ปัจจัยทำนายระยะเวลาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว ของมารดาที่มีบุตรคนล่าสุดอายุ 6 เดือนถึง 2 ปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายระหว่างปัจจัยความรอบรู้ทางสุขภาพ และการสนับสนุนทางสังคมจากสามี จากบุคคลในครอบครัว และจากบุคลากรทางสุขภาพ ต่อระยะเวลาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว กลุ่มตัวอย่างคือ มารดาที่มีบุตรคนล่าสุด อายุ 6 เดือน ถึง 2 ปี ที่พาบุตรมารับบริการที่คลินิกสุขภาพเด็ก ศูนย์สุขภาพชุมชนเขตเมือง โรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 - พฤศจิกายน พ.ศ.2568 จำนวน 102 ราย คัดเลือกโดยการสุ่มแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ทางสุขภาพ และการสนับสนุนทางสังคมต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ มีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคเท่ากับ .81 และ .83 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า ความรอบรู้ทางสุขภาพ การสนับสนุนทางสังคมจากสามี จากบุคลากรทางสุขภาพ และจากบุคคลในครอบครัว มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับระยะเวลาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 (r = .603, .391, .436, และ .473 ตามลำดับ) ปัจจัยที่สามารถร่วมกันทำนายความแปรปรวนของระยะเวลาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว ร้อยละ 47.30 (Adjusted R² = .473, p < .05) ได้แก่ ความรอบรู้ทางสุขภาพ การสนับสนุนจากสามี การสนับสนุนจากบุคลากรทางสุขภาพ และการสนับสนุนจากบุคคลในครอบครัว ตามลำดับ (Beta = .352, .290, .187 และ .185)
บุคลากรทางสุขภาพสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาโปรแกรมสร้างเสริมทักษะความรอบรู้ด้านสุขภาพแก่หญิงหลังคลอด โดยการบูรณาการแรงสนับสนุนทั้งจากบุคลากร สามี และสมาชิกในครอบครัว เพื่อความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลที่เผยแพร่ในวารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์บทความโดยตรง บทความ เนื้อหา ข้อมูล รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการเผยแพร่ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่หรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ทุกครั้ง
เอกสารอ้างอิง
Apartsakun, P. (2016). Discouraging factors of breastfeeding among Thai women. Journal of Public Health Nursing, 30(2), 133–146. (in Thai)
Damchuti, I., & Kala, S. (2021). Factors influencing the success of a 6-month exclusive breastfeeding period among working mothers. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health, 9(1), 107-120. (in Thai)
Department of Health Service Support. (2018). Health literacy and health behavior promotion and assessment among children and adolescents aged 7–14 years and people aged 15 years and over (Revised edition). Ministry of Public Health. (in Thai)
Del Ciampo, L. A., & Del Ciampo, I. R. L. (2018). Breastfeeding and the benefits of lactation for women's health. RBGO Gynecology and Obstetrics, 40(6), 354-359. https://doi.org/10.1055/s-0038-1657766
Dewi, R. et al. (2017). Family support and exclusive breastfeeding among Yogyakarta mothers in employment. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 26(suppl 1), S31-S35. https://doi.org/10.6133/apjcn.062017.s8
Emagneneh, T., Mulugeta, C., Alamrew, A., Ejigu, B., & Abebe, W. (2025). Early cessation of exclusive breastfeeding and associated factors in Ethiopia: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Nutrition, 12, 1500077. https://doi.org/10.3389/fnut.2025.1500077
Fadjriah, R. N., Krisnasari, S., & Gugu, Y. (2021). Relationship between family social support and exclusive breastfeeding behavior at Talise Health Center, Indonesia. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 9, 312–316. https://doi.org/10.3889/oamjms.2021.5987
House, J. S. (1981). Work stress and social support reading. Addison-Wesley.
Fitri, N., Lestari, Y., & Evareny, L. (2017). The relation between husband support with exclusive breastfeeding in baby age 6-12 months in Dingin Health Center. Journal of Midwifery, 2(2), 74-81. https://doi.org/10.25077/jom.2.2.74-81.2017
National Statistical Office of Thailand. (2023). Thailand Multiple Indicator Cluster Survey 2022, Survey Findings Report. National Statistical Office of Thailand. (in Thai)
Nutbeam, D. (2009). Defining and measuring health literacy: What can we learn from literacy studies?. International Journal of Public Health, 54(5), 303-305. https://doi.org/10.1007/s00038-009-0050-x
Potchana, R., Benjamas, D., Sosome, B., & Sridawruang. C. (2022). Husband supporting for breastfeeding. Journal of Health Science and Community Public Health, 5(2), 1-12. (in Thai)
Raknarong, N., Kritcharoen, S., & Kala, S. (2023). Factors influencing duration of exclusive breastfeeding among adolescent mothers in lower southern region. Journal of Health Research and Innovation. 6(2), 1-15 (in Thai)
Rueangseree, M., & Kankarn, W. (2019). The study of factors predicting the duration of exclusive breastfeeding in adolescent mothers who attended service at health promoting hospital in Ubon Ratchathani Province. Journal of Nursing and Health Care, 37(1), 195-204. (in Thai)
Sajjasang, T., & Siriprathum, S. (2020). Factors related to breast feeding behaviors of postpartum mothers in Chumphae Hospital Khonkaen. Chum Phae Hospital. (in Thai)
Siregar, F. L. S., Aritonang, E. Y., Sudaryati, E., & Nurmaini, N. (2023). Relationship between the support from healthcare workers and mother’s motivation to exclusively breastfeed in Medan. In M. M. Amin (Ed.), Advances in Health Sciences Research: The International Conference on Nursing and Public Health (ICoNaP 2022) (pp. 162–168). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-94-6463-120-3_25
Targhaq, S., Hosseinzadeh, M., Mirghafourvand, M., & Mousavi, Z. (2025). Breastfeeding empowerment and its relationship with health literacy and spousal support among breastfeeding mothers in Tabriz, Iran: A cross-sectional study. BMJ Open, 15(1), e084337. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2024-084337
Thato, R. (2018). Nursing research: Concepts to application (3rd ed.). Chulalongkorn University Press. (in Thai)
The United Nations Children’s Fund. (2019). Breastfeeding and family-friendly policies: An evidence brief. https://www.unicef.org/sites/default/files/2019-07/UNICEF-Breastfeeding-Family-Friendly%20Policies-2019.pdf
The United Nations Children’s Fund. (2023). Breastfeeding. https://data.unicef.org/topic/nutrition/breastfeeding/
Tongmuangtunyatep, K., & Somboon, C. (2024). Factors influencing breastfeeding among postpartum mothers in the postpartum ward. Journal of Nursing and Health Research, 25(2), e267358. (in Thai)
Uthaithum, N., Gettong, N., & Somjai, C. (2021). Factors predicting health literacy of pregnant women. Journal of Prachomklao College of Nursing, Phetchaburi Province, 4(2), 53-65. (in Thai)
Valero-Chillerón, M. J., Mena-Tudela, D., Cervera-Gasch, Á., González-Chordá, V. M., Soriano-Vidal, F. J., Quesada, J. A., Castro-Sánchez, E., & Vila-Candel, R. (2022). Influence of health literacy on maintenance of exclusive breastfeeding at 6 months postpartum: A multicentre study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(9), 5411. https://doi.org/10.3390/ijerph19095411
Viboonwatthanakitt, R., Klayjun, P., Kabmala, P., & Maka, Y. (2024). Factors influencing breastfeeding behaviors among first-time postpartum mothers in Chiang Mai Province. Journal of Nursing and Public Health Research, 4(3), e270906. (in Thai)
Vila-Candel, R., Soriano-Vidal, F. J., Franco-Antonio, C., Garcia-Algar, O., Andreu-Fernandez, V., & Mena-Tudela, D. (2024). Factors influencing duration of breastfeeding: Insights from a prospective study of maternal health literacy and obstetric practices. Nutrients, 16(5), 690. https://doi.org/10.3390/nu16050690
Walters, D. D., Phan, L. T., & Mathisen, R. (2019). The cost of not breastfeeding: Global results from a new tool. Health Policy and Planning, 34(6), 407-417. https://doi.org/10.1093/heapol/czz050
Wattanasiri, P., Supavititpatana, B., & Sriarporn, P. (2022). Health literacy and exclusive breastfeeding self-management of first-time mothers. Journal of Phrapokklao Nursing College, Chanthaburi, 33(2), 1-12. (in Thai)
World Health Organization. (December 20, 2023). Infant and young child feeding. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
World Health Organization, & The United Nations Children’s Fund. (May 12, 2021). The extension of the 2025 maternal, infant and young child nutrition targets to 2030: WHO/UNICEF discussion paper. https://data.unicef. org/resources/extension-of 2025-maternal-infant-and-young-child-nutrition
World Health Organization. (December 22, 2025). Health literacy. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/health-literacy
Yang, Z., Ding, Y., Song, S., Zhang, Y., Li, A., Su, M., & Xu, Y. (2023). Factors affecting the breastfeeding duration of infants and young children in China: A cross-sectional study. Nutrients, 15(6), 1353. https://doi.org/10.3390/nu15061353
Yulidasari, F., Rahman, F., & Rani, P. (2017). Health workers support, culture and status of exclusive breastfeeding in Sungai Ulin community health center. Jurnal Kesehatan Masyarakat, 13(1), 7-12. https://doi.org/10.15294/kemas.v13i1.6557
