การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในสตรีตั้งครรภ์ที่ทำงานในสถานประกอบการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and development) วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในสตรีตั้งครรภ์ที่ทำงานในสถานประกอบการ ทำการศึกษาในสถานประกอบการขนาดใหญ่ 6 แห่ง ในระหว่างเดือนตุลาคม 2564–มีนาคม 2566 กลุ่มตัวอย่างคือ สตรีตั้งครรภ์ที่ทำงานในสถานประกอบการ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 36 ราย โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 เป็นการศึกษารูปแบบและปัญหาสถานการณ์ โดยใช้การประชุมร่วมภาคีเครือข่าย พบว่ามีความยุ่งยากในการบีบเก็บน้ำนม ไม่มีนโยบายที่เอื้อให้กับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ไม่มีสถานที่ในการบีบนม ไม่มีเวลาในการบีบเก็บน้ำนม เกรงใจเพื่อนร่วมงาน ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในสตรีตั้งครรภ์ที่ทำงานในสถานประกอบการ โดยมี 1) สนับสนุนการจัดตั้งมุมนมแม่ 2) จัดกิจกรรมการให้ความรู้ด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่สำหรับสตรีตั้งครรภ์จำนวน 1 ครั้ง 3) จัดวางระบบสายด่วนหรือช่องทางการสื่อสาร ระยะที่ 3 ศึกษาผลลัพธ์ของรูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในสตรีตั้งครรภ์ที่ทำงานในสถานประกอบการ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพแบบ Content analysis ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา และ Pair t-test ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 และพบว่าหลังคลอดมีอัตราเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน ร้อยละ 63.89 ดังนั้นจึงควรมีการนำไปใช้เป็นรูปแบบในสถานประกอบทุกแห่ง โดยคำนึงถึงความแตกต่างกันตามบริบทของสถานประกอบการ รวมถึงควรมีการศึกษาติดตามผลลัพธ์ในระยะยาวต่อไป