สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเลในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • ธราธิปป์ ธำรงค์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • ชุติวรรณ ปุรินทราภิบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
  • ปราโมทย์ ทองสุข คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพ, การดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา โดยใช้เทคนิคการวิจัยแบบ ethnographic Delphi futures research เพื่อศึกษาสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเลในประเทศไทย จากความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มนักวิชาการ จำนวน 4 คน กลุ่มผู้บริหาร จำนวน 6 คน และกลุ่มผู้ปฏิบัติการ จำนวน 12 คน รวมจำนวน 22 คน ดำเนินการวิจัย 3 รอบ ในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนสิงหาคม 2567 ดังนี้ รอบที่ 1 รวบรวมความคิดเห็นจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญตามแนวคำถามปลายเปิด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา รอบที่ 2 ผู้เชี่ยวชาญให้ข้อคิดเห็นและประเมินค่าระดับความสำคัญของสมรรถนะ ใช้แบบสอบถามปลายปิดที่พัฒนาจากข้อมูลรอบที่ 1 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอร์ไทล์ และรอบที่ 3 ผู้เชี่ยวชาญยืนยันหรือเปลี่ยนแปลงความคิดเห็นผ่านการตอบแบบสอบถามชุดเดิมที่เพิ่มค่ามัธยฐานและค่าพิสัยระหว่างควอร์ไทล์จากการวิเคราะห์รอบที่ 2

ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเลในประเทศไทย ประกอบด้วย 8 สมรรถนะ รวม 35 ข้อ ได้แก่ 1) ด้านการพยาบาลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเล 6 ข้อ 2) ด้านความปลอดภัย 4 ข้อ 3) ด้านโรคและการเจ็บป่วยทางทะเล 4 ข้อ 4) ด้านการใช้เครื่องมือ เวชภัณฑ์ อุปกรณ์ และยานพาหนะ 4 ข้อ 5) ด้านระบบ มาตรฐาน และแนวปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเล 5 ข้อ 6) ด้านการประเมินสภาพ ตรวจวินิจฉัย และการคัดแยกผู้ป่วย 5 ข้อ 7) ด้านการบริหารจัดการ และการทำงานเป็นทีม 4 ข้อ และ 8) ด้านภูมิศาสตร์ สังคม และสิ่งแวดล้อม 3 ข้อ

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ผู้บริหารทางการพยาบาลควรนำผลการวิจัยไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาสมรรถนะพยาบาล และพัฒนาหลักสูตรการพยาบาลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเลสำหรับประเทศไทย

เอกสารอ้างอิง

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2566). สถิติสาธารณภัย (รายปี). สืบค้นจาก https://www.disaster.go.th/contents/7400081

กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2561). มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 3). นนทบุรี: ผู้แต่ง.

ฐานข้อมูลความรู้ทางทะเล. (ม.ป.ป.). ข้อมูลจังหวัดชายทะเล. สืบค้นจาก https://www.mkh.in.th/index.php/th/2010-03-22-18-06-15

ณัฐวิโรจน์ ชูดำ, ศศินาภรณ์ โลหิตไทย, และณัฏฐินี ชัวชมเกตุ. (2566). สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 24(3), 31–38.

ธนษวัฒน์ ชัยกุล. (บ.ก.). (2557). คู่มือแนวทางการปฏิบัติการฉุกเฉินทางน้ำและทะเล. กรุงเทพฯ: อัลทิเมท พริ้นติ้ง.

นุชรี ศรีสุขใส. (2564). การพัฒนาและประเมินประสิทธิผลการใช้แนวทางปฏิบัติในการส่งต่อผู้ป่วยทางน้ำ. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 4(1), 84–99.

มัตติกา ใจจันทร์, ชัชวาล วงค์สารี, และวรุณศิริ ปราณีธรรม. (2561). บทบาทพยาบาลกับการดูแลผู้บาดเจ็บฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 12(3), 71–83.

ไมตรี ไชยมงคล, ภูฟ้า เสวกพันธ์, ปัญญา สังขวดี, ขจรศักดิ์ รุ่นประพันธ์, และทวีศักดิ์ สว่างเมฆ. (2563). การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยการท่องเที่ยวทางทะเลในประเทศไทย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 22(2), 331–345.

วิปัศยา คุ้มสุพรรณ, บุญพิชชา จิตต์ภักดี, และกุลวดี อภิชาตบุตร. (2565). การพัฒนากรอบสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพงานอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(1), 138–147.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2564). คู่มือแนวทางการปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉินนอกโรงพยาบาล (Prehospital care guidelines). นนทบุรี: ผู้แต่ง.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2566). ระบบคลังข้อมูลการแพทย์ฉุกเฉิน (Data Warehouse). สืบค้นจาก https://report.niems.go.th/niemsdwh/index.html

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2567). รายงานประจำปี สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน (สพฉ.) 2566. สืบค้นจาก https://www.niems.go.th/pdfviewer/index.html

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2564). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 5. นนทบุรี: ผู้แต่ง.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). (2566). ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนนโยบาย ด้านความปลอดภัยของผู้ป่วย บุคลากรสาธารณสุข และประชาชน ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2567–2570). สืบค้นจาก https://backend.ha.or.th/fileupload/DOCUMENT/00201/15afd03d-b50e-44a6-98ba-5ee82c5e445e.pdf

สภาการพยาบาล. (2563). คู่มือหลักสูตรฝึกอบรมการพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลเวชปฏิบัติฉุกเฉิน พ.ศ. 2563. นนทบุรี: ผู้แต่ง.

สุวพักตร์ เวศม์วิบูลย์. (2560). กรอบแนวคิดในการศึกษาการพยาบาลเวชศาสตร์ทางทะเล. วารสารแพทย์นาวี, 44(3), 137–145.

อรวรรณ สุพรรณภพ, ไชยยศ ไพวิทยศิริธรรม, และลุยง วีระนาวิน. (2561). การพัฒนารูปแบบสมรรถนะเชิงวิชาชีพที่จำเป็นสำหรับการพยาบาลในอนาคต สังกัดกรมแพทย์ทหารเรือ. วารสารแพทย์นาวี, 45(3), 421–434.

อาทิตยา ดวงมณี, อานันทนา ชื่นวิสิทธิ์, และอมรทิพย์ ณ บางช้าง. (2561). การประเมินความต้องการจำเป็นของความรู้ด้านเวชศาสตร์ทางทะเลของอาจารย์วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ. วารสารแพทย์นาวี, 45(1), 1–19.

Deng, J., Kou, X., Ma, H., Niu, A., & Luo, Y. (2024). Qualitative study on the core competencies of nursing personnel in emergency medical rescue teams at comprehensive hospitals in Chongqing, China. BMJ Open, 14(4), e077821. doi:10.1136/bmjopen-2023-077821

McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for “intelligence”. American Psychologist, 28(1), 1–14. doi:10.1037/h0034092

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

ธำรงค์ ธ., ปุรินทราภิบาล ช., & ทองสุข ป. (2026). สมรรถนะพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉินทางทะเลในประเทศไทย. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 37(1), 188–202. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/274052