บทบาทของพยาบาลในการดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยมะเร็งตับ

ผู้แต่ง

  • ปัณณวิชญ์ สายกระสุน งานการพยาบาลตรวจรักษาผู้ป่วยนอก ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล
  • ศิริวรรณ งอยจันทร์ศรี งานการพยาบาลตรวจรักษาผู้ป่วยนอก ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล
  • เสกข์สิทธิ์ ขุนนุ้ย งานการพยาบาลตรวจรักษาผู้ป่วยนอก ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

มะเร็งตับ, การดูแลแบบประคับประคอง, บทบาทพยาบาล, การพยาบาลแบบองค์รวม, ผู้ป่วยระยะท้าย

บทคัดย่อ

          โรคมะเร็งตับเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของประเทศไทย เนื่องจากมีอุบัติการณ์และอัตราการเสียชีวิตสูง และเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของโรคมะเร็ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักได้รับการวินิจฉัยเมื่อโรคเข้าสู่ระยะลุกลาม ส่งผลให้มีความจำเป็นต้องได้รับการดูแลแบบประคับประคอง เพื่อบรรเทาอาการไม่สุขสบาย ลดความทุกข์ทรมาน และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมบทบาทของพยาบาลในการจัดการดูแลแบบประคับประคองแบบองค์รวมแก่ผู้ป่วยมะเร็งตับ ได้แก่ ผู้ให้ความรู้เกี่ยวกับโรค การปฏิบัติตัว การดูแลตนเอง การสังเกตอาการผิดปกติ โภชนาการ การใช้ยา การมาตรวจตามนัด และวิธีผ่อนคลายความเครียดของผู้ป่วยและครอบครัว ผู้ให้คำปรึกษาโดยใช้ทักษะการสื่อสารและการรับฟังอย่างตั้งใจ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวเข้าใจสถานการณ์ของโรค เตรียมความพร้อมต่อการดูแลในระยะท้าย และสนับสนุนการวางแผนการดูแลล่วงหน้า ผู้ให้การดูแลแบบประคับประคองแก่ผู้ป่วยและครอบครัวอย่างครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ จิตวิญญาณ การดำเนินชีวิตประจำวัน การเตรียมตัวในระยะท้ายของชีวิต และการดูแลครอบครัวในระยะเศร้าโศกภายหลังการเสียชีวิต ผู้ประสานงานระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว ทีมสหสาขาวิชาชีพ และแหล่งสนับสนุนทางสังคม เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง ปลอดภัย และสอดคล้องกับความต้องการ ผู้พิทักษ์สิทธิ์ของผู้ป่วยโดยคุ้มครองสิทธิในการได้รับข้อมูล การตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษา ความเป็นส่วนตัว การรักษาความลับ การเข้าถึงบริการสุขภาพ และการได้รับการดูแลที่เคารพคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และผู้บริหารจัดการที่ทำหน้าที่ประเมิน วางแผน บริหารทรัพยากร ประสานงาน ติดตาม และปรับแผนการดูแลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ป่วยมะเร็งตับได้รับการดูแลแบบประคับประคองที่เหมาะสม มีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ และสามารถเผชิญวาระสุดท้ายของชีวิตได้อย่างสงบและสมศักดิ์ศรี

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์. (2563). คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองและระยะท้าย (สำหรับบุคลากรทางการแพทย์). นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์. สืบค้นได้จาก https://www.dms.go.th/

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2565). ประกาศคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง มาตรฐานการวางแผนการดูแลล่วงหน้าสำหรับประเทศไทย (Thai standards for advance care planning) พ.ศ. 2565. สืบค้นได้จาก https://old.nationalhealth.or.th/

Department of Medical Services, Ministry of Public Health. (2023). Palliative care guideline for health professionals (Revised ed. 2023). Bangkok: Ministry of Public Health.

International Agency for Research on Cancer. (2020). World cancer report: Cancer research for cancer prevention. Retrieved from https://publications.iarc.who.int/Non-Series-Publications/World-Cancer-Reports/World-Cancer-Report-Cancer-Research-For-Cancer-Prevention-2020

International Agency for Research on Cancer. (2024). GLOBOCAN 2022: Thailand fact sheet. Lyon, France: World Health Organization. Retrieved from http://gco.iarc.fr

International Agency for Research on Cancer. (2024). Global cancer observatory: Cancer today. Lyon, France: World Health Organization. Retrieved from https://gco.iarc.fr/

National Cancer Institute. (2023). Hospital-based cancer registry 2023. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health.

National Cancer Institute. (2024). Cancer in Thailand. Bangkok: National Cancer Institute.

National Cancer Institute. (2024). Guideline for the care of terminal cancer patients. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health.

Pokpalagon, P., Chaiviboontham, S., & Phinitkhajorndech, N. (2024). Spiritual needs, spiritual well-being, and Buddhist practices of patients with terminal illness, Thailand. Palliative & Supportive Care, 22(4), 718–725. https://doi.org/10.1017/S1478951522001286

Septianata, V., Afriani, T., Pujasari, H., Wildani, A. A., & Mutiasari, H. (2026). Development of Advance Care Planning-Based Discharge Planning to Enhance the Continuity of Palliative Care. Indonesian Journal of Global Health Research, 8(1), 385–392. https://doi.org/10.37287/ijghr.v8i1.662

Thai Association for the Study of the Liver. (2023). Clinical practice guideline for management of hepatocellular carcinoma. Bangkok:

Thai Association for the Study of the Liver. Retrieved from https://www.thasl.org

Thai Palliative Care Society. (2023). Retrieved from https://www.thaps.or.th/category/downloads/

World Health Organization. (2023). Palliative care. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/item/palliative-care

World Health Organization. (2024). Global cancer observatory: Liver cancer fact sheet. Retrieved from https://gco.iarc.who.int

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

สายกระสุน ป., งอยจันทร์ศรี ศ., & ขุนนุ้ย เ. (2026). บทบาทของพยาบาลในการดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยมะเร็งตับ. วารสารพยาบาลตำรวจและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 18(1), 262–272. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/policenurse/article/view/287950

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ