ประสิทธิผลของโปรแกรมลดการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในชาวนาจังหวัดนครราชสีมา: การประยุกต์ใช้ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม

Authors

  • สุดา หันกลาง
  • อรวรรณ แก้วบุญชู
  • เพลินพิศ สุวรรณอำไพ
  • Ikuharu Morioka

Keywords:

เกษตรกรชาวนา, ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม, สารเคมีกำจัดศัตรูพืช, โปรแกรมการลดการสัมผัสสารเคมี, Rice farmers, Social Learning Theory, Pesticide Exposure, Thailand

Abstract

            เกษตรกรชาวนาประสบอันตรายจากการประกอบอาชีพทั้งด้านร่างกายและจิตใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอันตรายจากการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช การศึกษากึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดซ้ำครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมลดการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช กลุ่มตัวอย่างคือเกษตรกรชาวนาในจังหวัดนครราชสีมา แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 46 คน โดยให้กลุ่มทดลองร่วมโปรแกรมลดการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับคำแนะนำตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมลดการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ประกอบด้วย การอบรม การแสดงตัวอย่างที่ดี การฝึกใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตราย การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การเยี่ยมบ้าน ระยะเวลาดำเนินโปรแกรม 4 สัปดาห์ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามด้านความรู้ การรับรู้ความสามารถของตน ความคาดหวังผลดี และพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืช วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยด้วยสถิติ Independent t-test และ Repeated Measure Analysis of Variance ตามลำดับ โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

           ผลการศึกษาพบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้ การรับรู้ความสามารถของตน ความคาดหวังผลดี และพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืช ก่อนการทดลอง หลังการทดลอง และระยะติดตามผลของกลุ่มตัวอย่างแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) การรับรู้สมรรถนะแห่งตน การคาดหวังผลดี และพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารกำจัดศัตรูพืชของกลุ่มตัวอย่างในระยะติดตามผลสูงกว่าหลังการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แสดงว่า โปรแกรมลดการสัมผัสสารกำจัดศัตรูพืชที่สร้างขึ้นจากทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม มีผลทำให้ชาวนามีพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสูงขึ้น

            จากผลการศึกษาวิจัยสรุปได้ว่า การออกแบบการศึกษากึ่งทดลองเพื่อลดการสัมผัสสารเคมีที่ดีนั้น ควรเน้นถึงประโยชน์และความสำคัญของการใช้อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลและการฝึกอบรมการป้องกันและลดการสัมผัสสารเคมีในชาวนา

Downloads

Download data is not yet available.

Downloads

Published

2017-12-06

How to Cite

หันกลาง ส., แก้วบุญชู อ., สุวรรณอำไพ เ., & Morioka, I. (2017). ประสิทธิผลของโปรแกรมลดการสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในชาวนาจังหวัดนครราชสีมา: การประยุกต์ใช้ทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม. Journal of Public Health Nursing, 31(2), 183–200. Retrieved from https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/105038

Issue

Section

Research Articles