ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและสิ่งแวดล้อมกับพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์

ผู้แต่ง

  • ศิรินันท์ แก้วนิ่ม คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • กุลวดี อภิชาติบุตร คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • อรอนงค์ วิชัยคำ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรม, ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและสิ่งแวดล้อม, โรงพยาบาลศูนย์, พยาบาล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์ เพื่อศึกษาความสอดคล้องระหว่างบุคคลและงาน ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและกลุ่ม ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและองค์กร พฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรม และความสัมพันธ์ระหว่างความสอดคล้องระหว่างบุคคลและงาน ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและกลุ่ม และความสอดคล้องระหว่างบุคคลและองค์กร กับพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์ กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์เขตภาคเหนือ 3 แห่ง รวมจำนวน 394 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดการรับรู้ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและสิ่งแวดล้อม มีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในช่วง .87–.94 และแบบวัดพฤติกรรมสร้างสรรค์ตามการรับรู้ของพยาบาล มีค่าความเชื่อมั่น .87 เก็บรวบรวมข้อมูลในเดือนมิถุนายน 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสหสัมพันธ์แบบสเปียร์แมน

ผลการวิจัยพบว่า พยาบาลมีคะแนนเฉลี่ยความสอดคล้องระหว่างบุคคลและงาน คะแนนเฉลี่ยความสอดคล้องระหว่างบุคคลและกลุ่ม และคะแนนเฉลี่ยความสอดคล้องระหว่างบุคคลและองค์กร ในระดับสูง (M = 5, SD = .79; M = 5.13, SD = .73 และ M = 5.11, SD = .78 ตามลำดับ) พยาบาลมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมในระดับสูง (M = 25.78, SD = 5.41) ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและงาน ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและกลุ่ม และความสอดคล้องระหว่างบุคคลและองค์กร มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพยาบาลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (rs = .350, p < .001; rs = .280, p < .001 และ rs = .330, p < .001 ตามลำดับ)

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ผู้บริหารทางการพยาบาลควรส่งเสริมให้พยาบาลเกิดความสอดคล้องระหว่างบุคคลและงาน ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและกลุ่ม และความสอดคล้องระหว่างบุคคลและองค์กร โดยใช้กลวิธีต่างๆ เพื่อให้มีพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมเพิ่มมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มงานยุทธศาสตร์และแผนงาน โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์. (2565). รวบรวมผลงานนวัตกรรม ปีงบประมาณ 2565. เชียงราย: ผู้แต่ง.

กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบสุขภาพ (Service Plan) ระบบบริการปฐมภูมิแบบบูรณาการโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง (Integrated, People-centered Primary Care). สมุทรสาคร: บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). แผนปฏิบัติราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570) ของสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นจาก https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2023/05/edit-ops_plan-66-70-for-web.pdf

กัญชพร กลิ่นศรีสุข, การุณย์ ประทุม, และกมล เสวตสมบูรณ์. (2568). ผลกระทบของการจัดการนวัตกรรมบริการที่มีต่อผลการดำเนินงานของโรงพยาบาลเอกชนในประเทศไทย. วารสารบริหารธุรกิจและการบัญชี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 9(1), 77–91.

จำลักษณ์ ขุนพลแก้ว. (2563). Innovation management มิติใหม่ของการจัดการ. สืบค้นจาก www.ftpi.or.th/2018/24185

นัฐกานต์ ฐิติจำเริญพร, และกัลยกิตติ์ กีรติอังกูร. (2561). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมของพนักงานองค์การธุรกิจของบริษัทโตโยต้า ไดฮัทสุ เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ แมนูแฟคเจอริ่ง จำกัด. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(2), 651–669.

นันทกา สวัสดิพานิช, และสุจิตรา เทียนสวัสดิ์. (2554). การแปลเครื่องมือเพื่อใช้ในงานวิจัยข้ามวัฒนธรรม: เทคนิคและประเด็นที่ต้องพิจารณา. วารสารสภาการพยาบาล, 26(1), 19–28.

นิตยา ถนอมศักดิ์ศรี, เพชรน้อย สิงห์ช่างชัย, และนฤมล ปทุมารักษ์. (2562). ภาวะผู้นำและนวัตกรรมในองค์กรภาครัฐ: การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 35(3), 171–184.

บุญใจ ศรีสถิตย์นรากูร. (2553). ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย.

ปิยนุช หัตถปนิตย์, และวีกุญญา ลือเลื่อง. (2566). ผลของการใช้โปรแกรมการทำงานเป็นทีมเพื่อป้องกันความผิดพลาดต่อประสิทธิผลของงานในห้องผ่าตัด โรงพยาบาลอุดรธานี. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 31(3), 411–425.

พัชราภรณ์ สว่างวัน. (2556). การแลกเปลี่ยนระหว่างหัวหน้าหอผู้ป่วยกับพยาบาลประจำการ การเสริมสร้างพลังอำนาจเชิงโครงสร้าง กับพฤติกรรมสร้างสรรค์ของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลศูนย์ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

เรณู พุกบุญมี. (2561). บทบาทหน้าที่ของพยาบาลในยุค Thailand 4.0. สืบค้นจาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/บทบาทหน้าที่ของพยาบาล/

สิรีรัศมิ์ บุญประสพกุลทร. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความสอดคล้องระหว่างบุคคลกับองค์การ ความสอดคล้องระหว่างบุคคลกับงาน และความผูกพันในงานของพนักงานเจนเนอเรชั่นวายในธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มแห่งหนึ่ง (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุนทรีภรณ์ ทองไสย. (2559). พยาบาลกับการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 27(1), 112–119.

อาจารี จิตนุราช. (2561). ความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นความสอดคล้องระหว่างคนกับงาน ความสอดคล้องระหว่างคนกับองค์การ ความไว้วางใจนวัตกรรม และพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพนักงานเทศบาลในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

Afsar, B., Badir, Y., & Khan, M. M. (2015). Person-job fit, person-organization fit and innovative work behavior: The mediating role of innovation trust. The Journal of High Technology Management Research, 26(2), 105–116. doi:10.1016/j.hitech.2015.09.001

Afsar, B., Cheema, S., & Bin Saeed, B. (2018). Do nurses display innovative work behavior when their values match with hospitals’ values? European Journal of Innovation Management, 21(1), 157–171. doi:10.1108/EJIM-01-2017-0007

Bui, H. T. M., Zeng, Y., & Higgs, M. (2017). The role of person-job fit in the relationship between transformational leadership and job engagement. Journal of Managerial Psychology, 32(5), 373–386. doi:10.1108/JMP-05-2016-0144

Chuang, A., Shen, C.-T., & Judge, T. A. (2016). Development of a multidimensional instrument of person-environment fit: The Perceived Person-Environment Fit Scale (PPEFS). Applied Psychology, 65(1), 66–98. doi:10.1111/apps.12036

Cormican, K., & O’Sullivan, D. (2004). Auditing best practice for effective product innovation management. Technovation, 24(10), 819–829. doi:10.1016/S0166-4972(03)00013-0

De Cooman, R., De Gieter, S., Pepermans, R., Hermans, S., Du Bois, C., Caers, R., & Jegers, M. (2009). Person-organization fit: Testing socialization and attraction-selection-attrition hypotheses. Journal of Vocational Behavior, 74(1), 102–107. doi:10.1016/j.jvb.2008.10.010

Jong, J. D., & Hartog, D. D. (2010). Measuring innovative work behaviour. Creativity and Innovation Management, 19(1), 23–36. doi:10.1111/j.1467-8691.2010.00547.x

Kristof-Brown, A. L., & Guay, R. P. (2011). Person-environment fit. In S. Zedeck (Ed.), APA handbook of industrial and organizational psychology: Vol. 3. Maintaining, expanding, and contracting the organization (pp. 3–50). Washington, D.C.: American Psychological Association.

Masood, M., & Afsar, B. (2017). Transformational leadership and innovative work behavior among nursing staff. Nursing Inquiry, 24(4), e12188. doi:10.1111/nin.12188

McQueen, N. (2018). Workplace culture trends: The key to hiring (and keeping) top talent in 2018. Retrieved from https://blog.linkedin.com/2018

Pudjiarti, E. S., & Hutomo, P. T. P. (2020). Innovative work behaviour: An integrative investigation of person-job fit, person-organization fit, and person-group fit. Business: Theory and Practice, 21(1), 39–47. doi:10.3846/btp.2020.9487

Rauvola, R. S., Rudolph, C. W., Ebbert, L. K., & Zacher, H. (2020). Person-environment fit and work satisfaction: Exploring the conditional effects of age. Work, Aging and Retirement, 6(2), 101–117. doi:10.1093/workar/waz011

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. doi:10.1037//0003-066X.55.1.68

Sartori, R., Costantini, A., Ceschi, A., & Tommasi, F. (2018). How do you manage change in organizations? Training, development, innovation, and their relationships. Frontiers in Psychology, 9, 313. doi:10.3389/fpsyg.2018.00313

Tepeci, M. (2001). The effect of personal values, organizational culture, and person-organization fit on individual outcomes in the restaurant industry (Doctoral dissertation). University Park: The Pennsylvania State University.

Vogel, R. M., & Feldman, D. C. (2009). Integrating the levels of person-environment fit: The roles of vocational fit and group fit. Journal of Vocational Behavior, 75(1), 68–81. doi:10.1016/j.jvb.2009.03.007

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วนิ่ม ศ., อภิชาติบุตร ก., & วิชัยคำ อ. (2026). ความสอดคล้องระหว่างบุคคลและสิ่งแวดล้อมกับพฤติกรรมการทำงานเชิงนวัตกรรมของพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 37(1), 173–187. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/287401

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการวิจัย (Research Report)