ภาวะอุดตันของหลอดเลือดแดงจอตาในผู้ป่วยหลอดเลือดแดงใหญ่อักเสบ: รายงานผู้ป่วย

บทคัดย่อ

บริบท ภาวะอุดตันของหลอดเลือดแดงจอตา ในผู้ป่วยหลอดเลือดแดงใหญ่อักเสบเป็นภาวะที่สำคัญทางคลินิกแต่รายงานผู้ป่วยในประเทศไทยยังมีจำนวนจำกัด

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะอาการทางคลินิก ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและตรวจทางพยาธิวิทยา และการรักษาของภาวะอุดตันของหลอดเลือดแดงจอตา ในผู้ป่วยหลอดเลือดแดงใหญ่อักเสบ

กรณีศึกษา รายงานผู้ป่วยฉบับนี้นำเสนอกรณีผู้ป่วยชายไทยสูงอายุที่มีอาการสูญเสียการมองเห็น ทั้งสองข้างอย่างเฉียบพลันร่วมกับอาการปวดศีรษะ 3 สัปดาห์ หลังจากนั้นผู้ป่วยมีอาการปวดศีรษะรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
รู้สึกอ่อนเพลีย และมีอาการเจ็บขณะเคี้ยวอาหาร วันก่อนมารับการรักษาได้มีการตรวจร่างกาย รวมถึงการตรวจวัดระดับสายตาและการตรวจจอประสาทตาโดยละเอียด ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการพบว่า ค่าการตกตะกอนของเม็ดเลือดแดง (ESR) และระดับโปรตีน C-reactive protein (CRP) สูงผิดปกติ ทั้งนี้ได้ทำการตรวจชิ้นเนื้อจากหลอดเลือดแดงขมับ (temporal artery biopsy) เพื่อยืนยันการวินิจฉัยโรคหลอดเลือดอักเสบ (giant cell arteritis, GCA) ซึ่งเป็นโรคอักเสบของหลอดเลือดขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ที่เกิดขึ้นทั่วร่างกาย ทำให้มีการสูญเสียการมองเห็นอย่างรุนแรงและถาวรได้ ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางจักษุวิทยาที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเร่งด่วน การวินิจฉัยที่รวดเร็วและการเริ่มให้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์โดยทันที มีความสำคัญอย่างยิ่งในการป้องกันภาวะสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรและภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ

สรุป การดูแลรักษา GCA อย่างมีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยแนวทางสหสาขาวิชาชีพ โดยเฉพาะความร่วมมือระหว่างจักษุแพทย์และแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะแรกและป้องกันการสูญเสียการมองเห็นในผู้ป่วย