซึ่งจัดเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ควรรีบปรึกษาจิตแพทย์ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ เพศหญิง (AOR = 2.23, 95% CI: 1.10, 4.54) ความสัมพันธ์กับเพื่อนที่ไม่ดี (AOR = 2.06, 95% CI: 1.06, 4.00) การจัดสรรเวลาของตนเองไม่ได้ (AOR = 2.27, 95% CI : 1.15, 4.48) การทะเลาะเบาะแว้งในครอบครัว (AOR = 2.03, 95% CI: 1.03, 4.00) และการมีปัญหาสุขภาพส่วนตัว (AOR = 2.14, 95% CI: 1.10, 4.16) ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาความเครียดและพฤติกรรมที่มีความเสี่ยงด้านจิตใจของนักเรียนเกิดจากปัจจัยหลายมิติ ทั้งด้านส่วนบุคคล ครอบครัว และสังคมโรงเรียน ดังนั้น โรงเรียนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรพัฒนาระบบคัดกรองและดูแลสุขภาพจิตนักเรียนอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการส่งเสริมทักษะการจัดการความเครียด การปรับตัวทางอารมณ์ และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี เพื่อป้องกันและลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิตในกลุ่มวัยรุ่นอย่างยั่งยืน