วาทกรรมชุมชนต่อความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กในพื้นที่ภาคเหนือ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษากระบวนการสร้างวาทกรมความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กในชุมชน ปฏิบัติการทางวาทกรรมและภาคปฏิบัติทางสังคมวัฒนธรรม

แบบแผนการวิจัย: การศึกษานี้ดำเนินการวิจัยโดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพแบบวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์

วิธีดำเนินการวิจัย: ผู้ให้ข้อมูล จำนวน90 คน ประกอบด้วย (1) ผู้ให้ข้อมูลหลัก เป็นผู้ที่มีความรอบรู้ข้อมูลอย่างลึกซึ้ง จำนวน 84 คน ได้แก่ ปราชญ์ ผู้นำชุมชน บุคลากรสุขภาพ แกนนำกลุ่มองค์กร ครูในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและในโรงเรียน ผู้นำศาสนา หญิงตั้งครรภ์ แม่หลังคลอด สมาชิกในครอบครัวแม่และเด็ก อาสาสมัคร ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แกนนำศูนย์พัฒนาครอบครัว (2) ผู้ให้ข้อมูลทั่วไป 6 คนได้แก่ สมาชิกในชุมชนและผู้ที่เกี่ยวข้องในการดูแลแม่และเด็ก คัดเลือกแบบะเจาะจงและแบบสโนว์บอลล์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม สนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย: ผลการศึกษาแบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ 1) ความหมายของความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กพบว่าความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กมีความหมายที่สัมพันธ์เชื่อมโยงกันเมื่อถูกสะท้อนผ่านมุมมองเชิงวัฒนธรรมของทั้งแม่ครอบครัว และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการดูแลแม่และเด็กในชุมชน 2) วาทกรรมความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กมี 2 อัตลักษณ์ คือ วาทกรรมเสริมพลังอำนาจ และวาทกรรมพึ่งพา และ 3) ผลกระทบของวาทกรรมความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กที่เหมาะสม รวมทั้งการเกิดแนวทางใหม่ในการดูแลแม่และเด็กในชุมชน

สรุป: ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าความหมายของความเป็นแม่และการเลี้ยงดูเด็กมีความเชื่อมโยงกันเมื่อถูกสะท้อนผ่านมุมมองเชิงวัฒนธรรม นอกจากนี้การค้นพบวาทกรรมเสริมพลังอำนาจสามารถนำใช้เป็นเครื่องมือในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการพัฒนาระบบการดูแลแม่และเด็กและส่งเสริมความเป็นแม่และการเลี้ยงดูลูกอย่างเป็นระบบ ซึ่งถือได้ว่ามีส่วนสำคัญต่อพยาบาลและผดุงครรภ์ผู้ที่มีบทบาสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาระบบการดูแลแม่และเด็กปฐมวัยได้

คำสำคัญ: วาทกรรมชุมชน, ความเป็นแม่, การเลี้ยงดูลูก, วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์