ผลของโปรแกรมลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเองร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมในสตรีที่มีภาวะน้ำหนักเกิน

บทคัดย่อ

            การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลโดยประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเองร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคม ตัวอย่างคือ สตรีที่มีภาวะน้ำหนักเกิน โดยมีดัชนีมวลกายมากกว่าหรือเท่ากับ 23 กก./ตร.เมตร แต่ไม่เกิน 30 กก./ตร. เมตร และมีอายุ 30 - 59 ปี จำนวน 75 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 37 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 38 คน มีระยะเวลาการทดลองนาน 11 สัปดาห์ เก็บข้อมูลก่อนและหลังการทดลองในสัปดาห์ที่ 1 และ 12 ด้วยแบบสอบถามที่ได้รับการตรวจสอบคุณภาพทั้งด้านความตรงตามเนื้อหาและความเชื่อมั่น มีค่าสัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาคอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความแตกต่างด้วย chi-square test, paired t-test และ independent t-test

            ผลการศึกษา พบว่าภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีความรู้เกี่ยวกับการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาล การรับรู้ความสามารถตนเองในการลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาล และความคาดหวังในผลลัพธ์ของการลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลสูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ รวมถึงมีการปฏิบัติตัวในการลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลในระดับดี/เหมาะสมกว่าก่อนการทดลอง และดี/เหมาะสมกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเช่นกัน นอกจากนี้ ยังพบว่าทั้ง 2 กลุ่ม มีน้ำหนักเฉลี่ยแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกลุ่มทดลองมีน้ำหนักตัวเฉลี่ยลดลง .40 กิโลกรัม ขณะที่กลุ่มเปรียบเทียบมีน้ำหนักเฉลี่ยเพิ่มขึ้น .90 กิโลกรัม

            ดังนั้น โปรแกรมลดการบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลนี้จึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับประชาชนในพื้นที่ของศูนย์บริการสาธารณสุขของกรุงเทพมหานคร หรือโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่มีบริบทคล้ายกันได้