จริยธรรมในการใช้สังคมออนไลน์: การเรียนรู้ผ่านครอบครัวเสมือน

บทคัดย่อ

สื่อสังคมออนไลน์ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และส่งอิทธิพลทางลบต่อชีวิตประจำวันและความสัมพันธ์ของคนในสังคมจนกลายเป็นประเด็นทางสังคม ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องให้ความสำคัญกับการการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาผลกระทบทางลบของสื่อสังคมออนไลน์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี  มีระบบครอบครัวเสมือนเป็นกลไกในการพัฒนาให้นักศึกษามีอัตลักษณ์ของบัณฑิตที่เน้นการบริการสุขภาพด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ โดยใช้การคิดวิเคราะห์ วางแผนแก้ปัญหา และสุนทรียสนทนา เป็นวีธีการดำเนินกิจกรรมภายใต้ระบบครอบครัวเสมือน อาจารย์ที่ปรึกษาแต่ละครอบครัว ใช้ระบบครอบครัวเสมือนช่วยเหลือให้นักศึกษาในครอบครัวสามารถคิดวิเคราะห์และวางแผนแก้ไขปัญหาในการดำเนินชีวิตที่นักศึกษาเห็นเป็นประเด็นปัญหาร่วมกันในการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ และมีจริยธรรมในการใช้สื่ออย่างเหมาะสม อาจารย์ที่ปรึกษาจึงได้นำรูปแบบการพัฒนากระบวนการคิดอย่างเป็นระบบด้วยตะกร้า 3 ใบ (มกราพันธุ์ จูฑะรสก และ อณิษฐา จูฑะรสก, 2559) มาออกแบบกิจกรรมของครอบครัว โดยอาจารย์เป็นผู้เอื้ออำนวยบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ ใช้สถานการณ์ปัญหาสังคมออนไลน์ กระบวนการสุนทรียสนทนา การตั้งคำถามที่จุดประกายความคิด ส่งเสริมการคิดอย่างเป็นระบบและการส่งเสริมจริยธรรมในการใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างถูกต้องและเหมาะสม การถอดบทเรียนของอาจารย์และนักศึกษาสะท้อนให้เห็นว่ากิจกรรมทำให้เกิดการเรียนรู้ ดังนี้ 1) การกำกับและควบคุมตนเอง 2) การทำงานร่วมกับผู้อื่น 3) การเรียนรู้ทักษะการใช้สุนทรียสนทนาและมีจิตบริการด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ และ 4) การเรียนรู้วิธีการคิดอย่างเป็นระบบ