ประสิทธิผลของการสอนด้วยสื่อวิดีทัศน์แบบมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับการฝึกสาธิตโดยใช้สถานการณ์จำลอง ในการดูแลผู้ป่วยที่ใส่ท่อและเครื่องช่วยหายใจ ต่อความรู้ เจตคติ และการรับรู้สมรรถนะ การดูแลของนักศึกษาพยาบาล

มลธิรา อุดชุมพิสัย; ณัฏฐ์ธษา ตันติทวีวัฒน์; จุฬาลักษณ์  ใจแปง

ผู้แต่ง

มลธิรา อุดชุมพิสัย สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
ณัฏฐ์ธษา ตันติทวีวัฒน์ สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย
จุฬาลักษณ์ ใจแปง สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย

คำสำคัญ:

การรับรู้สมรรถนะการดูแล, ความรู้, เครื่องช่วยหายใจ, เจตคติ, ทฤษฎีการเรียนรู, นักศึกษาพยาบาล, สถานการณ์จำลอง, สื่อวิดีทัศน์แบบมีปฏิสัมพันธ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบหนึ่งกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความรู้ เจตคติ และการรับรู้สมรรถนะการดูแลผู้ป่วยที่ใส่ท่อและเครื่องช่วยหายใจ ก่อนและหลังการเรียนด้วยสื่อวิดีทัศน์แบบมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับการฝึกปฏิบัติสาธิตโดยใช้สถานการณ์จำลอง โดยใช้กรอบแนวคิดตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ บลูม ซึ่งเชื่อว่า ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมเป็นกระบวนการ ที่เชื่อมโยงอย่างเป็นขั้นตอน ทำให้เกิดการปฏิบัติตามที่ต้องการ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาล ชั้นปีที่ 2 ณ สถาบันการพยาบาลแห่งหนึ่ง จำนวน 194 คน เก็บข้อมูลเดือนเมษายน 2568 เครื่องมือเก็บ รวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย 1) แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป 2) แบบสอบถามความรู้ 3) แบบสอบถามเจตคติ และ 4) แบบสอบถามการรับรู้สมรรถนะการดูแลผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลของกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการเรียน ด้วยสถิติทดสอบค่าที (paired t-test)

ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาพยาบาลมีคะแนนเฉลี่ยความรู้หลังเรียน (mean = 18.36, SD = 1.54) สูงกว่าก่อนเรียน (mean = 15.13, SD = 3.23) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 13.416, p < .001) คะแนนเฉลี่ยการรับรู้สมรรถนะการดูแลผู้ป่วยหลังเรียน (mean = 22.13, SD = 3.80) สูงกว่าก่อนเรียน (mean = 17.72, SD = 4.67) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 11.07, p < .001) ในขณะที่คะแนนเฉลี่ยเจตคติ หลังเรียน (mean = 56.40, SD = 5.99) ไม่แตกต่างกับก่อนเรียน (mean = 56.32, SD = 7.78) ( t= .134, p > .05) โปรแกรมการสอนด้วยสื่อวิดีทัศน์แบบมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับการฝึกสาธิต โดยใช้สถานการณ์จำลอง ในการดูแลผู้ป่วยที่ใส่ท่อและเครื่องช่วยหายใจสามารถเพิ่มความรู้และการรับรู้สมรรถนะการดูแลผู้ป่วยที่ใส่ท่อ และเครื่องช่วยหายใจได้ แม้ว่าจะไม่เพิ่มเจตคติของนักศึกษาในการดูแลผู้ป่วย อาจเป็นผลจากกิจกรรมส่งเสริม เจตคติ ในการทดลองมีระยะเวลาสั้น การจัดการเรียนการสอนในอนาคตควรเตรียมความพร้อมให้นักศึกษา โดยจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อวิดีทัศน์แบบมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับการฝึกสาธิตโดยใช้สถานการณ์จำลองในการดูแล ผู้ป่วยที่ใส่ท่อและเครื่องช่วยหายใจและเพิ่มกิจกรรมที่ส่งเสริมเจตคติในการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Hickey AJ, Cummings MJ, Short B, Brodie D, Panzer O, Madahar P, et al. Approach to the physiologically challenging endotracheal intubation in the intensive care unit. Respir Care 2023;68(10):1438-48. Available from: https://doi.org/10.4187/respcare.10821.

Ramirez G, Campanero MA, Zaldua AM, Jauregizar N. Problems related to endotracheal intubation as an input for the design of a new endotracheal tube. Med Devices (Auckl) 2024;17:349-67. Available from: https://doi.org/10.2147/MDER.S475964.

Tabootwong W, Jullamate P. Experiences of nursing students in caring for older adults with mechanical ventilation: a descriptive phenomenological study. Teach Learn Nurs 2022;17(4):487-93. Available from: https://doi.org/10.1016/j.teln.2022.05.006.

Yıldız E, Gulsoy Z, Karagozoglu S. First clinical practice experiences of nursing students in intensive care unit: a qualitative study. Nurs Crit Care 2025;30(3):1-12. Available from: https://doi.org/10.1111/nicc.70017.

Bloom BS. Taxonomy of educational objectives: the classification of educational goals. New York (NY): Longmans, Green; 1956.

Elhabashy S, Moriyama M, Mahmoud EIE, Eysa B. Effect of evidence-based nursing practices training program on the competency of nurses caring for mechanically ventilated patients: a randomized controlled trial. BMC Nurs 2024;23(1):1-11. Available from: https://doi.org/10.1186/s12912-024-01869-1.

Othman SY, Ghallab E, Eltaybani S, Mohamed AM. Effect of using gamification and augmented reality in mechanical ventilation unit of critical care nursing on nurse students' knowledge, motivation, and self-efficacy: a randomized controlled trial. Nurse Educ Today 2024;142:1-10. Available from: https://doi.org/10.1016/j.nedt.2024.106329.

Krungkaew W, Rukbanglaem C, Yotinwattanabumrung A. The effects of a simulationbased learning on knowledge and practicing skills of nursing students in nursing care of patients with ventilators. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health 2024;11(2):1-15. (in Thai)

Khunkaew A, Khunkaew S, Saengthong W, Kooariyakul A. Impact of multimedia about nursing care for infant received non-invasive respiratory support on knowledge, confidence, and satisfaction of nursing students. Nursing Journal of the Ministry of Public Health 2024;34(1):115-28. (in Thai)

Jeong YG, Yang J, Kim J, Sook HK. Development and effects of a mechanical ventilation education program with blended learning for nursing students. J Korean Acad Fundam Nurs 2021;28(3):361-71. Available from: https://doi.org/10.7739/jkafn.2021.28.3.361.

Natarajan J, Joseph MA, Al Shibli ZS, Al Hajji SS, Al Hanawi DK, Al Kharusi AN, et al. Effectiveness of an interactive educational video on knowledge, skill and satisfaction of nursing students. Sultan Qaboos Univ Med J 2022;22(4):546-53. Available from: https://doi.org/10.18295/squmj.2.2022.013.

Nakanakupt M, Jaichaun P. Impact of interactive delivery-demonstration video on undergraduate nursing students’ knowledge, confidence, delivery skills, and satisfaction with the video. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council 2022;37(2):81-94. (in Thai)

Brookhart SM, Guskey TR, Bowers AJ, McMillan JH, Smith JK, Smith LF, et al. A century of grading research: meaning and value in the most common educational measure. Rev Educ Res 2016;86(4):803-48. Available from: https://doi.org/10.3102/0034654316672069.

Bureau of Academic Affairs and Educational Standards. Guidelines for measuring and evaluating learning outcomes according to the basic education core curriculum 2008. 4th ed. Bangkok: The Printing Agriculture Co-operative Federation of Thailand; 2014. (in Thai)

Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 11th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2021.

Tabachnick BG, Fidell LS. Using multivariate statistics. 6th ed. Boston (MA): Pearson; 2013.

Thitimapong B, Niyomdecha N. Nursing students’ perception on video-based teaching of contraception. Journal of Research in Nursing-Midwifery and Health Sciences 2022;42(2):23-33. (in Thai)

Moon H, Hyun HS. Nursing students’ knowledge, attitude, self-efficacy in blended learning of cardiopulmonary resuscitation: a randomized controlled trial. BMC Med Educ 2019;19(1):1-8. Available from: https://doi.org/10.1186/s12909-019-1848-8.

Pummanee T, Suwannawat J, Buatchum K, Nukaew O, Suwanchinda P, Worrasirinara P. Effect of instructional video for mental status examination collaborate with case-based learning on knowledge, self-efficacy, and satisfaction in psychiatric practice among

undergraduate nursing students. Journal of Research in Nursing-Midwifery and Health Sciences 2023;43(1):67-79. (in Thai)

Kim H, Suh EE. The effects of an interactive nursing skills mobile application on nursing students' knowledge, self-efficacy, and skills performance: a randomized controlled trial. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci) 2018;12(1):17-25. Available from: https://doi.org/10.1016/j.anr.2018.01.001.

Kim I. The effects of simulation-based practical education on nursing students' selfefficacy, performance confidence, and educational satisfaction. Phys Ther Rehabil Sci 2024;13(1):18-25. Available from: https://doi.org/10.14474/ptrs.2024.13.1.18.

Harlan MD, Bench V, Hudack C, Fennimore L, Sherwood P, Ren D, et al. Using teaching videos to improve nursing students' self-efficacy in managing patient aggression. J Nurs Educ 2023;62(7):423-26. Available from: https://doi.org/10.3928/01484834-20230509-06.

Raman S, Arulappan J, Zaabi OA, Hashmi IA, Cyril Vincent S, Raghavan D, et al. Undergraduate nursing students' attitude and perception toward high-fidelity simulationbased education in a middle eastern country. SAGE Open Nurs 2024;10:1-11. Available from: https://doi.org/10.1177/23779608241280836.

Wiwatkamonchai A, Tomduangkaew P, Yotsurin P, Sitthisongkram S. Effects of pre-practice preparation using simulation-based learning on the self-confidence in knowledge, practical skills, and attitudes of second-year nursing students. Journal of Nursing and Public Health Research 2024;4(3):1-18. (in Thai)

Boonprathum K, Saensom D. Effects of a computer-assisted instruction program for competency development on nurses' knowledge, attitudes, and perceived self-efficacy in preventing catheter-associated urinary tract infections. Journal of Health and Nursing Education 2024;30(1):65-81. (in Thai)

Ozata K, Dinc L. Effects of high-fidelity simulation and e-learning methods on nursing students' self-efficacy in patient safety: a quasi-experimental study. BMC Nurs 2025;24(1):1-10. Available from: https://doi.org/10.1186/s12912-025-03561-4.