ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความอ้างว้างในผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก
คำสำคัญ:
ความอ้างว้าง, กะเหรี่ยง, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย เพื่อศึกษาความอ้างว้าง และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความอ้างว้างในผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก จำนวน 465 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง มีค่าความเชื่อมั่น .85 แบบสอบถามการเข้าถึงบริการสุขภาพ 5 มิติ มีค่าความเชื่อมั่น .84 แบบสอบถามแรงสนับสนุนทางสังคม มีค่าความเชื่อมั่น .91 และแบบสอบถามความอ้างว้าง มีค่าความเชื่อมั่น .83 เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน 2565 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงส่วนใหญ่มีความอ้างว้างในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 71.18 การรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง การเข้าถึงบริการสุขภาพมิติการเข้าถึงแหล่งบริการได้อย่างสะดวก การเข้าถึงบริการสุขภาพมิติความสะดวกและสิ่งอำนวยความสะดวกของแหล่งบริการ การเข้าถึงบริการสุขภาพมิติความสามารถในการที่จะเสียค่าใช้จ่ายสำหรับบริการ แรงสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ และแรงสนับสนุนทางสังคมด้านสิ่งของ สามารถร่วมกันทำนายความอ้างว้างในผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงได้ร้อยละ 45.80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (adj. R2 = .458, p < .001) โดยการรู้สึกมีคุณค่าในตนเองสามารถทำนายความอ้างว้างของผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงได้มากที่สุด (Beta = .437, p < .001)
จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า บุคลากรด้านสาธารณสุขควรมีการจัดระบบบริการสุขภาพที่เน้นความสะดวกของผู้สูงอายุกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง เพื่อให้ผู้สูงอายุรู้สึกว่าได้รับการเอาใจใส่ ช่วยให้มีความอ้างว้างลดลง
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). รายงานประจำปี 2562. สืบค้นจาก https://www.dop.go.th/download/implementation/th1590904261-1168_0.pdf
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2558). แผนแม่บทการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2558–2560). กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.
จันทร์จิรา อยู่วัฒนา, ชนัญชิดาดุษฎี ทูลศิริ, และพรนภา หอมสินธุ์. (2560). ปัจจัยทำนายการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในเขตอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 25(2), 69–81.
จิรานันท์ วงศ์สุวรรณ, ศิวพร อึ้งวัฒนา, และสุกฤตา สวนแก้ว. (2563). การสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุ อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. พยาบาลสาร, 47(3), 267–276.
ชุลีกร ปัญญา, วารี กังใจ, และสิริลักษณ์ โสมานุสรณ์. (2557). ปัจจัยทำนายความว้าเหว่ของผู้สูงอายุที่เจ็บป่วยเรื้อรังในชุมชน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 22(4), 1–12.
เชษฐา แก้วพรม, สายฝน อินศรีชื่น, และลักษณา พงษ์ภุมมา. (2563). ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 7(1), 76–89.
ฑิณกร โนรี, และนงลักษณ์ พะไกยะ. (บ.ก.). (2563). การดูแลระยะยาว เพื่อภาวะพึ่งพิงอย่างมีคุณภาพในสังคมไทย. นนทบุรี: ภาพพิมพ์.
ณหทัย วงศ์ปการันย์, ทินกร วงศ์ปการันย์, เธียรชัย งามทิพย์วัฒนา, ยุพาพรรณ ศิริอ้าย, คนึงนิจ ไชยลังการณ์, และวิรัตน์ นิวัฒนนันท์. (2563). คู่มือการดูแลผู้สูงวัย: สูตรคลายซึมเศร้า. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
ปิยะนุช ชัยสวัสดิ์, ภิฤดี ภวนานันท์, สุรชาติ ณ หนองคาย, และวิริณธิ์ กิตติพิชัย. (2559). การใช้บริการสุขภาพตามสิทธิของผู้สูงอายุ ตำบลวิหารขาว อำเภอท่าช้าง จังหวัดสิงห์บุรี. วชิรสารการพยาบาล, 18(2), 42–50.
พรทิพย์ แก้วสว่าง. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี, 19(1), 36–48.
พูลศักดิ์ พุ่มวิเศษ. (2554). พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ จังหวัดนนทบุรี (รายงานผลการวิจัย). นนทบุรี: คณะวิทยาศาสตร์และสาธารณสุข วิทยาลัยราชพฤกษ์.
มัณฑนา จริยรัตน์ไพศาล, และอรอนงค์ แจ่มผล. (2558). การเข้าถึงบริการสุขภาพของประชาชนในตำบลนครชุม อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร. ใน รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ครั้งที่ 2 (น. 603–611). มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2561). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย. สืบค้นจาก https://thaitgri.org/?p=37626
เยาวลักษณ์ มหาสิทธิวัฒน์. (2529). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้การเปลี่ยนแปลงทางกายจิตสังคม ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง และพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
วิทมา ธรรมเจริญ, และนิทัศนีย์ เจริญงาม. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุตอนต้นและตอนปลาย ในตำบลสองพี่น้อง อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 15(1), 137–150.
ศูนย์อนามัยกลุ่มชาติพันธุ์ ชายขอบ และแรงงานข้ามชาติ กรมอนามัย. (2563). ระบบสารสนเทศสนับสนุนด้านการส่งเสริมสุขภาพ และอนามัยสิ่งแวดล้อม. สืบค้นจาก https://hhdc.anamai.moph.go.th:8080/hhdcdashboard/ethnics/default/tambon?ap=6306
สุภาภรณ์ สุดหนองบัว. (2563). คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ: สถานการณ์และการดูแลด้านสุขภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
สุภาภรณ์ สุดหนองบัว. (2564). การดูแลผู้สูงอายุ: สถานการณ์และคุณภาพชีวิต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อนุสันต์ เทียนทอง. (2557). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย. สืบค้นจาก http://www.ipsr.mahidol.ac.th/ipsrbeta/FileUpload/PDF/Elderly2015-Thai-Final.pdf
อภิชัย คุณีพงษ์. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี. วารสารกรมการแพทย์, 44(5), 75–80.
อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก. (2563). รายงานสรุปผลงานประจำปี 2563 อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก. ตาก: ผู้แต่ง.
Bevilacqua, G., Jameson, K. A., Zhang, J., Bloom, I., Fuggle, N. R., Patel, H. P., … Dennison, E. M. (2022). Relationships between non-communicable disease, social isolation and frailty in community dwelling adults in later life: Findings from the Hertfordshire Cohort Study. Aging Clinical and Experimental Research, 34(1), 105–112. doi:10.1007/s40520-021-02026-3
Daniel, W. W. (1995). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (6th ed.). New York: John Wiley & Sons.
Feist, A. M., Herrgård, M. J., Thiele, I., Reed, J. L., & Palsson, B. Ø. (2009). Reconstruction of biochemical networks in microorganisms. Nature Reviews Microbiology, 7(2), 129–143. doi:10.1038/nrmicro1949
Grover, S., Verma, M., Singh, T., Dahiya, N., & Nehra, R. (2019). Loneliness and its correlates amongst elderly attending non-communicable disease rural clinic attached to a tertiary care Centre of North India. Asian Journal of Psychiatry, 43, 189–196. doi:10.1016/j.ajp.2019.06.001
Meng, L., Xu, R., Li, J., Hu, J., Xu, H., Wu, D., … Liu, D. (2024). The silent epidemic: Exploring the link between loneliness and chronic diseases in China’s elderly. BMC Geriatric, 24(1), 710. doi:10.1186/s12877-024-05163-2
Penchansky, R., & Thomas, J. W. (1981). The concept of access: Definition and relationship to consumer satisfaction. Medical Care, 19(2), 127–140. doi:10.1097/00005650-198102000-00001
Perlman, D., & Peplau, L. A. (1998). Loneliness. In H. S. Friedman (Ed.), Encyclopedia of mental health (pp. 571–581). San Diego, CA: Academic Press.
Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press.
Russell, D. W. (1996). UCLA Loneliness Scale (Version 3): Reliability, validity, and factor structure. Journal of Personality Assessment, 66(1), 20–40. doi:10.1207/s15327752jpa6601_2
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อความ ข้อมูล และรายการอ้างอิงที่ผู้เขียนใช้ในการเขียนบทความเพื่อลงตีพิมพ์ในวารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี ถือเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียน คณะผู้จัดทำวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วยหรือร่วมรับผิดชอบ
บทความที่ได้รับการลงตีพิมพ์ในวารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี หากหน่วยงานหรือบุคคลใดต้องการนำส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดของบทความไปเผยแพร่ต่อเพื่อวัตถุประสงค์ใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการวารสารก่อน
