การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ในการพยาบาลสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลพัทลุง

อานิตย์  อ๋องสกุล; ชุติวรรณ  ปุรินทราภิบาล; ปราโมทย์  ทองสุข

ผู้แต่ง

อานิตย์ อ๋องสกุล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ชุติวรรณ ปุรินทราภิบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ปราโมทย์ ทองสุข คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

รูปแบบการจัดการความรู้, การพยาบาลสูติ-นรีเวชกรรม, วิจัยเชิงปฏิบัติการ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ในการพยาบาลสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลพัทลุง ดำเนินการวิจัย 3 ระยะ คือ 1) ศึกษาสถานการณ์ 2) พัฒนารูปแบบ และ 3) ศึกษาความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้ ระยะพัฒนารูปแบบซึ่งประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ การวางแผน การปฏิบัติการ การสังเกต และการสะท้อนผล ผู้เข้าร่วมการวิจัยในระยะที่ 1 จำนวน 15 คน ได้รับคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้บริหารทางการพยาบาล จำนวน 6 คน คณะทำงานพัฒนาบุคลากรประจำหอผู้ป่วย จำนวน 6 คน และพยาบาลปฏิบัติการ จำนวน 3 คน ระยะที่ 2 และระยะที่ 3 ผู้เข้าร่วมการวิจัย จำนวน 29 คน ได้รับคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้บริหารทางการพยาบาล จำนวน 5 คน คณะทำงานพัฒนาบุคลากรประจำหอผู้ป่วย จำนวน 6 คน และพยาบาลปฏิบัติการ จำนวน 18 คน การศึกษาครั้งนี้ใช้แนวคิดการจัดการความรู้ของสำนักงานคณะกรรมพัฒนาระบบราชการ ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การประชุมกลุ่มย่อย และการทบทวนเอกสาร ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการจัดการความรู้ในการพยาบาลสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลพัทลุง ประกอบด้วย 3 กระบวนการหลัก ได้แก่ 1) การจัดการด้านโครงสร้าง โดยการแต่งตั้งคณะทำงานจัดการความรู้ กำหนดบทบาทหน้าที่ เพิ่มสมรรถนะการจัดการความรู้ และกำหนดตารางเวลาของกิจกรรมการจัดการความรู้ 2) การจัดการด้านกระบวนการจัดการความรู้ โดยการทบทวนตัวชี้วัดคุณภาพ อุบัติการณ์ความเสี่ยง และความรู้ที่เกี่ยวข้อง กำหนดประเด็นความรู้ที่ต้องการจัดการ และผู้รับผิดชอบการขับเคลื่อนกิจกรรม ประกอบด้วย การรวบรวมความรู้
การกลั่นกรองความรู้ การบันทึกความรู้ในหลากหลายรูปแบบ และเผยแพร่ความรู้และแหล่งความรู้ทั้งภายในและระหว่างหน่วยงาน และ 3) การจัดการด้านผลลัพธ์ โดยการควบคุม กำกับ ติดตาม การนำบันทึกความรู้ไปใช้ในการปฏิบัติงาน และพัฒนาต่อเนื่องเป็นชุมชนนักปฏิบัติ ผลความเป็นไปได้ต่อการใช้รูปแบบ พบว่ารูปแบบการจัดการความรู้ในการพยาบาลสูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลพัทลุง สามารถนำมาใช้ได้อย่างสมเหตุผล คือ มอบหมายผู้รับผิดชอบ มีการกำหนดช่วงเวลาทำกิจกรรมจัดการความรู้ และมีการใช้สื่อเทคโนโลยีร่วมกับการจัดเก็บองค์ความรู้แบบดั้งเดิม ทำให้สามารถนำมาปฏิบัติงานอย่างมีหลักฐานเชิงประจักษ์และช่วยลดอุบัติการณ์

ผลการวิจัยครั้งนี้จึงสามารถสามารถนำไปพัฒนาต่อให้รูปแบบจัดการความรู้มีความยั่งยืนและต่อเนื่องและนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายองค์กร

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Aiempradit, A., Geerapong, P., & Sitakalin, P. (2020). Factors influencing knowledge management process among community hospital leaders at Nakhorn Pathom province. Academic Journal of Community Public Health, 7(1), 139-157.

Alboliteeh, A., Alrashdi, M. S., Alrashdi, N., Gonzales, A., Mostoles, R. J., Pasay-An, E., & Dator, W. L. (2023). Knowledge management and sustainability performance of hospital organizations: The health care manager’s perspective. Sustainability, 15(1), 203. https://doi.org/10.3390/su15010203

Anderson, J. A., & Willson, P. (2009). Knowledge management: Organizing nursing care knowledge. Critical Care Nursing Quarterly, 32(1), 1-9.

Ayatollahi, H., & Zeraatkar, K. (2020). Factors influencing the success of knowledge management process in health care organisations: A literature review. Health Information & Libraries Journal, 37(2), 98–117. https://doi.org/10.1111/hir.12285

Donabedian, A. (2005). Evaluating the quality of medical care. The Milbank Quarterly, 83(4), 691-729. https://doi.org/10.1111/j.1468-0009.2005.00397

Dick, B. (2002). Action research: Action and research. Journal of Educational Administration, 40(5), 463–478. https://doi.org/10.1108/09578230210446093

Juntachum, W., Dapa, S., Sritragool, R., Wongsudta, R., Krasae, S., & Srisoomboon, D. (2020). The development of coaching model of nursing practices among nurse preceptors, Bangkok Hospital Khon Kan. Journal of Nursing and Health Care, 38(1), 157-169.

Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planer (3rd ed.). Victoria, Australia: Deakin University.

Khopornklang, A., Techathaweewan, W., & Sarawanawong, J. (2018). Factors related to knowledge management process of institute of Dentistry, Department of Medical Services, Ministry of Public Health. Journal of Library and Information Science Srinakharinwirot University, 11(1), 14-29.

Lunden, A., Teras, M., Kvist, T., & Laitila, A. H. (2017). A systematic review of factors influencing Knowledge management and the nurse leader’s role. Journal of Nursing Management, 25(6), 407-420. https://doi.org/10.1111/jonm.12478

Office of Knowledge Management and Development. (2023). What is knowledge management (KM), and how much is needed to use KM. Retrieved from https://www.okmd.or.th/about/index.php

Office of the Public Sector Development Commission. (2019). Knowledge management. Retrieved from https://www.opdc.go.th/content/NDg2Mg

Phatthalung Hospital. (2022). Nursing personal information. Nursing Department, Phatthalung Hospital.

Phanich, V. (2016). A new horizon in knowledge management. Bangkok.

Pochana, W., Chaiwongsa, K., & Somchok, P. (2021). Development of the risk factor assessment and nursing practice guideline for prevention of early postpartum hemorrhage by knowledge management, Sawang Dandin Crown Prince Hospital. Research and Development Health System Journal, 14(2), 182-194.

Thana, P., Thareepan, N., & Chartchumni, M. (2017). Buddhism with service quality development. Journal of Nursing and Health care, 35(3), 15-24.

Wattradul, D., Jamsomboon, K., Sanprasan, P., Sutipong, N., Taechaveerakorn, N., & Prousoontorn, M., (2016). Factors influencing to knowledge management of cardiovascular nursing in registered nurse. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing, 27(2), 85-98.

Wettayaprasit, V. (2020). Knowledge management. Faculty of Computer Science, Prince of Songkla University.