ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สุขภาพต่อความรู้ พฤติกรรมการรับประทานอาหารและการออกกำลังกายของหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานชนิด เอ วัน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ พฤติกรรมการรับประทานอาหารและการออกกำลังกาย ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สุขภาพของกลุ่มทดลอง และ 2) เปรียบเทียบคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ พฤติกรรมการรับประทานอาหารและการออกกำลังกาย ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมหลังได้รับโปรแกรม ตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ชนิด เอ วัน ที่รับบริการฝากครรภ์ โรงพยาบาลตำรวจ คัดเลือกตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์การคัดเข้า จำนวน 48 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 24 คน และกลุ่มทดลอง 24 คน กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติของหน่วยงาน ในขณะที่กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สุขภาพร่วมกับการดูแลตามปกติของหน่วยงาน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สุขภาพ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ในด้านความเหมาะสมเนื้อหา ความถูกต้องของภาษาและนำไปใช้กับกลุ่มทดลองเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ซึ่งมีความตรงเชิงเนื้อหาและมีค่าความเชื่อมั่น KR-20 เท่ากับ .78 2) แบบสอบถามพฤติกรรมการรับประทานอาหาร มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .86 และ 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการออกกำลังกาย มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .93 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ Chi-square test, Independent t-test, Wilcoxon signed-rank test, Mann-Whitney U test และ Fisher’s exact test

ผลการวิจัยพบว่า หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานชนิด เอ วัน ภายหลังได้รับโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้สุขภาพ กลุ่มทดลองมีความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และการออกกำลังกาย สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรม และสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ดังนั้น พยาบาลแผนกฝากครรภ์และบุคคลากรทีมสุขภาพที่เกี่ยวข้องสามารถนำโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สุขภาพไปประยุกต์ใช้ในการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานชนิด เอ วัน