การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย

ผู้แต่ง

  • จริยาพร วรรณโชติ วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี สถาบันพระบรมราชชนก
  • จารุณี ขาวแจ้ง วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี สถาบันพระบรมราชชนก
  • ชนัญญา คำไชยเทพ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี
  • สุภา คำมะฤทธิ์ วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

การคิดเชิงบริหาร, เด็กปฐมวัย, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก, การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้ และศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย ผู้ร่วมวิจัยประกอบด้วย บุคลากรของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี จำนวน 10 คน ผู้ปกครอง จำนวน 60 คน และเด็กอายุ 3–5 ปี จำนวน 60 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของเด็ก แบบประเมินพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย มีค่าความเชื่อมั่น .90 แบบประเมินพฤติกรรมที่เป็นปัญหาด้านการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย มีค่าความเชื่อมั่น .98 และแนวคำถามในการสนทนากลุ่ม ดำเนินการ 2 วงรอบ วงรอบละ 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวางแผน การปฏิบัติการ การประเมินผล และการปรับปรุงพัฒนา ในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนสิงหาคม 2563 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน paired t-test, independent t-test และวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย ควรมีการสอนแบบเน้นกิจกรรมเป็นฐาน ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมรายบุคคลและกิจกรรมกลุ่ม 2) หลังได้รับการสอนที่ส่งเสริมการคิดเชิงบริหาร เด็กปฐมวัยมีคะแนนเฉลี่ยการคิดเชิงบริหารด้านการหยุด การยับยั้งพฤติกรรม ด้านการเปลี่ยน/ยืดหยุ่นความคิด และด้านการควบคุมอารมณ์ สูงกว่าก่อนได้รับการสอนฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และ 3) หลังได้รับการสอน กลุ่มที่ได้รับการสอนที่ส่งเสริมการคิดเชิงบริหารมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมที่เป็นปัญหาด้านการคิดเชิงบริหารสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการสอนแบบมอนเตสซอรีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 2.047, p < .05)

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี ควรมีการพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนที่ส่งเสริมการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัยให้ได้ครบทุกด้าน และพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนที่สามารถลดพฤติกรรมที่เป็นปัญหาด้านการคิดเชิงบริหาร

เอกสารอ้างอิง

จุฬินฑิพา นพคุณ. (2561). การพัฒนาทักษะสมองเพื่อชีวิตที่สําเร็จในศตวรรษที่ 21 สําหรับเด็กปฐมวัยผ่านการสอนแบบมอนเตสซอรี่. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 16(1), 75–90.

นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล. (2562). คู่มือการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่องการประเมินพัฒนาการด้านการคิดเชิงบริหาร (Executive Function) ในเด็กปฐมวัย. นครปฐม: สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล และสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล.

นวลจันทร์ จุฑาภักดีกุล, นุชนาฏ รักษี, ปนัดดา ธนเศรษฐกร, และอรพินท์ เลิศอวัสดาตระกูล. (2560). การพัฒนาและหาค่าเกณฑ์มาตรฐานเครื่องมือประเมินการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย. นครปฐม: สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล และสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล.

ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์. (2561 ก). เลี้ยงลูกอย่างไรให้ได้ EF (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ. แพรวเพื่อนเด็ก.

ประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์. (2561 ข). EF อย่างสั้นที่สุด. สืบค้นจาก https://www.rlg-ef.com/download/ef--อย่างสั้นที่สุด-โดย-นพ-ป

เพ็ญพรรณ จิตตะเสนีย์. (2560). เด็กไทยร่วม 30% มีปัญหาการคิดเชิงบริหาร. สืบค้นจาก https://www.dailynews.co.th/education/612594

วรสิทธิ์ ศิริพรพาณิชย์, และนัยพินิจ คชภักดี. (2561). บทบาทของสมองต่อพัฒนาการเด็ก. ใน สุรีย์ลักษณ์ สุจริตพงศ์, รวิวรรณ รุ่งไพรวัลย์, ทิพวรรณ หรรษคุณาชัย, บานชื่น เบญจสุวรรณเทพ, อดิศร์สุดา เฟื่องฟู, จริยา จุฑาภิสิทธิ์, และพัฏ โรจน์มหามงคล (บ.ก.), ตำราพัฒนาการและพฤติกรรมเด็ก เล่ม 4 (น. 3–18). กรุงเทพฯ: พี.เอ. ลีฟวิ่ง.

วีระศักดิ์ ชลไชยะ. (2561). การทำหน้าที่บริหารของสมองระดับสูง. ใน สุรีย์ลักษณ์ สุจริตพงศ์, รวิวรรณ รุ่งไพรวัลย์, ทิพวรรณ หรรษคุณาชัย, บานชื่น เบญจสุวรรณเทพ, อดิศร์สุดา เฟื่องฟู, จริยา จุฑาภิสิทธิ์, และพัฏ โรจน์มหามงคล (บ.ก.), ตำราพัฒนาการและพฤติกรรมเด็ก เล่ม 4 (น. 19–42). กรุงเทพฯ: พี.เอ. ลีฟวิ่ง.

สุภาวดี หาญเมธี, ธิดา พิทักษ์สินสุข, และภาวนา อร่ามฤทธิ์. (บ.ก.). (2561). คู่มือพัฒนาทักษะสมอง EF Executive Functions สำหรับครูปฐมวัย. กรุงเทพฯ: มติชน.

อมาวสี อัมพันศิริรัตน์, และพิมพิมล วงศ์ไชยา. (2560). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม: ลักษณะสำคัญและการประยุกต์ใช้ในชุมชน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 36(6), 192–202.

Baler, R. D., & Volkow, N. D. (2006). Drug addiction: The neurobiology of disrupted self-control. Trends in Molecular Medicine, 12(12), 559–566. doi:10.1016/j.molmed.2006.10.005

Cogorno Maldonado, R. (2021). The impact of extended recess with loose parts play on Montessori primary student self-regulation and on-task behaviour. Retrieved from https://sophia.stkate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1396&context=maed

Kosokabe, T., Mizusaki, M., Nagaoka, W., Honda, M., Suzuki, N., Naoi, R., & Moriguchi, Y. (2021). Self-directed dramatic and music play programs enhance executive function in Japanese children. Trends in Neuroscience and Education, 24, 100158. doi:10.1016/j.tine.2021.100158

Lillard, A. S., Heise, M. J., Richey, E. M., Tong, X., Hart, A., & Bray, P. M. (2017). Montessori preschool elevates and equalizes child outcomes: A longitudinal study. Retrieved from https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01783

Moffitt, T. E., Arseneault, L., Belsky, D., Dickson, N., Hancox, R. J., Harrington, H., … Caspi, A. (2011). A gradient of childhood self-control predicts health, wealth, and public safety. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(7), 2693–2698.

Zierden, K. (2021). Influences on children’s executive function skills development (Master’s thesis). St. Paul, MN: Concordia University. Retrieved from https://digitalcommons.csp.edu/teacher education_masters/5

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-12-22

รูปแบบการอ้างอิง

วรรณโชติ จ., ขาวแจ้ง จ., คำไชยเทพ ช., & คำมะฤทธิ์ ส. (2021). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการคิดเชิงบริหารในเด็กปฐมวัย. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 32(2), 112–128. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/251907

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการวิจัย (Research Report)