ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยการให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผนต่อความสะอาดของลำไส้ใหญ่และความพึงพอใจการบริการพยาบาลของผู้ที่เตรียมตัวก่อนส่องกล้องลำไส้ใหญ่ครั้งแรก

วัชรพันธ์ สุขอุบล; รุ่งรัตติกาล  รุ่งเรือง; กัญญดา  ประจุศิลป; ศกุนตลา  อนุเรือง

ผู้แต่ง

วัชรพันธ์ สุขอุบล รพ.ศิครินทร์ กรุงเทพมหานคร
รุ่งรัตติกาล รุ่งเรือง รพ.ศิครินทร์ กรุงเทพมหานคร
กัญญดา ประจุศิลป คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ศกุนตลา อนุเรือง คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การจัดการตนเอง, การให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผน, ความสะอาดของลำไส้ใหญ่, ความพึงพอใจ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบความสะอาดของลำไส้ใหญ่ และความพึงพอใจการบริการพยาบาล ผู้ที่เตรียมตัวก่อนส่องกล้องลำไส้ใหญ่ครั้งแรกก่อน-หลังเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยการให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผน

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research design) แบบ 2 กลุ่ม

วิธีการดำเนินการวิจัย: การวิจัยนี้เก็บข้อมูลในระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ถึง 30 เมษายน 2567 ในผู้ที่เตรียมตัวก่อนส่องกล้องลำไส้ใหญ่ครั้งแรก ณ หอผู้ป่วยนอก แผนกโรคทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลเอกชน ที่อายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป ทั้งเพศชายและเพศหญิง จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 คน โดยจับคู่กลุ่มตัวอย่างให้มีคุณสมบัติใกล้เคียงกันด้วย อายุและโรค กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยการให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผน ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล 3 ชุด ได้แก่ 1) ข้อมูลทั่วไปส่วนบุคคล 2) แบบประเมินสะอาดของลำไส้ 3) แบบประเมินความพึงพอใจบริการพยาบาลของผู้ป่วยนอก สัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้ 0.8 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ Mann Whitney U test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05

ผลการวิจัย: หลังสิ้นสุดโปรแกรม กลุ่มทดลองมีความสะอาดของลำไส้ใหญ่ดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และค่าเฉลี่ยคะแนนความพึงพอใจการบริการพยาบาลดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

สรุป: โปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยการให้ข้อมูลอย่างมีแบบแผน ตามแนวคิดทฤษฎีการจัดการตนเอง Creer (2000) ทำให้ผู้ที่เตรียมตัวก่อนส่องกล้องลำไส้ใหญ่ครั้งแรกมีความรู้ และสามารถในการจัดการตนเองได้ เพื่อความสะอาดของลำไส้ใหญ่และความพึงพอใจการบริการพยาบาลได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. International Agency for Research on Cancer. Global Cancer Observatory: Cancer Today [Internet]. 2022. Available from: https://gco.iarc.fr/today

Bray F, Laversanne M, Sung H, et al. Global cancer statistics 2022: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2024;74(3):229-63. doi:10.3322/caac.21834.

National Cancer Institute. Annual report of the National Cancer Institute. Bangkok: National Cancer Institute; 2021 [in Thai].

Jiang H, Li C, Hu B, Mou Y. Compliance with bowel preparation and its influencing factors in patients undergoing colonoscopy: cross-sectional study. Interact J Med Res. 2025;14(1):e77189. doi:10.2196/77189.

Khiadnoi K. Knowledge, bowel preparation and bowel cleansing of persons undergoing colonoscopy. Pathum Thani: Rangsit University; 2020 [in Thai].

Jacobson BC, Anderson JC, Burke CA, Dominitz JA, Gross SA, May FP, et al. Optimizing bowel preparation quality for colonoscopy: consensus recommendations by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastroenterology. 2025;168(4):798-829. doi:10.1053/j.gastro.2025.02.002.

Klai-pikul K. The effect of self-management program for individuals and families on bowel preparation behavior for colonoscopy in elderly patients. Bangkok: Chulalongkorn University; 2017 [in Thai].

Kantawong T, Wongkhongkhum K, Chanruangwanich W, Khaosombatwattana A. The effect of telemedicine service program on quality of colon preparation in patients undergoing colonoscopy: a randomized controlled trial. J Nurs Counc. 2022;37(4):52-72 [in Thai].

Thammachad S, Wanitkun N, Pattaramongkolrit S, Iramaneerat C. Predictors of bowel preparation quality in patients undergoing colonoscopy. J Police Nurs Health Sci. 2023;15(2):266-78 [in Thai].

Kurlander JE, Sondhi AR, Waljee AK, Menees SB, Connell CM, Schoenfeld PS, et al. How efficacious are patient education interventions to improve bowel preparation for colonoscopy? A systematic review. PLoS One. 2016;11(10):e0164442. doi:10.1371/journal.pone.0164442.

Farid N, Sharifian S, Ghafouri R. Evaluation of the effect of reinforced education on the satisfaction of patients undergoing colonoscopy: a randomized controlled trial. PLoS One. 2024;19(1):e0296126. doi:10.1371/journal.pone.0296126.

Creer TL. Self-management of chronic illness. In: Boekaerts M, Pintrich PR, Zeidner M, editors. Handbook of self-regulation. San Diego (CA): Academic Press; 2000. p. 601-29. doi:10.1016/B978-012109890-2/50047-0.

Chinkornsakul C, Khueanchana S. A comparative study of colon cleanliness levels before colonoscopy between patients receiving follow-up calls and those not receiving follow-up calls in outpatient clinics. J Thai Oper Room Nurses Assoc. 2019;8(1):47-55 [in Thai].

Klai-pikul K. The effect of self-management program for individuals and families on bowel preparation behavior for colonoscopy in elderly patients [master's thesis]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2017. Available from: http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/58390 [in Thai].