ผลของโปรแกรมทันตสุขศึกษาต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

ผู้แต่ง

  • ณรงศักดิ์ บุญเฉลียว กลุ่มงานทันตสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์

คำสำคัญ:

โปรแกรมทันตสุขศึกษา, ความรู้เรื่องทันตสุขภาพ, พฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก, ปริมาณคราบจุลินทรีย์, นักเรียนประถมศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมทันตสุขศึกษาต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปากของนักเรียน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ของโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์ จำนวน 61 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มทดลอง จำนวน 31 คน และกลุ่มควบคุม จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมทันตสุขศึกษา แบบวัดความรู้เรื่องทันตสุขภาพที่มีค่าความเชื่อมั่น .73 มีค่าความยากง่ายและค่าอำนาจจำแนกอยู่ในช่วง .40-.80 และ .20-.80 ตามลำดับ แบบวัดพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปากที่มีค่าความเชื่อมั่น .67 และแบบบันทึกปริมาณคราบจุลินทรีย์ ดำเนินการทดลองและเก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงเดือนพฤศจิกายน 2558 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ paired t-test และ independent t-test

ผลการวิจัยพบว่าหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เรื่องทันตสุขภาพ และค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก ดีกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 12.878, p < .001 และ t = 12.975, p < .001 ตามลำดับ) และดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.458, p < .001 และ t = 10.619, p < .001 ตามลำดับ) และพบว่าหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนปริมาณคราบจุลินทรีย์น้อยกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 14.498, p < .001) และน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 11.900, p < .001)

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าบุคลากรทางทันตสุขภาพควรนำโปรแกรมทันตสุขศึกษานี้ไปใช้ในการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรหรือการเรียนการสอน รวมถึงใช้ในการแก้ไขปัญหาทันตสุขภาพในเครือข่ายบริการสุขภาพ

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มงานทันตสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. (2558). รายงานการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากตามกลุ่มอายุ ระดับอำเภอ จังหวัดสุรินทร์ ปี พ.ศ. 2557. สุรินทร์: ผู้แต่ง.

กลุ่มงานทันตสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. (2559). รายงานการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากตามกลุ่มอายุ ระดับอำเภอ จังหวัดสุรินทร์ ปี พ.ศ. 2558. สุรินทร์: ผู้แต่ง.

กองทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2545). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 5 ประเทศไทย พ.ศ. 2543-2544. นนทบุรี: ผู้แต่ง.

คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2554). คู่มือและแนวทางการให้การรักษาผู้ป่วยทันตกรรม สำหรับนักศึกษาทันตแพทย์ ชั้นปีที่ 6. เชียงใหม่: ผู้แต่ง.

จรสพร ปัสสาคำ, ณัฐกฤตา ศิริโสภณ, และสมคิด ปราบภัย. (2559). ประสิทธิผลของโปรแกรมทันตสุขศึกษาที่มีผลต่อพฤติกรรมทันตสุขภาพของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนบ้านสำโรง อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการ สถาบันการพลศึกษา, 8(2), 17-31.

ณัฐวุธ แก้วสุทธา, อังศินันท์ อินทรกำแหง, และพัชรี ดวงจันทร์. (2557). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปากและสภาวะอนามัยช่องปากของวัยรุ่นตอนต้น. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 20(2), 77-95.

ธวัชชัย วรพงศธร. (2543). หลักการวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พุทธา วิเศษภักดี. (2550). สภาวะทันตสุขภาพเด็กก่อนวัยเรียนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ตำบลสระนกแก้ว อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

มนันชยา กองเมืองปัก. (2551). ผลของการจัดโปรแกรมทันตสุขภาพที่มีต่อสุขภาพช่องปากของนักเรียนประถมศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เยาวดี มาพูนธนะ, และรุจิรา ดวงสงค์. (2555). ผลของโปรแกรมทันตสุขศึกษาโดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคร่วมกับการสนับสนุนทางสังคม ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคเหงือกอักเสบของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. สืบค้น วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2559, จาก https://gsbooks.gs.kku.ac.th/55/cdgrc13/files/mmp4.pdf

รวิษฎา ทับทิมใส. (2552). ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการส่งเสริมการดูแลสุขภาพช่องปากของนักเรียนที่เป็นโรคเหงือกอักเสบ โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคร่วมกับทฤษฎีขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ในนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น อําเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2556). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ ครั้งที่ 7 ประเทศไทย พ.ศ. 2555. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

สิริรัตน์ ผิวคำ. (2551). ผลของการประยุกต์ใช้วงจรคุณภาพในการบริหารร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้และแรงสนับสนุนทางสังคมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคฟันผุของนักเรียนประถมศึกษา เขตเทศบาลเมือง จังหวัดนครพนม (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

อรุณณีย์ ธงสวัสดิ์. (2550). ผลของโปรแกรมสุขศึกษาโดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคเหงือกอักเสบกับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนห้วยหว้าวิทยาคม ตำบลโนนฆ้อง อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Bloom, B. S. (1976). Human characteristic and school learning. New York: McGraw-Hill.

Rogers, R. W. (1975). A Protection Motivation Theory of fear appeals and attitude change. The Journal of Psychology: Interdisciplinary and Applied, 91(1), 93-114.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-04-03

รูปแบบการอ้างอิง

บุญเฉลียว ณ. (2018). ผลของโปรแกรมทันตสุขศึกษาต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 27(Suppl. 1), 17–27. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/117665

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการวิจัย (Research Report)