นสธ.” นักสาธารณสุขกับบทบาทเชิงรุกในการขับเคลื่อนสุขภาพชุมชน ด้วยนวัตกรรมสุขภาพหนึ่งเดียว

บทคัดย่อ

“นสธ.” นักสาธารณสุขเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพชุมชนท่ามกลางบริบทโลกที่ต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพอันซับซ้อน ทั้งจากอุบัติการณ์ของโรคอุบัติใหม่ ภาวะวิกฤตทางสิ่งแวดล้อม และพฤติกรรมสุขภาพที่เปลี่ยนแปลงไปตามวิถีชีวิตยุคดิจิทัล การดำเนินงานภายใต้แนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) จึงเป็นกุญแจสำคัญที่เชื่อมโยงสุขภาพของคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมให้เป็นหนึ่งเดียว ผ่านการบูรณาการความร่วมมือระหว่างสหวิชาชีพ เพื่อเฝ้าระวังและแก้ไขปัญหาในเชิงระบบอย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การสร้างความมั่นคงทางสุขภาพที่ยั่งยืน และลดความเสี่ยงจากภัยคุกคามทางชีวภาพที่อาจส่งผลกระทบต่อมวลมนุษยชาติและโลกใบนี้ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายบทบาทเชิงรุกของ นสธ. ในการขับเคลื่อนชุมชนสู่สุขภาพเชิงรุกด้วยนวัตกรรมสุขภาพหนึ่งเดียว โดยนำเสนอแนวคิดหลัก 4 ประการ ได้แก่   1) การเสริมสร้างเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ทางวิชาชีพของ นสธ. 2) การดำเนินงานสุขภาพเชิงรุกผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน 3) การบูรณาการแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว และ 4) การประยุกต์นวัตกรรมเพื่อสุขภาพชุมชน เพื่อเชื่อมโยงสุขภาพของคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมเข้าด้วยกันอย่างเป็นองค์รวม จากการสังเคราะห์แนวคิดและหลักฐานเชิงประจักษ์ พบว่า นสธ. มีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงเชิงนวัตกรรม โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมทางสังคมในระดับพื้นที่ เพื่อยกระดับการบริการ และเพิ่มประสิทธิภาพของระบบสุขภาพชุมชน อีกทั้งยังมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพในทุกภาคส่วนตามแนวทาง Health in All Policies ของกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งส่งผลให้การทำงานด้านสาธารณสุขเกิดความเชื่อมโยง บูรณาการ และตอบสนองต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศ การบูรณาการนวัตกรรมสุขภาพกับแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียวจึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างชุมชนสุขภาพที่เข้มแข็ง เท่าเทียม และยั่งยืนในอนาคต โดยมี นสธ. เป็นแกนกลางในการประสานพลังความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อขับเคลื่อนประเทศสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG 3: สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี) อย่างสมบูรณ์ในอนาคต